Beroep op Nederland bij Afghanistan-hoorzitting

Terwijl Tweede Kamerleden in een marathonzitting bijeen waren om deskundigen te horen, groeide maandag de internationale druk op Nederland om daadwerkelijk 1200 militairen te sturen naar de Afghaanse provincie Uruzgan...

ANP

De hoogste Amerikaanse NAVO-generaal in Europa, VN-chef Kofi Annan, NAVO-baas De Hoop Scheffer, de Australische minister van Buitenlandse Zaken en ministers en parlementariërs uit Afghanistan, allemaal maakten ze duidelijk dat het voor de toekomst van Afghanistan van cruciaal belang is dat de NAVO-missie naar Uruzgan doorgaat. Met Nederland wel te verstaan.

De hoorzitting bood maandag voor zowel voor- als tegenstanders stof om het eigen standpunt verder te onderbouwen. Het is de vraag of veel Kamerleden radicaal van mening zullen veranderen naar aanleiding van de hoorzitting. Tegelijkertijd voerden internationale politieke zwaargewichten de druk op de Tweede Kamer op om in te stemmen met het kabinetsbesluit.

Zo zei VN-baas Kofi Annan na een gesprek met premier Balkenende dat er problemen zullen ontstaan als Nederland niet meedoet met de missie ISAF in het zuiden van Afghanistan. Rechtstreeks tegen de Nederlandse bevolking zei hij dat het werk in Afghanistan ‘extreem belangrijk’ is. ‘Niemand kan zich een gedestabiliseerd Afghanistan veroorloven.’

Ook de voormalige CDA-leider en huidige NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer voerde de druk op. Als de NAVO geen succes heeft in Afghanistan wordt dat een land ‘dat terrorisme exporteert’, zei hij in de International Herald Tribune.

De hoogste NAVO-generaal in Europa, de Amerikaanse viersterrengeneraal Jones, zei na een besloten zitting met Kamerleden dat een vergelijking tussen Uruzgan en Srebrenica niet opgaat. ‘Ik begrijp de speciale betekenis van Srebrenica in Nederland. Maar de vergelijking gaat niet op. Als de Nederlandse commandant in Afghanistan om extra troepen vraagt, zal hij die meteen krijgen. Dat is mijn taak.’

Even later maakte de Australische minister van Buitenlandse Zaken, Downer, bekend dat zijn land vierhonderd militairen wil bijdragen aan de Nederlandse missie in Uruzgan.

In de hoorzitting maakten vooral de vertegenwoordigers uit Afghanistan zelf duidelijk hoe belangrijk het in hun ogen is dat Nederland ja zegt tegen de operatie. Het nieuwe Afghanistan van na het talibanregime is ‘een succesverhaal dat nog niet klaar is’ en nog steeds internationale steun nodig heeft, betoogden de Afghaanse ministers Abdullah Abdullah (Buitenlandse Zaken) en Abdul Rahim Wardak (Defensie).

Een oud-minister van Financiën en drie parlementariërs uit Uruzgan zeiden dat de Verenigde Staten in het gebied grote fouten hebben gemaakt, maar dat de bevolking van Uruzgan goed in staat is om verschil te maken tussen Amerikanen en Nederlanders.

Gedurende de hele dag spraken deskundigen elkaar tegen. Het meest sceptisch over de kansen voor wederopbouw in het gebied was de Nederlandse journalist Arnold Karskens, die in januari nog een week in Uruzgan was. ‘Als u de taliban wilt aanpakken, is Uruzgan een buitenkansje. Maar als u wilt wederopbouwen, ga dan niet naar Uruzgan’, hield hij de Kamerleden voor.

Karskens voelde zich gesteund door een rapport van de Amerikaanse militairen die nu nog in Uruzgan zitten. Daaruit blijkt dat wederopbouw buiten de provinciehoofdstad Tarin Kowt praktisch onmogelijk is. De Kamer heeft het kabinet om het rapport gevraagd, maar dat weigert het ter beschikking te stellen. ‘Dat is niet voor niks’, sneerde Karskens.

Karskens’ analyse stond haaks op die van de Franse oud-ISAF-commandant Py die stelde dat er in Afghanistan sprake is van wezenlijke vooruitgang. ‘Kabul was een paar jaar geleden een puinhoop waar ‘zombies’ over straat gingen. Nu gaan kinderen naar school en is het bedrijfsleven op gang gekomen.’

De generaal-majoor buiten dienst en oud-adviseur van VN-chef Annan, Van Kappen, was pessimistischer over de termijn waarbinnen resultaten kunnen worden geboekt. In de twee jaar die de Nederlandse missie zal duren, kun je ‘heel weinig’. ‘Het begin is ontstellend moeizaam. Je moet het langzaam opbouwen, geen grote fouten maken en doorbijten. Dan maak je kans op resultaat na een jaar of drie.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden