Commentaar

'Benoeming Tusk is welkom signaal van eenheid'

De benoeming van de Pool Tusk roept meer enthousiasme op dan die van de Italiaanse Mogherini, schrijft Fokke Obbema in het commentaar van de Volkskrant.

Donald Tusk. Beeld reuters
Donald Tusk.Beeld reuters

Bovenaan de lijst van criteria voor Europese topbenoemingen staan er drie die niets met de kwaliteiten van de betrokkene te maken hebben: land van herkomst, geslacht en politieke overtuiging. Op de eerste twee kan de kandidaat zelfs geen enkele invloed uitoefenen. Vaardigheden spelen niet de hoofdrol, zoals bij sollicitaties elders.

Daarmee is niet gezegd dat de Pool Donald Tusk als president van Europa en de Italiaanse Federica Mogherini als EU-buitenlandchef ongeschikt zijn. Neem de vorige benoemingsronde, waarin ook een proces van koehandel tussen regeringsleiders leidde tot de uitverkiezing voor deze functies van Herman van Rompuy en Catherine Ashton. Beiden werden als kleurloos weggezet. Maar toen de eurocrisis uitbrak, laveerde Van Rompuy de EU bekwaam door een van zijn moeilijkste periodes. De Britse Ashton bleek inderdaad niet in staat de EU enig smoel te geven.

De onwil
Ter verdediging van Ashton moet wel worden gewezen op een andere tekortkoming van het Europese selectiemechanisme: de onwil om een sterke kandidaat te benoemen. Die valt terug te voeren op de wens van regeringen zelf te schitteren. Als dat niet mogelijk is, worden kwesties 'over de band van Brussel' gespeeld. Een sterke EU-buitenlandchef zou daarin verandering kunnen brengen, maar kandidaten als Timmermans en Sikorski kwamen niet in beeld, want te sterk, dus bedreigend. Aan Mogherini de zware taak de scepsis over haar onervarenheid weg te nemen.

Federica Mogherini Beeld epa
Federica MogheriniBeeld epa

Meer enthousiasme wekt de benoeming van Tusk. Natuurlijk, zijn Engels is beroerd, maar daar valt aan te werken. Belangrijker is dat hij een sterk politicus is gebleken: als eerste premier van zijn land in het postcommunistische tijdperk is hij herkozen.

Bovendien is het voor het eerst sinds de toetreding van Oost-Europese landen tot de EU in 2004 dat een Oost-Europeaan tot de hoogste echelons in de EU doordringt. 'Tusk brengt Polen in het hart van Europa', zei Van Rompuy. Dat is wat overdreven, maar zeker ten tijde van de Oekraïne-crisis is zijn benoeming een welkom signaal van eenheid. Bij alle Europese verdeeldheid van de afgelopen jaren, denk aan de Noord-Zuid-tegenstelling tijdens de eurocrisis, is dat een bemoedigend teken.

Fokke Obbema is buitenlandredacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden