Bert Wagendorp: In dit tempo zal een begerige blik spoedig tot publieke terechtstelling leiden

Beeld de Volkskrant

Michael Fallon, Brits minister van Defensie en parlementslid voor het slaperige forensenplaatsje Sevenoaks in Kent, legde vijftien jaar geleden zijn hand op de knie van journaliste Julia Hartley-Brewer. Het gebeurde tijdens het Conservatieve partijcongres in Bournemouth van 2002, ze zaten naast elkaar bij een diner. Hartley-Brewer zei dat ze Fallon een stomp voor zijn smoel zou geven als hij niet onmiddellijk ophield, en daarop bood Fallon zijn excuses aan. Hij zou het niet meer doen - tenminste niet bij Hartley-Brewer (dat laatste zei hij er niet bij).

Nu is Fallon afgetreden als minister: Kneegate. Fallon kon premier May niet garanderen dat er niet meer gevallen van ongewenste seksuele toenadering naar buiten zouden komen en kon vertrekken. Zijn gedrag, zei hij, voldeed niet aan de 'hoge standaard van de krijgsmacht' - linke opmerking, want het lijkt me sterk dat het er in het Britse leger heel anders aan toegaat dan in het Nederlandse.

Hartley-Brewer, presentatrice van een dagelijks radioprogramma, verklaarde dat als het écht zo was dat Fallon vanwege de hand op haar knie was afgetreden, zij dit beschouwde 'als het absurdste aftreden van een politicus ooit'. Ze was het voorval alweer vergeten en had er trouwens ook in 2002 'geen nanoseconde van wakker gelegen'.

Maar de hand op de knie van 2002 is allang die van 2017 niet meer. Het oude adagium van de Britse politiek ('Op het partijcongres telt het niet') is achterhaald. In het huidige tempo zal een begerige blik spoedig tot publieke terechtstelling leiden.

Absurd of niet, de tabloids hebben bloed geroken en Fallon zal niet de laatste Britse minister zijn die sneuvelt vanwege de beschuldiging van opdringerig seksueel gedrag. Je kunt het aan de hacks van The Sun, Daily Mail en Daily Mirror overlaten om alle op verdachtenlijstjes circulerende namen te checken en op zoek te gaan naar hun slachtoffers.

De Britse kranten moeten, veel meer dan bijvoorbeeld de Nederlandse, op hun hoede zijn. De straffen op laster door de media zijn streng in het Verenigd Koninkrijk. Er moeten bewijzen zijn voor de aantijgingen, anders gaat het medium onherroepelijk voor de bijl wanneer de beschuldigde zich tot de rechter wendt en in het gelijk wordt gesteld. Dan volgen soms draconische schadeloosstellingen. Nadat journalist David Walsh in 2004 in The Sunday Times vraagtekens had gezet bij de eerlijkheid van Lance Armstrong, moest de krant de wielrenner twee jaar later 300 duizend pond betalen wegens smaad. In 2013, toen kwam vast te staan dat Armstrong had gefraudeerd, moest hij dat geld overigens terugbetalen - met rente. De Engelse Trouw zou het stuk van Jelle Brandt Corstius over zijn vermeende verkrachting niet hebben gepubliceerd. Dat was wellicht ook hier voor iedereen beter geweest: de zaak is een geloofskwestie geworden.

Asha ten Broeke gelooft Brandt Corstius. Zij schreef gisteren in de Volkskrant dat zij mensen die zeggen te zijn misbruikt op hun woord gelooft. Dat is haar goed recht, ik geloof ook weleens iets zonder dat direct bewijs voorhanden is. Maar wanneer we haar principe algemeen zouden toepassen, begeven we ons het gevaarlijke terrein van de willekeur. Dan keren we het normale juridische traject om: de verdachte is schuldig zolang het tegendeel niet is bewezen. Dat is meestal net zo moeilijk als het bewijzen van schuld: de verdachte is meteen dader.

Dat begint op het middeleeuwse heksenproces te lijken. Vrouwen die van hekserij werden beschuldigd waren de klos: ze konden hun onschuld alleen bewijzen door te verdrinken nadat ze in het water waren geworpen. Bleven ze drijven dan was het bewijs voor hekserij geleverd en kwamen ze op de brandstapel: tamelijk onbevredigende rechtsgang.

Iedereen is het erover eens dat mensen die hun machtspositie misbruiken om hun lusten bot te vieren moeten worden aangepakt. Maar wel langs de correcte juridische weg graag, hoe moeilijk begaanbaar die soms ook lijkt en hoe onbevredigend de uitkomst ook kan zijn. Het is de prijs die we bereid moeten zijn te betalen voor rechtvaardigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden