Berechting van verdachten verkrachting en moord op vrouwen begint donderdag in Turks stadje Zon, zee, zand, in Alanya is niets aan de hand

'Everything is fine here, sun, sea, sand' Ayden Farrethin, hoofd van de plaatselijke VVV in Alanya, weet bijna niet welke stem hij zal opzetten: z'n vrolijkste of z'n állervrolijkste....

Van onze verslaggeefster

Mirjam Schöttelndreier

ALANYA

Op die dag werden drie Nederlandse en een Georgische vrouw ontvoerd, op beestachtige wijze verkracht en mishandeld. Eén Nederlandse en de Georgische vrouw vonden als gevolg daarvan de dood. Donderdag staan de vier verdachten, die niet alleen de naam van het stadje, maar van de hele natie te grabbel hebben gegooid, terecht. En daar hebben ze geluk bij, zo luidt de communis opinio in Alanya, want de bevolking had het kwartet het liefst onmiddellijk gelyncht. Maar op dit moment is er niets aan de hand. Er is zon, zee, zand.

En zo is het. 'Hertelig willkommen', juicht een bord langs de kant van de kustweg, waar de auto heer en meester is en de voetganger moet rennen en duiken om heel te blijven. In het stadje zelf sloffen, in de aanloop naar het echte hoogseizoen, al heel wat Zweedse, Deense, Engelse, Nederlandse en vooral Duitse toeristen door de niet al te pittoreske straatjes.

Men baddert in zee, drinkt een cola onder een palmboom, kijkt naar kleden en leren tassen, aerobict onder leiding van een Duits-sprekende juf op het gladgeschoren gazon, en wacht op het happy hour in de cocktail bar en de bingo-avond 'with fun'. De nog altijd boersig-klungelige atmosfeer die rond de attracties hangt, laat onverlet dat de toeristische uitbouw al in de jaren zestig is begonnen. Veel eerder zelfs, want met trots wordt gerefereerd aan het feit dat Cleopatra al voor de groene hellingen van Alanya viel.

Maar vooral de laatste tien jaar is het hard gegaan in de streek die, volgens de door de plaatselijke oud-onderwijzer geschreven reisgids Van gisteren naar vandaag, 70 procent van het vruchtbare groene land van Turkije omvat. De onderwijzer, maar ook de journalist en de ambtenaar op het gemeentehuis; allemaal wijzen ze op de enorme bomenkap die heeft plaatsgevonden om ruimte te maken voor beton. Eeuwig zonde vinden ze het, maar ja, en dan gaan de duim en wijsvinger langs elkaar: money! Dus zomerse bouwstop of niet, de betonmolens draaien gretig door, want men vindt altijd nog wel een gaatje voor een nieuwe hotelkolos.

Turkije's economie moet het voor een groot deel hebben van het toerisme. Het bruto nationaal inkomen is voor ruim 30 procent afhankelijk van wat, ietwat overdreven, de Turkse Rivièra wordt genoemd. Maar het lijkt of het naar Europese erkenning en valuta hunkerende land door Egyptische plagen wordt geteisterd.

Om te beginnen staat de Koerdische kwestie een onbekommerd imago in de weg. Groeide het toerisme naar Turkije aanvankelijk met sprongen, volgens een woordvoerder van het Turkse reisbureau Midas in Amsterdam is die groei de laatste paar jaar als gevolg van de bomaanslagen in 1994 aan de kust, behoorlijk minder geworden. De Koerdische leider Abdullah Ocalan zei vorige week tegenover Der Stern dat zolang Kohl het Turkse regeringsleger blijft steunen, Duitse toeristen maar beter de Turkse zomerzon kunnen mijden.

Daarnaast lukt het Turkije niet om snel de economische betrekkingen uit te breiden. Turkije's goedkope arbeid en een inflatie van 150 procent doen het Westen geen haast maken met het toelaten van Turkije tot de Europese Unie. Franse en Italiaanse boeren moeten er bijvoorbeeld niet aan denken dat de goede Turkse wijn op de Europese markt wordt gebracht. Maar of ook de, veel minder ver gaande, douane-unie er snel komt, valt nog te bezien.

Tussen Turkije en het Westen botert het steeds minder omdat er een principieel verschil van mening bestaat over de benadering van de Koerdische minderheid, waarvan de radicale tak georganiseerd is in de Koerdische arbeiderspartij PKK. Turkije beschouwt de PKK als een natie-ondermijnende terreurbeweging. In die denktrant past de opsluiting van vijftien Koerdische parlementsleden eind vorig jaar en het Turkse legeroffensief tegen de Koerden in het noord-oosten van Irak dit voorjaar.

In het Westen daarentegen eist men dat de Koerden de status van minderheid met bepaalde rechten krijgen toebedeeld. Nederland lag er niet wakker van toen op 12 april het Koerdische parlement in ballingschap, een reizend parlement, in Den Haag werd opgericht. Maar Ankara ervoer dit als een klap in het gezicht. Gecombineerd met de democratische hervormingen die het Westen blijft eisen, heeft dit in Turkije hier en daar een ronduit anti-Europese stemming teweeg gebracht. Het culmineerde in het tijdelijk terugroepen van ambassadeurs uit veertien Europese landen.

Toch is het niet louter kommer en kwel. Zo weet directeur N. Sonmez van het Turkse verkeersbureau in Amsterdam te vertellen dat ondanks alles, dit jaar weer 15 procent meer toeristen naar Turkije gaat. En het aandeel Nederlandse Turkije-liefhebbers is ruim 11 procent gestegen in vergelijking met vorig jaar. 'Internationaal gezien is Turkije een van de veiligste landen', zegt Sonmez.

Ook de zegsman van Midas is er van overtuigd. 'De mensen zijn niet dom, ze weten dat zo'n verkrachting overal kan gebeuren. Amsterdam is bepaald niet veiliger.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden