Bert Wagendorp: 'Het enige wat je nu nog krijgt, voor een gulden, is een kilo weemoed'

Geert Wilders wil een onderzoek naar de terugkeer van de gulden. Bert Wagendorp weet waarom. 'Het nieuwe Europa is door heimwee naar het oude bevangen en Geert ruikt zijn kans.'

De gulden.

Geert Wilders wil de gulden terug. Hij wil althans laten onderzoeken of een vertrek uit de eurozone Nederland economisch sterker zal maken. Blijkt dat het geval, dan is duidelijk wat er moet gebeuren. De gulden terug.

Daarna worden we eindelijk weer net zo gelukkig en tevreden als we waren voor de invoering van de vermaledijde euro.

Het is herfst en de tijden zijn somber en onzeker: de weemoed knaagt en het verlangen groeit. De gulden is een romantische herinnering, zo lang is het alweer geleden dat hij in onze portemonnees zat. De tijd heeft hem een gouden glans gegeven; in de gulden zit al het verdriet verborgen om wat we denken te zijn kwijtgeraakt, om wie we waren. Als we nou de gulden maar weer hadden, dan keerde alles zich ten goede.

De gulden! Wat kon je niet allemaal doen met één gulden? Je kocht een brood voor een gulden, een doos eieren, een pak melk en suiker. Je kocht een bosje tulpen voor een gulden en een liter benzine. Een pakje sigaretten, de Volkskrant en je mocht een heel stuk mee met de bus. Pilsje voor een gulden. Plezier kostte een dubbeltje, voor een gulden had je de hemel.

De gulden was de eenheidsprijs voor Hollands geluk. Niet de gulden voor de zwarte straatkrantenverkoper of de Colombiaanse panfluiter: toen zat de klad er al in, in de gulden. Ik heb het over de zilveren gulden, van voor 1967, die met Juliana er nog op. De echte gulden.

Het enige wat je nu nog krijgt, voor een gulden, is een kilo weemoed en heimwee naar vroeger.

Eindelijk heeft Geert Wilders de kern van zijn opvattingen te pakken en in één symbool weten samen te ballen. De gulden. Verlangen naar het verloren paradijs, met boven de hermetisch gesloten poort een reuzenafbeelding van de gulden.

God Zij Met Ons stond er op de rand. En verdomd als het niet waar was, Hij wás met ons, in die dagen! Opeens zat er een lading gas in de grond om van te watertanden. Nu heeft Hij ons verlaten en dwalen wij eenzaam door de eurowoestijn.

In Duitsland deed het weekblad Stern in oktober onderzoek naar de wenselijkheid van terugkeer naar de D-mark: 54 procent van de ondervraagden wilde hem terug, Sehnsucht.

De Italianen willen vast ook de lire terug. Heerlijke lire, lekkere floddermunt van het dolce vita; kom hier, dan geef ik je liefde en een miljoen lire. Negentienhonderd miljard euro staatsschuld, reken dat eens even uit in oude lires. Absurd bedrag in triljarden, even ongrijpbaar als de uitgestrektheid van het heelal, zo oneindig veel dat het nadert tot nul.

Het nieuwe Europa is door heimwee naar het oude bevangen en Geert ruikt zijn kans. Als het moet, danst hij samen met Dion Graus de polka op het graf van Schuman en Monnet.

De mensen hebben het wel gehad met zijn gedram over de islam; er moet een nieuwe speerpuntkomen. 'Europa' en 'Brussel' waren nog een beetje abstract, maar nu heeft hij iets concreets, de harde gulden.

Dat heeft hij goed gezien. Ik ken veel mensen die terugverlangen naar de gulden - naar de tijd van de gulden, om precies te zijn. Naar de veronderstelde overzichtelijkheid van een knus Nederland, toen we tenminste nog de baas waren over onze eigen armoe. Europa heeft ons rijk en welvarend gemaakt, maar dat is bijna vergeten. We keren ons ervan af.

Het is een slecht plan, de terugkeer naar de gulden. Het is hopen je toekomst terug te vinden in het verleden - een waanidee dat noodlottig kan aflopen. Wij, de handelaren van Europa, zouden moeten vechten voor de euro.

Maar de aantrekkingskracht van het verloren Arcadië is sterk en de weg ernaar toe is geplaveid met zilveren guldens.

Bert Wagendorp is columnist van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden