Bert Wagendorp: 'Niet chic? Wat Asscher doet is armoedig'

We zijn halverwege de bloedstollende debat-reeks tussen Samsom en Asscher om het lijsttrekkerschap van de PvdA. Er volgen nog twee confrontaties en dan moeten de echte leden en de twee euro-leden een besluit nemen: wordt het Diederik of toch Lodewijk?

Kandidaat-lijsttrekkers van de PvdA Diederik Samsom en Lodewijk Asscher in debat, 19 november 2016. Beeld anp

De winnaar moet vervolgens de PvdA in maart 2017 van de rand van de afgrond naar de top van de berg voeren, ongeveer zoals Samsom dat deed in 2012: van twaalf naar 38 zetels in de laatste vier weken van de campagne.

Dat zou een argument kunnen zijn om gewoon weer voor Samsom te kiezen: misschien kan hij het trucje nog een keer herhalen. Maar er is sindsdien natuurlijk wel wat voorgevallen. Zoals het kabinet-Rutte II, Samsoms rol in het overeind houden van die coalitie en de concessies die de PvdA daarvoor heeft gedaan.

Dat heeft binnen de partij voor wantrouwen jegens Samsom gezorgd. Vreemd genoeg geldt dat minder voor de vicepremier in het kabinet, Asscher. Hoe dat kan begrijp ik niet helemaal, maar mogelijk heeft het ermee te maken dat Asscher uit Amsterdam komt en Samsom niet. Sinds hij op dringend verzoek van Samsom verhuisde van de hoofdstad naar Den Haag, is Asscher voor veel PvdA'ers, vooral Amsterdams, de gedroomde nieuwe leider.

Naar nu blijkt was Asscher het niet eens met de wijze waarop Samsom met de VVD onderhandelde over het regeerakkoord. Tenminste, dat beweert hij nu - destijds hebben we daar niets over vernomen. 'Je hebt ons het gevoel gegeven dat er werd gekwartet met onze waarden', zei Asscher in het eerste debat. Hij doelde op de uitruil van PvdA- en VVD-plannen tijdens de formatie. Samsom was verrast, wat ik me kon voorstellen. Dat het oude verwijt werd opgepoetst door de man met wie hij al die tijd een front vormde, was erg merkwaardig.

'Je hebt ons niet meegenomen', zei Asscher ook nog. Dat was het moment waarop ik dacht: ik zou nooit op die man stemmen, zelfs niet voor de weggeefprijs van twee euro. Het was tekst van een PvdA'er met een Sociale Academie-achtergrond uit Klazienaveen, maar niet die van een vicepremier die zich vier jaar lang braaf heeft gecommitteerd aan Rutte II. Die laat zich met zo'n uitspraak kennen als een opportunist.

Asscher wil partijleider worden - een legitieme ambitie. Maar hij had daarvoor ook op zoek kunnen gaan naar de échte zeven verschillen. Alleen wist hij vermoedelijk dat hij die niet zou kunnen vinden.

'Nu wordt het nasty', zei Samsom na Asschers aanvalletje - wat híj zich van de debatserie had voorgesteld zal ook wel altijd duister blijven, want sinds Trump-Clinton weten we wat écht nasty is: heel wat anders.

Er wordt gezegd dat Samsom de verschillen tussen hem en Asscher zo klein mogelijk wil afspiegelen, zodat de PvdA' ers zullen besluiten dat ze dan net zo goed op de zittende man kunnen stemmen. Daarom zou hij Asscher zaterdag ook het boek Jij bent mijn vriend hebben gegeven. Hij had hem Een dag uit het leven van David Windvaantje van Biesheuvel moeten overhandigen - dat was tenminste een statement geweest.

Veel PvdA'ers vinden het 'niet chic' wat Asscher doet, las ik. 'Chic' is niet het goede woord. Het is armoedig en het duidt op gebrek aan originele ideeën.

Als ik lid was van de partij zou ik gokken op een nieuw Samsomwonder - Asscher neemt mij niet mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden