Benzine nog even duur

Nederland is tenslotte nog altijd een land van blijde rijders. Vergeleken met 1980 betalen auto-bezitters een kleiner deel van hun inkomen aan benzinekosten....

PETER DE WAARD

Van onze verslaggever

Peter de Waard

AMSTERDAM

Uit een onderzoek van het Centrum voor energiebesparing en schone technologie in Delft blijkt dat de reële verkoopprijs van benzine ondanks de accijnsverhoging van 11 cent op 1 januari nu even hoog is als in 1980. De gemiddelde verkoopprijs van benzine (super en normaal) bedroeg in 1980 1,34 gulden per liter.

Veertien jaar later is de gemiddelde benzineprijs 1,90 gulden per liter, zij het dat nu ook de ongelode benzineprodukten in de berekening zijn meegenomen. Dat is een stijging van ruim 41 procent. Het prijsindexcijfer is in die periode ook gestegen van 100 naar 141,1, wat betekent dat de inflatie in de afgelopen veertien jaar exact ruim 41 procent heeft bedragen. Benzine is dus relatief niet duurder geworden dan andere produkten.

Het besteedbare inkomen van de Nederlanders is sneller gestegen. Het CBS heeft nog geen actuele cijfers, maar die stijging ligt boven de 50 procent. Dit betekent dat benzine minder zwaar weegt op het huishoudbudget, tenminste als men nog altijd evenveel rijdt als in 1980 en het voertuig dezelfde hoeveelheid benzine per kilometer verbruikt.

Ook uit andere cijfers komt die trend naar voren. In 1980 gaf een Nederlands huisgezin volgens gegevens van het CBS 861 gulden per jaar uit aan benzine, 2,3 procent van het gemiddelde inkomen. In 1992 was dat gestegen tot 1036 gulden, nog maar 2,1 procent van het gemiddelde inkomen. Pieter Janse van het Centrum voor energiebesparing en schone technologie concludeert dan ook dat auto-bezitters budgettair gezien 'minder kwijt zijn aan benzine dan veertien jaar geleden'.

Hij stelt dat auto-bezitters ook niet moeten klagen over de accijnsverhogingen. Voor het overgrote deel zijn deze verhogingen niet meer dan een inflatiecorrectie. Uit de cijfers blijkt echter wel dat de accijnsverhogingen aanmerkelijk meer hebben bedragen dan 40 procent. Van de gemiddelde benzineprijs van 1,34 gulden in 1980 verdween 73 cent naar de schatkist. Van de huidige gemiddelde verkoopprijs van 1,90 gulden per liter bestaat liefst 1,44 gulden uit accijns, btw of heffingen. Dit betekent dat er in een periode van veertien jaar 83 cent meer aan belastingen op een liter benzine moet worden betaald; een stijging van 113 procent.

Toch vindt Janse die stijging te verdedigen. Van de 83 cent is 46 cent niet meer dan een compensatie voor de inflatie. Daarnaast kon 26 cent extra accijns aan de automobilisten in rekening worden gebracht als gevolg van de daling van de kostprijs. Verder moest ook de daling van het BTW-tarief van 20 naar 17,5 procent gecompenseerd worden. Dat scheelt 3 cent. En ten slotte heeft de overheid 8 cent extra moeten binnenhalen, omdat op ongelode benzine een lager accijnstarief is gelegd.

De Bovag, de organisatie van de garagehouders, is minder tevreden over de ontwikkeling van de benzineprijs. De Bovag erkent ook dat benzine relatief gezien in de afgelopen veertien jaar niet duurder is geworden. Maar dat hangt geheel samen met de daling van de kostprijs. In 1980 bedroeg de kostprijs van een liter benzine 61 cent. Nu is dat nog maar 46 cent.

'Als er geen sprake was geweest van belastingverhogingen, dan was benzine nu aanzienlijk goedkoper geweest dan in 1980', stelt Bovagwoordvoerder Rob Boon.

Hij vindt dat de overheid dat voordeel niet via allerlei belastingmaatregelen ongedaan had moeten maken. 'Misschien had een heel klein deeltje van dat voordeel besteed kunnen worden om de situatie van de benzinepompen aan de grens te verbeteren. Dan was nu het overleg met staatssecretaris Van Amelsvoort niet nodig geweest.'

Dat de kostprijs voor benzine gedaald is, hangt samen met de ontwikkeling van de olieprijs. In de jaren zeventig was de prijs na twee oliecrises tot een recordhoogte gestegen. Begin 1980 schommelde de prijs voor een vat ruwe olie tussen de 28 en 30 dollar. Nu kost een vat ruwe olie slechts 13 dollar.

Als de olieprijs sinds 1980 ook met 40 procent zou zijn gestegen, had een liter benzine nu al zeker 2,50 gulden gekost. De automobilist heeft geluk gehad. De milieulobby niet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden