INTERVIEW

Bennie Jolink: 'Als vader ben ik tekortgeschoten, als opa wil ik dat goedmaken'

Normaal stopt met toeren, zanger Bennie Jolink kan het fysiek niet meer aan. In een nieuwe documentaire blikt de rockband terug op de laatste veertig jaar.

Zanger Bennie Jolink. Beeld Frank Ruiter

1973 of 2015?

'2015. De verhalen over 1973, het jaar waarin Normaal werd opgericht, heb ik al een miljoen keer verteld. Ik vind het ontzettend leuk dat we op ons hoogtepunt afscheid nemen. De band heeft de beste bezetting tot nu toe. Bij ons jubileumconcert in Lochem op Hemelvaartsdag waren meer dan 11 duizend mensen. Komende optredens zijn ook uitverkocht. Dat zoveel mensen nog één keer Normaal willen meemaken, geeft een bijzondere sfeer.

'Donderdag stond er een meisje voor het eerste dranghek - ze was denk ik 9 of 10, alleen kleine kinderen mogen voor het dranghek staan. Ze zong alle teksten mee van liedjes van veertig jaar geleden. Zoiets treft me steeds weer.'

Bennie Jolink

Bennie Jolink (6 september 1946, Hummelo) is beeldend kunstenaar, maar hij is vooral bekend als de frontman en zanger van Normaal. Hij richt de Achterhoekse rockgroep in 1973 op met drummer Jan Manschot. Vier jaar later heeft Normaal zijn eerste en grootste hit met Oerend Hard. De band is door de jaren heen dikwijls van bezetting veranderd. Afgelopen Hemelvaartsdag werd het 40-jarig jubileum gevierd met een concert in Lochem, waar Normaal ooit het eerste optreden had. Begin mei kwam de cd-box 40 Joar høken uit, met 29 nieuwe liedjes. De band is nu bezig met een laatste tournee. De gezondheid van Jolink speelt een rol bij het besluit te stoppen met de tentoptredens. Na dit jaar bekijkt Normaal of en hoe er verder wordt gegaan.

Feesttent of theater?

'Optreden in het theater is geestelijk veel vermoeiender. In het theater kun je laten zien wat je allemaal kunt, je hoort er elke fout. Artistiek is het honderd keer moeilijker en uitdagender.

'Aan het einde van een theatertour heb ik echt zin in de feesttent. Die brullende versterkers, mensen die hossen, zweten, bier. Maar zo'n feesttent maakt me fysiek kapot, zeker nu ik ouder word. Op Hemelvaartsdag traden we op. Vrijdag was ik naar de klote. En, vragen mensen dan, was je tevreden? Maar tevredenheid is niet waar ik naar streef. Het kan altijd beter, al is perfectie ook onzin. Zo goed mogelijk, dat vind ik wel mooi.'

Bennie Jolink tijdens het afscheidsconcert op Hemelvaartsdag in Lochem. Beeld ANP

Wie is leuker: de Bennie Jolink uit de begin- of nadagen van Normaal?

'De Bennie Jolink tot eind 1996, die altijd dronken als een roetertoeter op tv was, daar schaam ik me voor. Ik heb heel wat liever te doen met de opa die ik nu ben. Ik heb zes kleinkinderen, de zevende is op komst. Hen zien opgroeien vind ik veel belangrijker dan dat gefuck over die carrière.

'Ik woon achteraf, in het bos. Na elk optreden maak ik nog een wandeling, want door de adrenaline kan ik niet slapen. Soms is het dan alweer licht. En dan denk ik: God, wat heb ik me vanavond weer lopen aanstellen.

'Steeds weer dat ruige imago bevestigen dat ik niet wil hebben, vind ik schaamtevol. Maar dat is eigen schuld dikke bult. Hetzelfde geldt voor klagen over de smerige, achterbakse gluiperds van managers die we in de loop der jaren hebben gehad. Als ik het daarover heb, dan heb ik het over mijn eigen domheid. Dat ik ze niet in de gaten hield en dat ik de kat op het spek heb gebonden door niet geïnteresseerd te zijn in cijfertjes en zaken.'

Bennie Jolink in 1997. Beeld ANP

Vader of opa? (1)

'Toen mijn zoon Gijs opgroeide, was mijn houding: als er wat is, hoor ik het wel. Dat is verkeerd. Je moet ernaar vragen. Dat deed ik niet genoeg, ik ging op in het bandleven.

'Gijs vindt mij nu heel wat beter te pruimen dan vroeger. Als vader ben ik tekortgeschoten. Nu ik kleinkinderen heb, wil ik dat goedmaken. Ik vind dat ik daar best aardig in slaag.

'Sinds ik in 2000 opa werd, ben ik compleet iemand anders. Dat begon al na mijn depressie in 1996, waar ik niet graag over praat. De opscheptaal, het bluffen van vroeger, daar hou ik me tegenwoordig verre van.'

Naar De Wereld Draait Door of RTL Late Night?

'RTL Late Night, want bij DWDD kunnen ze geen muziek registreren. Het klinkt allemaal even slecht. Zo'n talkshow wordt al gauw een BN'ershow. BN'ers, wat een ranzige aanstellers zijn dat. Publiciteitsgeile narcisten.

'In de VPRO-documentaire zeg ik dingen over assertief gedrag. Assertief gedrag is het tegenovergestelde van bescheidenheid: egoïstisch, onbeschoft en brutaal. Daar hou ik dus niet van. Als hier een Amsterdammer binnenkomt die meteen over zichzelf begint op te scheppen, wat-ie heeft gedaan, wie hij de les heeft gelezen... Opgeblazen kikvors, denk ik dan, hou je toch in!'

Buitenbeentje of gewoontjes?

'Ik ben altijd een buitenbeentje geweest, maar in mijn geboortedorp Hummelo werd dat niet gezien als een goede eigenschap. Daar was ik degene met die aparte mening, die altijd overal tegenin ging. Later, op de kunstacademie in Enschede, werd het gewaardeerd dat ik een zekere oorspronkelijkheid had. Het was alsof ik in de hemel kwam! Niet te geloven.

'Op de kunstacademie heb ik geleerd dat oorspronkelijkheid mooi is en dat je nooit een ander moet herhalen. Als iedereen het doet, is dat een goede reden om het niet te doen. En als niemand het doet moet je het juist wel doen. Ik voel me nog steeds meer aangesproken door buitenbeentjes.

'Als jonge kunstenaar heb ik in Amsterdam gewoond, maar daar voelde ik me niet thuis. Hummelo is mijn geboortegrond, hier wonen mijn mensen. Als ik op de Hummelose kermis de vendelwals hoor of het Wilhelmus, gespeeld door muziekvereniging De Eendracht, ben ik helemaal ontroerd.'

Generaliseren of nuanceren?

'Generaliseren is héérlijk. Die Brabanders, die Limbo's, die Groningers, die Friezen. Die stadse stoepenschijters, allemaal egoïstische leugenaars die je niet kan vertrouwen. Je moet nuanceren, maar generaliseren is zo'n leuke hobby. Het is een vorm van humor. Ik vind het grappig. Jij komt uit Brabant? Brabo's werken hard, ze zijn katholiek, ze geven nergens om, ze zijn wel gastvrij en opgewekt, maar boven alles dom. De fabrieken van Philips en DAF staan niet voor niks in Eindhoven. Die lui kun je eronder houden, met hulp van de pastoor. Allemaal gelul natuurlijk. Je moet het vooral niet te serieus nemen.'

Ergernissen of idealen?

'Van beide heb ik nogal wat. Ergernissen dan toch nog meer dan idealen. Ik vind dat niet vervelend, want bij mij resulteren ergernissen vaak in songteksten. Vooral in de begintijd van Normaal was dat zo. Het nummer Oerend Hard gaat over het feit dat automobilisten motorrijders altijd over het hoofd zien. Doe effen normaal is een nummer tegen discriminatie. Ik bun moar een eenvoudige boerenlul is een echt protestnummer.

'Ik erger me aan zoveel! Dat milieu op een gegeven moment klimaat werd genoemd. Dat vind ik zo'n modieuze kloteonzin. Godvergloeiende, wat is er mis met het woord milieu? Het is een helder begrip, toch? Dat ik nu helder zeg, erger ik me ook aan. Transparant. Helder. Je kunt toch ook gewoon duidelijk zeggen?

'Ik erger me aan e-readers. Ik heb vijf papieren kranten die ik allemaal lees. Ik hoop dat ik overleden ben als er geen papieren krant meer is. Het ergste vind ik klagende oude mensen. Protesteren en je ergeren is wat anders dan klagen.'

Terugblikken of vooruitkijken?

'Ik ben bijna een beroepsterugblikker. Gek genoeg schieten me altijd eerst de narigheden te binnen en daarna pas de leuke dingen. Het zijn er ook aardig wat, dingen die niet zo leuk waren. Het ergste was afscheid nemen van bandleden die de neuzen niet meer dezelfde kant op hadden. Als je samen in een band zit, zie je elkaar vaker dan je eigen vrouw. Uit elkaar gaan is dan vergelijkbaar met een echtscheiding, compleet met tranen, advocaten en rechtszaken.

'Ik verheug me erop dat ik volgend jaar alleen nog muziek ga maken met mijn vriendengroep - de pensionado's noemen we ons. Ouderwetse muziek, zonder druk op de ketel. Dan heb ik tijd voor mijn kleinkinderen en ga ik weer schilderen. Dat kan ik niet tussen de soep en de aardappelen door. Het lukt pas als ik een paar maanden niks op de agenda heb.'

Bennie Jolink. Beeld anp

Vader of opa? (2)

'Familie ben ik de laatste jaren meer gaan waarderen. Vroeger was ik met geen paard naar verjaardagen toe te krijgen. Tegenwoordig klep ik ze allemaal af. Ik kom op de leeftijd dat vrienden achter elkaar doodgaan. Familie, daar heb je niet om gevraagd, zei ik vroeger. Nu vind ik het fijn dat je familie hebt en houdt.

'Halverwege de jaren negentig vond ik het leven niet zo leuk meer. Wéér hetzelfde, wéér optreden, wéér zoveel mogelijk doen. Op het moment zelf was het leuk. Maar als ik 's avonds nog even door het bos wandelde, wist ik niet zo zeker of ik er wel onveranderd mee moest doorgaan.

'Van het besluit in 2000 om ook theatertours te gaan doen, knapte ik op. En toen dat jaar mijn eerste kleinkind werd geboren, had ik definitief zoiets van: ja, nú wil ik oud worden.

'Volgend jaar word ik 70. Natuurlijk erger ik me kapot aan die kutastma. Ik heb een humeur om op te schieten als ik benauwd ben en mijn lichaam niet vooruit wil. Maar protesteren tegen slecht weer heeft ook niet veel zin. Met je verstand kun je een slecht humeur te lijf gaan. Als mijn verstand me in de steek laat, haak ik af.

'Ik herinner me de eerste keer dat ik op mijn oudste kleindochter paste, toen nog een baby. Ik lag de hele dag met haar op de bank, buik aan buik. Ik was nodig, realiseerde ik me. 's Avonds speelden we in het theater. Ik heb er niks van gebakken, ik kon alleen maar aan dat kind denken. Tekstvergissingen, fouten. Niet weinig hè! Achter elkaar. Verschrikkelijk. Toch was het de mooiste dag van mijn leven.'

De documentaire Ja, dat was høken! 40 Jaar Normaal, 27/5, 21.25 uur, NPO 1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden