Beren

eile beren zie je wel vaker op tv, en ze heten lang niet altijd Peter Klashorst. De ijsbeer echter die op de Noordpool al van vijftien kilometer afstand een vrouwtje rook, kroelde wel twee dagen achtereen door het beeld. Parend en wel met zijn nieuwe wijfje. Dinsdag was het tafereel te zien in Frozen Planet, woensdag werd het besproken in De wereld draait door. De kijker lust er wel pap van: de BBC-reeks Frozen Planet haalde dinsdag het onwaarschijnlijk hoge aantal van bijna 1,9 miljoen kijkers. Op de BBC zelf was woensdag deel zes van de zeven al te zien.


Het is ook een onwaarschijnlijk mooie serie, waar de BBC patent op heeft. Vier jaar aan gefilmd met de modernste snufjes, maar dan heb je ook wat. Een schattig rood kikkertje bijvoorbeeld, dat zijn babyvisjes stuk voor stuk op zijn rug droeg terwijl hij een hoge boom in klom en zijn kroost zachtjes neerlegde in een plasje water van een boomblad, om het te beschermen tegen roofdieren op de grond.


De fragmenten - uit Frozen planet en de soortgelijke film One Life, die deze week in de bioscoop draait - werden in DWDD besproken door bioloog Freek Vonk, oud-schaatser Beorn Nijenhuis en Kamerlid Jolande Sap. De laatste koos haar favoriete fragment: de jezushagedis, die over water kan lopen. Je zag het beestje over water snellen, gefilmd van onderen.


Onder alle jubelkreten ontbrak het gezonde wantrouwen. Dat zou gepast zijn, nu nog maar een jaar geleden de Britse journalist Chris Palmer een boek publiceerde (Shooting in the Wild) waarin hij onthulde welk bedrog veel van dit soort series presenteren. Een haai die achter een otter aan zit? De beelden worden gewoon in elkaar gemonteerd, zonder dat de twee elkaar ooit hebben gezien. Zelfs de alom geroemde Sir Richard Attenborough - ook in de oerversie van Frozen Planet weer de verteller - werd met de serie Life nog beschuldigd van manipulatie met een gifspuwende cobra. Ook bedient hij zich wel eens van 'wilde' dieren die in werkelijkheid afkomstig zijn uit een dierentuin of aquarium.


De vraag is dus eigenlijk of die parende ijsberen, die niet van pottenkijkers houden, eigenlijk wel bestonden - voor hetzelfde geld waren het twee verklede mannen uit de filmset van Reinout Oerlemans' Nova Zembla.


Het is verleidelijk het succes van Frozen planet te verklaren uit een soort escapisme: buiten sterven soorten uit bij bosjes, de poolkappen smelten en straks mag iedereen met 130 kilometer per uur over egeltjes razen. Binnen in de stadswoning tovert tv een droomwereld tevoorschijn. Maar misschien lag het kijkcijferrecord ook wel aan de dinsdag, om mysterieuze redenen altijd de saaiste televisieavond, zonder voetbal of Linda de Mol.


Hoe dan ook: in DWDD ontbrak niet alleen de kritiek, maar ook de verklaring. Alleen Jolande Sap stelde dat series als deze deden beseffen dat natuur iets is om te koesteren. Uiteraard kon ze niet nalaten een toespeling te maken op het natuurbeleid van Henk Bleker.


Dat trof. De 'natuurbarbaar' (aldus een van de vele critici afgelopen weken) zat even later bij Moraalridders. Na de storm van kritiek op zijn natuurwet ging hij nu 'kijken of onderdelen eventueel enigszins aangepast' konden worden. Hij legde zijn wisselgeld op tafel: de smient mag toch niet bejaagd worden. De wilde orchidee mag blijven bloeien, dassenburchten mogen niet meer vernield worden. Jagen mag alleen nog in eigen omgeving.


Het klonk als verbetering, maar het waren correcties op zijn eigen vernielzucht. Misschien moet Bleker eens naar een natuurfilm kijken op een doodse dinsdagavond.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden