Beroemde codekraker Alan Turing haalde zesjes op school

Het schoolrapport van de beroemde Britse codekraker Alan Turing was niet geniaal. Dat is een buitenkansje voor Poolse historici.

Schoolrapporten en genieën, het blijft een heikel soort wetenschapsnieuws. Ooit putten slechte leerlingen hoop uit het verhaal dat Albert Einstein er op school ook niks van bakte, wat overigs aantoonbaar een verzinsel is. Deze week was er het bericht, vooral in de Britse media, dat codekraker en oorlogsheld Alan Turing als scholier geen beste cijfers haalde. Zijn rapport uit 1929 wordt momenteel tentoongesteld in Cambridge. We lezen: 'Wiskunde: zeker beloftevol, maar moet bedenken dat begrijpelijkheid en leesbaarheid belangrijk zijn voor een eersteklas wiskundige.' Zijn Frans was een drama, lezen we ook.

Who cares? De Britten wel, die een beetje een Turing-trauma hebben. Alan Turing (1912-1954) geldt als de wiskundige die in de Tweede Wereldoorlog de duivelse Enigma-geheimtaal van de Duitsers kraakte en zo de Britse inlichtingendiensten een beslissende voorsprong gaf. Over zijn werk op Bletchley Park zijn boeken geschreven en films gemaakt, een paar jaar geleden nog met Benedict Cumberbatch in de hoofdrol. In de jaren na de oorlog legde hij ook beslissende fundamenten voor de kunstmatige intelligentie.

Vast onderdeel van het verhaal van Turing is echter ook zijn onmiskenbare homoseksualiteit, in die jaren in Engeland een ernstig misdrijf. Turing werd verlinkt en kreeg de keus: het gevang of chemische castratie. Hij koos het laatste, maar pleegde in 1954 diep ongelukkig zelfmoord.

Het was premier Gordon Brown die in 2009 namens de Britse staat eindelijk verontschuldigingen uitsprak voor de harteloze behandeling van genie en oorlogsheld Turing. Jaren hadden academici en fans daarvoor gelobbyd.

Alan Turing. Beeld Imageselect

Dat zelfs Turings povere schoolprestaties nu de krant halen laat zien dat de codekraker intussen een echte publieke held is geworden. Maar met een keerzijde. Al jaren ijveren Poolse academici voor een ruim eerbetoon aan drie landgenoten die in 1932 als eersten een vroege versie van de Duitse Enigma-codes kraakten. In 1939, na de inval van de Duitsers in Polen, deelden zij hun technieken met de Britse geheime diensten. Turing en zijn team bouwden daarop verder. Briljant, maar niet uit het niets.

De Poolse inbreng krijgt zelden veel aandacht, zeker niet in Engelse media. Daarom is dit is het moment voor Poolse historici om de schoolrapporten van Marian Rejewski, Jerzy Rozycki en Henryk Zygalski op te diepen. Allemaal tienen, durf ik te wedden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden