Bergoglio sprak zich niet uit tegen junta Videla

Hoewel in Latijns-Amerika over het algemeen positief is gereageerd op de verkiezing van de Argentijn Jorge Mario Bergoglio als nieuwe paus, zijn veel Argentijnen nog altijd boos over de rol van zijn kerk tijdens de dictatuur van 1976 tot 1983. Doordat de kerk de dictatuur weinig weerstand bood en zich niet openlijk uitsprak tegen de ontvoering van baby's en de moord op duizenden 'subversieve elementen', verloor de kerk in het Latijns-Amerikaanse land veel volgelingen.

Bergiglio als aartsbisschop met een embleem van de voetbalclub San Lorenzo. Foto REUTERS

Het is ook een van de redenen waarom twee derde van de Argentijnen zich als katholiek beschouwt, maar minder dan tien procent geregeld een dienst bijwoont.

Onder Bergoglio's leiding boden Argentijnse bisschoppen in 2012 een gezamenlijk excuus aan voor het falen van de kerk. Voor sommige activisten kwam dat veel te laat. Bergoglio maakte twee keer van zijn recht gebruik om te weigeren voor de rechter te verschijnen en toen hij uiteindelijk in 2010 een verklaring aflegde waren zijn antwoorden ontwijkend, aldus mensenrechtenactiviste Myriam Bregman.

Bij ten minste twee rechtszaken was Bergoglio direct betrokken. Een van de twee ging over de ontvoering en marteling van twee van zijn jezuïtische priesters, die in de sloppenwijken de bevrijdingstheologie verkondigden. Volgens een van hen zorgde Bergoglio ervoor dat ze in handen kwamen van doodseskaders, omdat hij hen niet wilde steunen. Beide mannen kwamen vrij toen Bergoglio achter de schermen actie ondernam, onder meer door dictator Jorge Videla persoonlijk om gratie voor de twee te vragen. Op Twitter circuleerde woensdag al vlug een foto waarop Bergoglio breeduit lachend naast Videla staat.

Schuilplek
Volgens Bergoglio bood hij tijdens de dictatuur geregeld mensen een schuilplek in de kerk. Hij zei eerder dat de reden waarom de kerk niet tegen de junta inging puur pragmatisch was. Volgens Bregman toont dat echter aan dat de kerkleiders al vroeg op de hoogte waren van de martelpraktijken van het regime.

Ondanks schriftelijk bewijsmateriaal dat het tegendeel toont, zei Bergoglio in 2010 dat hij pas na afloop van de dictatuur hoorde dat er baby's werden gestolen. 'Bergoglio heeft een erg laffe houding als het gaat om zoiets vreselijks als de diefstal van baby's', zei Estela de la Cuadra, wier moeder in 1977 de beweging Grootmoeders van het Plaza de Mayo oprichtte. 'Hij ziet de realiteit niet onder ogen en het kan hem niets schelen. De vraag is hoe hij zijn naam gaat redden, zichzelf gaat redden.' Volgens De la Cuadra kan hij niet voorkomen dat de mensen het te weten komen. 'Mensen weten hoe hij is.'

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.