Bert Wagendorp: Rutte II wilde bruggen slaan, hoe zit dat met Rutte III?

Het motto van het nieuwe regeerakkoord en daarmee dat van het kabinet Rutte III, luidt 'Vertrouwen in de toekomst'. Er werd de afgelopen weken veel gespeculeerd over het motto, kennelijk een belangrijk dingetje. Als journalisten op Het Binnenhof weer eens bot hadden gevangen bij een passerende onderhandelaar, riepen ze hem altijd nog even na: 'En weten jullie het motto al?' - in de hoop zo toch nog een daverende primeur te scoren.

Het vorige kabinet maakte het motto groot. Voor het eerst hadden we een regeerakkoord met een echte cover. Er stond een foto van een brug op, met daaronder de titel, de strijdkreet waarmee Samsom en Rutte aan de slag gingen: 'Bruggen slaan'. Het regeerakkoord zou nooit meer hetzelfde zijn. Van een titelloze en met nietjes bij elkaar gehouden stapeltje A4-tjes was het in één klap geëvolueerd tot een politieke bijbel, een visionaire blik, een magistrale roadmap naar de toekomst, een ideeënroman.

Zeker, eerdere regeerakkoorden hadden ook motto's, meestal een beetje slordig boven de inhoudsopgave getypt. Dat van Rutte I luidde: 'Vrijheid en verantwoordelijkheid' en Balkenende I, het vermaarde vechtkabinet met de LPF, ging van start onder het verwarrende mantra 'Werken aan vertrouwen, een kwestie van aanpakken' - tien maanden later zakte het als een plumpudding in elkaar.

Het kan best zijn dat het met Rutte III zo lang heeft geduurd vanwege gedoe om het motto. Dat het regeerakkoord al maanden klaar was, maar dat ze er met het motto gewoon niet uitkwamen. Ooit zal er een boek worden geschreven over de formatie van 2017, de motto-formatie.

Tot iemand (en ik heb een sterk vermoeden wie) zijn vinger opstak en zei: 'Vertrouwen in de toekomst'.

Vertrouwen in de toekomst is een streekroman uit 2009 van Julia Burgers-Drost, de in 2013 op 74-jarige leeftijd overleden auteur van ongeveer honderd familieromans - ze schreef er gedurende dertig jaar elke winter drie. Burgers-Drost was erg geliefd in christelijke kring.

Gert-Jan Segers ziet dat boek bij zijn moeder in de kast staan en denkt: even noteren, kan ik misschien iets mee.

Vertrouwen in de toekomst gaat over een weduwe met drie kinderen, en 'het valt niet mee voor Sarie Brinkman om de touwtjes aan elkaar te knopen'. Maar ze houdt vertrouwen in de toekomst. Terecht, er is hulp op komst.

Op de lange lijst van romans van Julia Burgers-Drost staan veel meer titels met regeerakkoord-potentie. Wat te denken van De toekomst begint morgen, Een gouden greep, Overwonnen twijfels of Niet alleen, maar samen? Het licht breekt door, De weg terug of De schaduwen voorbij had ook heel goed gekund. Met een stalen gezicht Een zwerver komt thuis op je regeerakkoord zetten - internationale media in rep en roer. Rozen voor Klaartje: Nederland gidsland.

Maar de keuze is dus gevallen op 'Vertrouwen in de toekomst'. Mooi, al weet je niet precies wat ermee wordt bedoeld. Het vorige kabinet wilde bruggen slaan, iets wat misschien niet helemaal is gelukt, maar je wist in elk geval wat de bedoeling was. Maar dit? Heeft het kabinet vertrouwen in de toekomst? Moeten wij vertrouwen hebben in de toekomst? Zal de toekomst vertrouwen brengen? Zullen wij in de toekomst het nieuwe kabinet gaan vertrouwen?

Maar goed, zonder vertrouwen in de toekomst blijft er weinig over, de toekomst is alles wat we hebben, nu vandaag alweer bijna vroeger is. Aan vertrouwen in het verleden heb je niks, dat had Julia Burgers-Drost goed gezien.

Zon door de wolken was ook schitterend geweest.

Het laatste nieuws over de plannen van Rutte III

Overzicht: Dinsdag wordt het regeerakkoord van Rutte III verwacht. Dit zijn de belangrijkste beleidspunten die daar al uit werden gelekt.

Analyse: Na 206 dagen formeren doemen eindelijk de contouren van Rutte III op. Frank Hendrickx ontwaart een middenkabinet dat zich nu al schrap zet voor aanvallen van de flanken en onrust binnen de partijen.

Experiment: Tien gemeenten mogen wiet gaan verkopen. Deze wiet wordt onder overheidstoezicht geteeld. Ook kan toezicht worden gehouden op de kwaliteit van de wiet.

Referendum: Naar alle waarschijnlijkheid kunt u op 21 maart 2018 voor of tegen de sleepwet stemmen. Hier zetten we alles over de sleepwet en het referendum handzaam voor u op een rijtje.

Hypotheekplannen: De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie laat de zogenoemde villabelasting intact. Ook wordt het voor huizeneigenaren onaantrekkelijk om geen of een kleine hypotheek te hebben.

Rutte III-filter
Na een recordlange formatie is het kabinet Rutte III er bijna. Wij gidsen je door het regeerakkoord. Hoe wordt het geld verdeeld? Wat hebben de partijen binnengesleept? En op welke punten gaat de coalitie het moeilijk krijgen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden