Bernhard slaat terug in open brief

Prins Bernhard (92) voelt zich doelwit van 'vele, vaak gemene en ongefundeerde aantijgingen in publicaties en in de media'. Dat schrijft hij vandaag in een open brief in de Volkskrant....

De brief is ongekend hard tegen een aantal publicisten, onder wie Tomas Ross, Hans Galesloot en J.G. Kikkert. Het zit de prins vooral dwars dat de goede naam van zijn moeder wordt bezoedeld. Ook zijn 'de grenzen van fatsoen' zijns inziens 'ver overschreden' met beschuldigingen dat hij zelf op twee momenten een dubieuze rol heeft gespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Prins Bernhard zegt zich jarenlang machteloos te hebben gevoeld, omdat hij als lid van het Koninklijk Huis moest zwijgen. 'Ik kreeg er langzamerhand een complex van.' Om tijdens zijn levensavond schoon schip te maken, heeft de prins Hans van der Voet, oud-hoofddirecteur van de Rijksvoorlichtingsdienst, het afgelopen jaar een uitgebreid onderzoek laten doen naar de achterliggende bronnen in gewraakte publicaties als Omwille van de troon . Die zijn flinterdun, concludeert Van der Voet in een rapport dat de brief van de prins ondersteunt. Het is te lezen op de website van de Volkskrant.

Brief en rapport handelen onder meer over het huwelijk van prins Bernhards ouders, over een gesuggereerde relatie van zijn moeder Armgard met familievriend Pantchoulidzew, over het vermeende verraad van de Slag om Arnhem (1944) en over de suggestie dat Bernhard in 1942 in een verder onbekende 'stadhoudersbrief' zijn diensten als stadhouder van Nederland zou hebben aangeboden aan het nazi-bewind. 'Ik loof een miljoen uit aan degene die mij die brief toont', zei de prins in een korte mondelinge toelichting op de brief, eerder deze week op paleis Soestdijk.

Tijdens dat gesprek ging hij ook in op de vraag waarom hij sommige zaken uit zijn verleden wel behandelt, en andere niet. Zo noemt hij het bestaan van twee door hem in de oorlog verwekte Engelse zonen een 'onzinverhaal'. Over het mogelijke bestaan van een Parijse dochter schrijft hij evenwel niets. Prins Bernhard: 'Ik heb kennisgenomen van alle publicaties over haar, maar juist in deze zaak verkeer ik niet in de positie om hierover iets te zeggen. En daarmee basta.' Op de vraag naar het recente verhaal over een verhouding met zijn persoonlijk assistente Gilles, antwoordt de prins: 'Onzin, maar hoe kan ik dat bewijzen? Ik zeg gewoon: nee, niet waar.'

In zijn brief refereert de prins ook aan de Hofmans-affaire, die zich tussen 1948 en 1956 op Soestdijk afspeelde. Greet Hofmans moest prinses Christina genezen van een oogkwaal, maar haar sterk pacifistische aanwezigheid dreef een wig in het huwelijk van Bernhard en Juliana. Een commissie onder leiding van toenmalig minister Beel stelde in 1956 een rapport op, dat concludeerde dat Hofmans moest verdwijnen. Het geheime rapport ligt in het Koninklijk-Huisarchief, waar het honderd jaar gesloten blijft.

Bernhard, in het gesprek: 'Wat mij betreft wordt het rapport morgen openbaar. Maar volgens afspraken met Beel indertijd kan dat niet. Ik heb er natuurlijk veel met hem over gesproken. ''Uw rol kon niet beter'', heeft Beel gezegd.' In het rapport-Van der Voet wordt bevestigd dat Bernhard destijds de escalerende situatie aan het hof naar de (buitenlandse) pers heeft laten lekken 'om iedereen, met name de regering, wakker te schudden'.

Volgens de prins leidde zijn moeder, van wie hij veel hield, geen losbandig leven. Zijn vader overleed toen Bernhard 12 was. Dat kolonel Pantchoulidzew in alle literatuur opduikt als 'levensgezel' is onterecht, zegt de prins. 'Dat komt nu juist omdat ik nooit iets heb mogen tegenspreken. Mijn moeder is als een Tolle Lola beschreven. Maar als de kolonel haar levensgezel was geweest, had ik daar zeker met hem en haar over gepraat. Ik kan met de hand op het hart verklaren dat hij haar zelfs nooit op de wang heeft gezoend.'

Prins Bernhard denkt niet dat hij met zijn brief alle in zijn ogen onware verhalen de wereld uit helpt. 'Dat zou heerlijk zijn, maar ik verwacht het niet. Ik vond het mijn plicht eindelijk iets te zeggen en daar ben ik zeer happy mee. Dat ik wellicht weer nieuwe reacties uitlok, interesseert mij eerlijk gezegd geen bal.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.