Column

Bert Brussen bespreekt: 'De Hokjesman, een serie waar zelfs de hokjesgeest nog wat van kan opsteken'

Voor een programma dat het moet hebben van een eigenlijk uitgekauwd en doodgebloed format is De Hokjesman een bijzonder fraaie en oprecht interessante serie, vindt columnist Bert Brussen.

Michael Schaap, maker van het programma De Hokjesman tijdens de seizoenspresentatie van de VPRO. Beeld ANP Kippa

Had ik dus nog nooit gezien, dat programma De Hokjesman van de VPRO. Ik kijk al jaren geen VPRO meer. Die maken namelijk al jaren uitsluitend programma's voor de eigen bühne, beslist niet mijn bühne, oftewel voor de Amsterdamse grachtengordel en andere semi-bejaarden die het enorm goed voor hebben met de derde wereld en natuurlijk hun eigen Hilversumse villa plus Volvo-stationcar. Ja, vrijzinnige omroep hè?

Vrijzinnig my ass. De laatste keer dat de VPRO écht wat leuks uitzond was de tijd van Rembo & Rembo ('Tsjooooooongejongejongejongejongejongejongejongejonngejongejongejonge, ik heb in tijden niet zo gelachen!") en Theo & Thea ('Tsjongejongejonge is het al begonnen/heb je wel eens een leverworst gewonnen/hiephiephoera/Theothea'). Met Harmke Pijpers, toen nooit in beeld, als stem des VPRO die opriep toch vooral de lekker recalcitrante vierkante VPRO-televisiegids te lezen (met op de achterkant een hilarische brievenrubriek waarin vrijzinnige kakkerskindertjes aan de VPRO schrijven dat ze worden gepest op school enzo).

Die tijd dus. Toen de wereld nog overzichtelijk was en de mensen van de media in hun ivoren torens waren aangesteld om voor u te denken en ons morele kompas te ijken. (Laat hier uw zucht naar nostalgie horen.)

Nostalgie
Terug naar De Hokjesman. Dat was namelijk opvallend goed. Een beetje in de stijl van de hierboven beschreven nostalgie-VPRO.

Het format is simpel: ene Michael Schaap gaat, verkleed als Driek van Wissen, op zoek naar de diverse subculturen in Nederland. Dat is op zich niet zo'n heel verrassend gegeven ware het niet dat Schaap kennelijk moeiteloos zonder enige spoor van vooroordelen en ironie bereid is de subcultuur tot in de haarvaten te bestuderen. Een soort Louis Theroux maar dan zonder de tong in cheek-achtige, ironische dubbele laag van de interviewer.

Antroposofie
En dat is knap, zeker als Schaap in de laatste aflevering op bezoek gaat bij de subcultuur die antroposofie heet. Echt, kijk die uitzending even terug. Nederland in 2013: ouders die straffeloos hun kinderen naar een school sturen waar ze niet leren rekenen en schrijven maar mandenvlechten en woorden dansen. En en passant een alternatieve evolutietheorie krijgen voorgeschoteld waaruit duidelijk wordt dat wij blanke Europeanen (ook wel 'Ariers' genoemd, zegt u dat wat?) stukken beter zijn dan negers (bavianen) en indianen (apen). Ohja, en moeder aarde moet je belonen door plantaardige preparaten verpakt in dierenorganen in de grond te stoppen. Serieus. Ik verzin dit niet. Gebeurt allemaal echt in Zeist, Zutphen, Nijmegen en Wageningen.

Dit wist ik dus allemaal niet. Bedankt Hokjesman! Het enige wat ik van antroposofie wist, is dat Vrije School-meisjes behalve blond, knap en rijk ook altijd enorm geil zijn en veel met seks willen experimenteren en blowen. Vandaar ook dat rijke jongetjes altijd zo graag naar die school in Driebergen gaan waar je autoverkoper kunt leren worden (haha, echt): in Driebergen staat namelijk ook de Vrije Hogeschool, die doorgaans voor 80 procent door met seks experimenterende en blowende blonde Vrije School-meisjes wordt bezocht die op kosten van paps en mams nog een jaartje extra feeling met het universum mogen houden alvorens een gammastudie aan de UvA te gaan doen.

Lachwekkend onderwerp
Niet dat de Hokjesman dit allemaal zegt. Die houdt zijn gezicht stoïcijns in de open-minded-nieuwsgierig-stand en dat is razend knap bij zo'n lachwekkend onderwerp. Bovendien laat hij naast de gekkies zelf ook de tegenstanders aan het woord (iemand die uit de antroposofie-sekte is gestapt) en dat biedt interessante nuances en nieuwe perspectieven.

Voor een programma dat het moet hebben van een eigenlijk uitgekauwd en doodgebloed format is De Hokjesman een bijzonder fraaie en oprecht interessante serie waar zelfs de hokjesgeest nog wat van kan opsteken. En een beetje vreemd. Eigenzinnig.

Vrijzinnig misschien wel. Heel VPRO van toen. Terug van weggeweest.

Bert Brussen is hoofdredacteur van ThePostOnline.nl en schrijft wekelijks een column voor Volkskrant.nl


 
Michael Schaap, een soort Louis Theroux maar dan zonder de tong in cheek-achtige, ironische dubbele laag van de interviewer.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden