Column

Bert Wagendorp: 'Achter Robbens 'hou je bek' zit een stinkende beerput'

Het mooie van voetbalanalyses is dat ze nooit achteraf te controleren zijn, schrijft Bert Wagendorp. Na Robbens 'Hou je bek' kunnen we een zomer lang proberen het ongrijpbare toch te pakken te krijgen.

Robben en Van Marwijk tijdens een training op 10 juni. Beeld null
Robben en Van Marwijk tijdens een training op 10 juni.

De voetballer Arjen Robben schreeuwde zondagavond tot drie keer toe 'Hou je bek man', tegen zijn coach Bert van Marwijk. Die had hem erop gewezen dat hij moest meeverdedigen. Gezien het gemak waarmee de Portugezen keer op keer voor keeper Stekelenburg verschenen, was dat geen overbodige opdracht.

De 'Hou je bek man'-affaire zal ons tot lang na het EK bezighouden.
De kwestie zal ons aanzetten tot introspectie en zelfanalyse, en er zijn maar weinig activiteiten waarin we beter zijn. We zijn al eeuwen Europees kampioen navelstaren.

Na grote nederlagen in de sport, en met name het voetbal, analyseren wij allereerst de verantwoordelijke trainer en de spelers. Het is duidelijk dat die er weinig van kunnen. Hoe we vooraf ooit hebben kunnen denken dat we met dergelijke derderangs clowns en een prutser van een coach een greep naar de zege zouden kunnen doen, is een raadsel.

In de analyse doen wij een poging het ongrijpbare toch te pakken te krijgen. Waarom hebben we driemaal verloren?

Het probleem van de voetbalanalyse is, dat je niet kunt testen of hij klopt. Dat verklaart ook het ijzeren zelfvertrouwen van de analytici: hun ongelijk kan niet meer worden aangetoond, zij hebben het gelijk aan hun zijde. Bij de analyse van een schaakpartij kun je stappen terugzetten en je gelijk bewijzen, maar dat is in het voetbal gelukkig onmogelijk - het zou de charme van het spel aantasten.

De oeverloze analyse is de verklaring voor het immense succes van de sport. Iedereen kan zijn verklaring voor zege of verlies op tafel leggen en niemand kan die met zekerheid als onzin terzijde schuiven. De voetbalanalyse is de meest democratische van alle analyses. Hoe hij ook in beton lijkt gegoten, de analyse is louter lucht en leegte. De voetbalanalyse is entertainment, amusant geraaskal.

Na analyse van de nederlaag tegen Portugal luidt het antwoord op het grote waarom: er zat iets niet goed in de groep. Twee jaar geleden zat het nog goed in de groep, maar nu niet meer. Wat er precies niet goed zat in de groep zullen we nooit te weten komen. Dat is mooi, om niet te zeggen overheerlijk, want nu kunnen we er nog jarenlang over speculeren.

Zo weten we ook nog steeds niet wat er niet goed zat in de groep van het mislukte WK 1990, behalve dat coach Leo Beenhakker op zijn oog werd getroffen door een asbak of een bloempot. Ook bij het waardeloze EK van 1996 zat er iets niet goed in de groep. Toen ging het over de kabel van zwarte spelers versus de blanke voetballers - eveneens een bijzonder vruchtbare kwestie, waar vele kolommen mee konden worden gevuld.

En nu is er dus de zaak-'Hou je bek man' uit de mond van de Groningse vleesgeworden verongelijktheid, Arjen Robben. Achter die uitspraak zit een wereld waarvan wij geen idee hebben, een stinkende beerput vol fricties en irritaties. Een kloof in generaties en waarden. In vier woorden definieerde Robben een verwende en egoïstische lichting spelers die oncoachbaar is geworden.

Het zal niet lang duren voor de 'Hou je bek man'-kwestie zich zal verbreden, van de groep voetballers naar ons allemaal, de groep Nederlanders. Ook daar zitten dingen niet goed. We gaan Robbens 'Hou je bek man' projecteren op onszelf en onze mores. Robben heeft een maatschappelijk probleem aan de orde gesteld waarmee we de zomer gemakkelijk doorkomen.

Zijn voorzetten op het veld waren waardeloos, maar deze is loepzuiver en klaar om te worden ingekopt.

Bert Wagendorp schrijft drie keer per week een column voor de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden