Column

Bert Brussen bespreekt: 'Eén keer scholierenmeisjes met Unox-muts en het is lente'

Columnist Bert Brussen ziet na alle verplichte gezelligheid van Oudjaar het licht. 'Het einde van het onder dwang in de etalage zetten van zogenaamd persoonlijk klein geluk.'

Schansspringen in Garmisch-Partenkirchen. Beeld AFP

En dan, na de hel van het gezellig samenzijn (zie mijn column van vorige week) verschijnt een licht aan de horizon. Een nieuw begin. Hoop voor de toekomst en mensheid: 1 januari. Nieuwjaarsdag.

Zeker, 1 januari betekent voor vele verworpenen, verdoemden en ongelukkigen meer van hetzelfde: gezelligheid bij oma, gezelligheid bij 'kennissen' om de restjes champagne en oliebollen op te maken, gezelligheid op de Nieuwjaarsborrel van 'de zaak', gezelligheid alom omdat de gezelligheid van de avond ervoor kennelijk nog niet duidelijk genoeg goedertierenheid in samenzijn was. Maar toch. Het is anders. Iets is anders. U weet niet wat maar u voelt zich herboren. Sterker. Krachtiger. Verlicht haast. Een herrijzenis.

Lichter, zachter, warmer
Nieuwjaarsdag is de belofte van een heel jaar zonder de verschrikkingen van het gezellig samenzijn. Nieuwjaarsdag is weten dat u het heeft overleeft, dat u er weer een jaar tegen kunt, dat het is gedaan maar niet onopgemerkt gebleven, een einde aan de wanhoop en stress van het feestdagen moeten vieren. Nieuwjaarsdag is weten dat elke dag weer langer wordt, lichter, zachter en warmer. Nieuwjaarsdag is een vooruitzicht van rust en vrijheid. Zonder Sinterklaas. Zonder Kerst. Zonder Oudejaarsavond.

De wetenschap van het einde aan de opgelegde blijheid, het onder dwang in de etalage zetten van zogenaamd persoonlijk klein geluk, het dwangmatige delen van leuk en tevreden zijn als wapen tegen de existentiële eenzaamheid (gezapigheid 2.0: op Facebook foto's van je oudejaarsavondfeest plaatsen. Die plaatjes zijn als voorverpakt fruit bij de Albert Heijn: precies wat je er van verwacht, keurig ontdaan van elk vlekje en spatje, per zes verpakt onder een cellofaantje). Een wetenschap die blij maakt.

Goed, Nieuwjaarsdag heeft natuurlijk zelf ook zo z'n maniertjes gevonden om de symptomen van de gezellige ziekte, het traditionele bestaan, alsnog de kop op te laten steken. Zoals daar zijn: het Nieuwjaarsconcert uit Wenen en aansluitend schansspringen vanuit een besneeuwd Garmisch-Partenkirchen.

1000 euro
Dat Nieuwjaarsconcert vanuit Wenen schijnt dus gewoon 1000 euro te kosten voor wie tussen de bejaarden en vips aldaar voor de 367ste maal live de Radetzky-mars wil beluisteren (tip voor oudere lezers: 'Tietekont, tietekont, tietekont, kont, kont, kont'). Althans, dat zei Joop van Zijl (112) die eveneens als gezellige traditie het concert mag becommentariëren. Wat trouwens wonderlijk is, een klassiek concert becommentariëren, eigenlijk is alleen een bloemencorso of Koninginnedag becommentariëren nog wonderlijker. Een klassiek concert becommentariëren is toch een beetje hetzelfde als in die concertzaal zitten en hardop gaan zitten bellen.

Garmisch-Partenkirchen, die andere Nieuwjaarstraditie, is merkwaardig. Er is geen reet aan en toch kijk je. Schansspringen is, om te kijken, net zo saai als schaatsen (de 10 kilometer) of darten. Om te doen niet, dan is het eerder omgekeerd, in elk geval wat darten betreft. En dat is dan ook gelijk de kracht van het hele schansspringen, de doodsverachting waarmee die jonge jongens van de schans glijden. Iedereen weet: alleen de allercoolste bikkels durven schansspringen aan. Wat dat betreft kan de schansspringer zo in het rijtje geüniformeerden waar vrouwen altijd opgewonden van zeggen te raken: piloten, brandweermannen, legerofficieren, politieagenten en schansspringers. Dat zou je niet zeggen als je dat fluorescerende stretchpakje ziet maar qua moed doen de schansspringers niet onder voor Echte Mannen. Jongens zijn het. Maar dappere jongens.

Enfin, het enige nadeel van Garmisch-Partenkirchen is dat Eddie The Eagle niet meer meedoet, de Hilbert van der Duim van het schansspringen.

Bevrijd
Maar dat waren dan ook de enige tradities. Wie dat heeft doorstaan, is bevrijd. Vanaf dat moment lacht het jaar de burger weer toe. De toekomst heeft den poorten geopend en verwelkomt de door gezelligheidsterreur verzwakte, bange en murw geslagen burger met open armen op een pad van gele klinkers dat naar gouden bergen leidt.

Nog vier keer met de ogen knipperen, drie keer omdraaien, twee keer het gejammer en gedram over een Elfstedentocht die toch niet doorgaat aanhoren tijdens een langgerekte NOS Journaal-reportage met Margriet Brandsma over een Friese sloot die maar niet wil dichtvriezen (aansluitend: kek bruggetje naar de weermeneer), één keer die jaarlijkse randdebielen en halfnaakte scholierenmeisjes met Unox-muts tijdens de Nieuwjaarsduik verwerken en het is lente. Licht. Warm. Lange dagen.

En natuurlijk die ene dag zonder eten omdat u alweer vergat dat op Hemelvaartsdag, een christelijke feestdag die het merendeel van het seculiere Nederland helemaal niets zegt, de supermarkten sluiten.

Maar toch: de verplichte gezelligheid verbleekt als sneeuw voor de zon. Het smelt weg, verdampt, 't juk glijdt van uw schouders. U zult het zien. Zoals u het elk jaar weer opnieuw ziet.

Bert Brussen is columnist voor Volkskrant.nl en hoofdredacteur van ThePostOnline.nl. Zie ook Bbwerkt.com.

Wilt u uw opening, toko, feestje, boek, film, minicruise, tentoonstelling, theatervoorstelling, geheel verzorgde vijfsterrenvakantie van drie weken naar de Maldiven of kledinglijn ook laten recenseren door Bert Brussen voor Volkskrant.nl? Mail dan volkskrantbertbrussen@gmail.com.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.