Economie Vervuiling

Benzineauto met hoge kilometerstand mogelijk even vies als ‘vuile’ diesel

Benzineauto’s met een hoge kilometerstand stoten soms extreem veel schadelijke stikstofoxiden (NOx) uit, een probleem dat tot nu toe vooral wordt geassocieerd met diesels. Een op de zes benzineauto’s die recentelijk door TNO zijn getest, overschrijdt de limietwaarden met ruim een factor tien. 

File op de A12. Beeld Katja Poelwijk

Tijdens de testmetingen door TNO werden bij twee van de twaalf auto’s waarden van 1.059 en 1.234 milligram NOx per kilometer gemeten. Dat is vergelijkbaar met de uitstoot van de vuilste dieselauto’s en ruim 13 en 15 keer boven de limietwaarde die gold toen deze wagens nieuw waren. Het gaat niet alleen om oude auto’s; ook voertuigen met een hoge kilometerstand die nog maar vijf jaar oud zijn, kunnen zeer vervuilend zijn. TNO verwacht dat de luchtkwaliteit hierdoor tot 2030 kan verslechteren.

Het probleem lijkt vooral te spelen bij auto’s met een kilometerstand boven de 160 duizend, de grens waarboven geen wettelijke eisen meer bestaan voor de werking van schoonmaaktechnologie, aldus TNO. Daarvan rijden er volgens de RDW 1,9 miljoen rond in Nederland. Het gaat dus om potentieel honderdduizenden zwaar vervuilende voertuigen. ‘Doordat diesels steeds schoner worden, worden benzineauto’s na 2020 mogelijk de belangrijkste bron van stikstofoxiden in het verkeer’, zegt Norbert Ligterink, een van de opstellers van het rapport.

Onderzoek uitbreiden

Doordat de steekproef klein is, is nog niet zeker hoe vaak het probleem voorkomt. ‘Het kan in de praktijk blijken niet te bestaan of zelfs twee keer zo groot zijn’, schrijven de onderzoekers. Om met zekerheid uitspraken te doen, moet het onderzoek worden uitgebreid naar zestig auto’s. Een woordvoerder van staatssecretaris Stientje van Veldhoven laat donderdag weten dat zo’n aanvullend onderzoek er komt. Ook overweegt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat maatregelen. Welke precies moet blijken uit nader onderzoek, aldus de woordvoerder.

Anders dan bij het dieselschandaal lijkt geen sprake van bewuste manipulatie, maar wordt de hoge NOx-uitstoot mogelijk veroorzaakt door een defecte sensor. Deze sensor stuurt de computer aan die het verbrandingsmengsel in de motor regelt. Als hij ‘op drift raakt’, zoals de onderzoeker schrijven, krijgt de computer verkeerde informatie, waardoor een hoge verbrandingstemperatuur ontstaat en concentraties stikstofoxiden omhoog schieten. Deze komen ongefilterd uit de uitlaat in de lucht terecht .

Er wordt bij de periodieke keuring APK niet getest of de bewuste sensor goed werkt, waardoor de vervuiling niet wordt opgemerkt. ‘We hebben de auto’s met een hoge uitstoot voor controle naar de garage gebracht, en daar werd de hoge NOx-uitstoot niet ontdekt’, zegt Ligterink. De APK-meetapparatuur noch het uitlezen van de boordcomputer gaf aanwijzingen voor een defecte sensor. Het probleem is hierdoor onzichtbaar gebleven.

Strengere regels

Kamerlid Suzanne Kröger van GroenLinks wil strengere regels voor oudere auto’s. ‘Het is vreemd dat het kennelijk niet belangrijk is hoe veel schadelijke stoffen een auto uitstoot nadat hij is toegelaten.’

Ligterink van TNO denkt dat een extra controle via de APK misschien niet de effectiefste weg is om het probleem op te lossen. ‘Dan moeten garages kostbare apparatuur aanschaffen en bovendien vergt de verandering van de wetgeving rond APK veel tijd.’ Beter is het volgens hem om de eisen aan de werking van emissiereductiesystemen strenger te maken. Nu moeten fabrikanten garanderen dat de technologie tot 160 duizend kilometer werkt. Daarna is er geen enkel toezicht meer. Ook Anne Knol van Milieudefensie wil een aanpassing van de regels. ‘Waarom zou er een maximumaantal kilometers moeten zijn voor de werking van schoonmaaksystemen?’

Onderzoeker Ligterink oppert verplichte vervanging van de sensor bij elke 160 duizend kilometer als de fabrikant daarboven geen garantie geeft. ‘Net zoals je soms nieuwe bougies in de motor draait.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden