Opinie

Bert Wagendorp: 'Doet heden allen een Grote Aankoop'

Ruim tien jaar lang is ons nu door zwartkijkers ter rechter- en ter linkerzijde een nationale depressie aangepraat. Dat is de werkelijke reden van onze politieke onevenwichtigheid en ons op en neer dansende vertrouwen in de toekomst. 'De economie is de enige wetenschap die leert dat je je aan je eigen haren uit het moeras kunt trekken', schrijft columnist Bert Wagendorp.

Een lachende premier Mark Rutte. Beeld null
Een lachende premier Mark Rutte.

Het consumentenvertrouwen in Nederland is dramatisch gedaald. Althans, volgens het CBS en de Europese definities van wat consumentenvertrouwen is. De graadmeter is in één jaar van +8,1 gedaald naar -23,6. Als de graadmeter 0 is, is er even vaak 'beter' als 'slechter' geantwoord op vragen over de algemene economische situatie, de eigen financiële toestand, de werkgelegenheid, de spaarmogelijkheden en - belangrijk - of het een gunstige tijd is om Grote Aankopen te doen.

De Grote Aankoop is de kurk waarop de economie drijft.

Een jaar geleden waren de optimisten nog in de meerderheid en hoorden we bij de Europese top-6 van onverbeterlijke witkijkers. Nu heeft een hevig pessimisme de overhand gekregen. Nergens in Europa is de omslag zo scherp als bij ons.

Wat is er aan de hand?

Dolce vita nordica
Aan de premier kan het niet liggen. Waren we allemaal zoals Mark, dan stonden we fier bovenaan in de optimisme-ranglijsten. Ver voor de Scandinaviërs - ooit melancholieke noorderlingen, nu van geld en levenslust bruisende aanhangers van het dolce vita nordica.

Waren wij allen Marken, dan zouden we een paradijs bewonen waarin de tijd altijd gunstig was voor een Grote Aankoop. Wij zouden onszelf allang uit de crisis hebben geconsumeerd en bekendstaan als de big spenders van Europa die de hele dag lopen te sjouwen met Grote Aankopen.

Gisteren legde minister Verhagen van Economie aan de PvdA'ers Plasterk en Albayrak uit waarom bij ons in het vierde kwartaal van 2011 de consumentenbestedingen niet stegen en in Duitsland wel. De Duitsers geven meer uit, omdat hun land sneller herstelt van de crisis.

Dit is grotendeels een onjuiste voorstelling van zaken. De Duitse consument consumeert er lustig op los omdat hij door de dienstdoende politici niet depressief is gepraat, waardoor zijn consumentenvertrouwen op peil is gebleven en hij besluit dat het tijd is voor een nieuwe Mercedes en dure whisky.

De Nederlandse economie rust op drie ongeveer even grote pijlers: de export, de overheid en de consumentenbestedingen. Op de overheidsuitgaven wordt zwaar bezuinigd, de export trekt nog niet echt aan. Het woord is aan ons.

Volgens het IMF zijn Nederlanders wereldkampioen sparen. Nergens is zoveel geld opgepot als bij ons. Per huishouden bedraagt het spaartegoed ongeveer veertigduizend euro.

Humeur
Er is geen reden voor pessimisme, vrienden. Dat dit kabinet wordt gedoogd door het vleesgeworden pessimisme, dat het wordt bevolkt door politieke droeftoeters en rouwaanzeggers onder leiding van een krampachtig lachebekje, dat 'bezuinigen' het nationale mantra is geworden: laat het ons humeur niet bederven.

Ruim tien jaar lang is ons nu door zwartkijkers ter rechter- en ter linkerzijde een nationale depressie aangepraat. Dat is de werkelijke reden van onze politieke onevenwichtigheid en ons op en neer dansende vertrouwen in de toekomst. We zijn zo labiel als de pest.

Maar wij zijn ook een rijk land, en nog altijd een van de meest geslaagde samenlevingen in de historie van de mensheid. Dat mag ook wel weer eens worden opgemerkt.

Het is een schitterende lente en Karl Popper zei het al: optimism is a moral duty. Als we blijven hangen in neerslachtigheid en angst voor de toekomst, zijn we pas echt de klos.

De economie is de enige wetenschap die leert dat je je aan je eigen haren uit het moeras kunt trekken.

Doet heden allen een Grote Aankoop.

Bert Wagendorp is columnist van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden