Nieuws

Beoogd oogstjaar GroenLinks loopt uit op mokerslag: waarschijnlijk slechts acht zetels

De betovering van de kiezer door GroenLinks is verbroken. Als een mokerslag komt het verlies van zeven zetels binnen. De partij houdt waarschijnlijk maar zeven of acht zetels over in de Tweede Kamer. Het zou zomaar kunnen dat de positie van partijleider Jesse Klaver ter discussie komt te staan.

GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver reageert op de uitslagen voor de Tweede Kamerverkiezingen.  Beeld Arie Kievit
GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver reageert op de uitslagen voor de Tweede Kamerverkiezingen.Beeld Arie Kievit

In 2017 overheerste de magie van de massale ‘meet ups’, de magie van de jonge lijsttrekker Jesse Klaver, die Nederland zou gaan veranderen. De betovering duurde drie jaar, drie verkiezingen lang: gemeenten, Europa, provincies, met daaraan gekoppeld de Eerste Kamer. Daarin groeide en bloeide GroenLinks dankzij de toegestroomde kiezers.

Dit jaar had het oogstjaar moeten worden. Met het oog daarop stapte de partij in 2017 uit de formatie. GroenLinks wilde dit jaar sterker terugkomen, met acht zetels in de Eerste Kamer als ruggensteun.

Te veel van het goede

Corona doorbrak de betovering. Massale bijeenkomsten waren niet mogelijk, intensief campagne voeren ook niet. Maar er ging meer mis. Terwijl de coronacrisis er sociaal en financieel overal inhakt, kondigde Klaver de volgende crisis aan, die van het klimaat. En een volledige verbouwing van woningmarkt, het belastingstelsel en nog zo wat. Allemaal reële problemen, maar misschien was het voor de kiezer een beetje veel van het goede.

Eigenlijk zag Klaver zich sinds 2017, toen GroenLinks met 14 zetels groter werd dan ooit, als leider ‘op links’. Maar het lukte hem maar niet die rol waar te maken. Bij debatten stond hij vaak in de schaduw van PvdA-leider Lodewijk Asscher. En toen hij afstand nam van wat hij ‘scorebordpolitiek’ noemde, bleef hij onbegrepen, omdat hij zijn oppositierol leek op te geven.

In de campagne deed Klaver een late, vergeefse poging om een progressief blok te smeden met PvdA en D66. Hij riep de partijen op elkaar vast te houden bij de kabinetsformatie, zoals VVD en CDA elkaar in zijn ogen als rechts blok vasthouden. De PvdA zag het ook zo, maar de liefde was wat koel. De SP wilde zich niet binden.

Intern gedoe

Ook intern gedoe speelde GroenLinks de laatste jaren parten. Crisismanagement zit niet in het dna van de partij. Zihni Özdil werd als vrijdenkend intellectueel op de lijst onthaald, maar vertrok omdat hij zich niet aan de fractiediscipline hield. Ook de discussie over de achtergrond van de nummer negen op de huidige kandidatenlijst, Kauthar Bouchallikht, bezorgde Klaver hoofdbrekens.

Misschien valt de uiteindelijke uitslag nog mee voor GroenLinks maar een forse nederlaag blijft. Het zou zomaar kunnen dat een enkeling met voorkeursstemmen in de fractie komt, zoals Lisa Westerveld. Zij kwam in 2017 vanuit Nijmegen op eigen kracht in de Kamer en bouwde faam op als woordvoerder jeugdzorg. Is de definitieve uitslag eenmaal bekend, dan behoort een evaluatie, ook over de rol en positie van Klaver, bij de beste linkse tradities.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden