Berlusconi probeert vaste voet te krijgen in Poolse mediawereld

Silvio Berlusconi probeert vaste voet te krijgen op de Poolse mediamarkt. De tot de politiek bekeerde Italiaanse mediamagnaat wil een aandeel van 33 procent nemen in Polonia 1, een particuliere televisiezender die achttien lokale stations bezit....

CEES ZOON

Van onze correspondent

Cees Zoon

WARSCHAU

Beide 'media-objecten' zijn nu in handen van Nicola Grauso, een Italiaanse zakenman die zijn hoofdkwartier op Sardinië heeft. Grauso wil zich uit Polen terugtrekken nu zijn maatschappij er niet in is geslaagd de enige licentie voor een nationale commerciële televisiezender in de wacht te slepen.

De achttien stations van Polonia 1 zijn nog wel in de race voor het verkrijgen van zendvergunningen voor lokale televisie. Polonia 1 beweert onder heftige druk te staan van de Nationale Omroepraad, die de vergunningen zou hebben toegezegd op voorwaarde dat Polonia 1 zich ontdoet van haar Italiaanse aandeelhouder. De schatrijke Grauso is in de Poolse pers herhaaldelijk in verband gebracht met malafide financiële praktijken.

Berlusconi opereert in Polen via het bedrijf Publipolska, een filiaal van Publitalia, dat deel uitmaakt van het Fininvest-concern. Publipolska zou Grauso voor de overname van de aandelen een bedrag tussen de 10 en 15 miljoen dollar betalen. Volgens journalisten van de krant Zycie Warszawy zijn de onderhandelingen over een overname door de Italiaanse La Repubblica in een vergevorderd stadium. Het Italiaanse dagblad behoort tot de Berlusconi-stal.

Op grond van de Poolse mediawet mag het aandeel van het buitenlands kapitaal in audiovisuele media niet de 33 procent overschrijden. Polen wil daarmee voorkomen dat de commerciële televisie, die met 38 miljoen kijkers uiterst aantrekkelijk is, door buitenlanders wordt overgenomen.

Met dit argument motiveerde de Mediaraad vorige maand ook het toekennen van de enige licentie voor een nationale zender aan PolSat, dat beweert voor honderd procent Pools privé-kapitaal te hebben. Het was een verrassende beslissing waarmee buitenlandse giganten als Bertelsmann, Time-Warner en de Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion (de RTL's) werden gepasseerd.

Het zijn niet de meest brandschone figuren die zich op de Poolse media hebben gestort. Slechte verhalen doen de ronde over Grauso, maar de eigenaar van PolSat, Zygmunt Solorz, heeft eveneens een reputatie. President Lech Walesa was zo verbolgen over de toekenning van de licentie aan Solorz dat hij voorzitter Markiewiczc van de Mediaraad, kort daarvoor door hem aangesteld, onmiddellijk uit zijn fucntie zette. Volgens Walesa heeft de Mediaraad met haar beslissing de 'nationale veiligheid' in gevaar gebracht, een opmerking die hij niet nader preciseerde.

Solorz is een zakenman uit Wroclaw die zowel een Pools als een Duits paspoort heeft. Hij was in eerste aanleg actief in de auto-handel in Oost-Europa, maar hoe hij zijn grote geld maakte is onduidelijk. In de Poolse pers is hij ervan beschuldigd zijn naam te hebben veranderd en zijn imperium op dubieuze wijze te hebben opgebouwd. Bovendien zou hij nauwe relaties onderhouden met mensen uit het apparaat van de voormalige communistische partij.

Op een persconferentie vorige week ontkende een woedende Solorz berichten dat hij gezocht zou worden door de Duitse politie. Als bewijs overlegde hij een verklaring van de Duitse consul in Wroclaw, waarin deze bevestigt dat de Duitse justitie hem niets ten laste legt en dat hij gewoon naar Duitsland kan reizen.

Solorz heeft geld geévesteerd in de krant Kurier Polski en zette vorig jaar PolSat op. De programma's werden in het begin vanuit Nederland naar Polen gestraald. In oktober kreeg PolSat als eerste een licentie voor het maken van sateliettelevisie. Met een vergunning voor het starten van een commerciële zender vanaf de grond en het vooruitzicht van vergunningen voor lokale zenders heeft PolSat zich een monopoliepositie verworven.

Inmiddels heeft ook de Poolse regering de opwinding in medialand vergroot. De aangever was minister Michal Strak, hoofd van het bureau van het kabinet, die aankondigde dat hij de mediawet zodanig wil wijzigen dat de regering permanente toegang krijgt tot de publieke media.

Naar de mening van Strak is het moment voor de regering gekomen om haar publieke imago op te vijzelen en dat kan door de mediawet te wijzigen. De publieke omroep (sinds 1 januari van dit jaar niet langer staatsomroep) zou gedwongen worden een programma te maken waarin ministers hun standpunt kunnen uitdragen. Volgens Strak geven nu journalisten hun eigen mening over wat de ministers denken.

Janusz Piechocinski, Straks partijgenoot van de Boerenpartij, wist niet wat hij hoorde: 'Op deze manier geeft Strak toe dat hij zich niet heeft verzoend met het verlies van de centrale controle over de media.' Haar slechte imago dankt de regering van premier Pawlak niet aan de media, maar aan zichzelf, omdat zij 'geen informatiebeleid heeft'.

De leider van de andere regeringspartij Democratische Linkse Alliantie, Aleksander Kwasniewski, is geen voorstander van een wetswijziging, al is in zijn ogen de televisie wel degelijk de schuld van het slechte imago van de regering: 'Als de televisie werkelijk publiek en objectief was, zou de regering niet het recht hebben te klagen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden