Benoeming topman bank Vaticaan leidt tot discussie

Met persoonlijke goedkeuring van de paus heeft het Vaticaan vrijdag een nieuwe president voor de bank van Vaticaanstad benoemd. De Duitser Ernst von Freyberg moet het imago van de bank herstellen, maar raakte onmiddellijk in opspraak.

ROME - Negen maanden werd samen met adviesbureau Spencer Stuart besteed om uit veertig aanmeldingen de beste kandidaat te kiezen. Hij spreekt meerdere talen, heeft kennis van financiële regelgeving, managementervaring en is ook nog eens een vrome katholiek.


Maar Von Freyberg blijkt ook een van de bestuurders van de Duitse werf Blohm + Voss dat al decennialang oorlogsschepen bouwt: van het slagschip Bismarck voor Hitlers Kriegsmarine tot fregatten voor het huidige Duitsland. Hij zal die functie niet neerleggen.


'Dat strookt niet met Pacem in terris', vrede op aarde, klonk het onmiddellijk in Italiaanse media. Een polemiek die de bank er eigenlijk niet bij kan hebben. Het Instituut voor Religieuze Werken (IOR), zoals het financiële instituut van de katholieke staat heet, ligt namelijk al onder vuur. In januari gaf de Italiaanse centrale bank opdracht alle geldautomaten, pinapparaten in winkels te blokkeren in Vaticaanstad. Het geldverkeer is er volgens de centrale bank niet transparant en het IOR wordt verdacht van witwassen.


De bank hervormt om transparanter te worden en kreeg daarvoor een schouderklopje van Moneyval, een onderdeel van de Raad van Europa dat financiële transparantie evalueert. Maar transparant is het Vaticaan nog lang niet. Moneyval klaagde ook over een gebrek aan onafhankelijk toezicht: een van de toezichthouders is 'vicepaus' kardinaal Tarcisio Bertone en er zijn geen openbare jaarverslagen. De Italiaanse justitie legde vorig jaar tijdelijk beslag op 23 miljoen euro en de Amerikaanse bank JP Morgan sloot haar rekening bij IOR vanwege 'dubieuze transacties' aldaar.


De vorige bankdirecteur, Ettore Gotti Tedeschi, werd negen maanden geleden ontslagen. Volgens de officiële verklaringen moest de topman vertrekken omdat hij zijn basistaken niet goed uitvoerde, maar zijn ontslag wordt ook in verband gebracht met door hem geschreven brieven waarin hij klaagt over corruptie binnen het Vaticaan en een ruzie met Bertone over transparantie.


Ernst von Freyberg is nu de uitverkorene om de bank uit het moeras van corruptie en mistige transacties te trekken. 'Het is een grote dag vandaag', begon Vaticaanwoordvoerder pater Federico Lombardi vrijdag dan ook enthousiast zijn persconferentie.


Des te groter was de schok voor hem. Hij zei niet te hebben geweten wat voor schepen Blohm + Voss produceert. 'Von Freyberg organiseert ook pelgrimstochten naar Lourdes', probeerde hij nog, om daarna in woede los te barsten tegen de journalisten wegens het zwartmaken van de nieuwe bankier.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden