Benen bewegen en blik niet fixeren

'Presentééééééér....., g'weer!', brult de luitenant ter zee ergens tussen Rijswijk en Delft. Het paard van de stalmeester schrikt ervan. Matrozen presenteren hun automatische wapen, de officier houdt de sabelgreep voor zijn neus en zwiept de punt dan richting asfalt....

Zo blijven de leerlingen van de marineschool uit Amsterdam staan, ook als de rouwstoet ruim voorbij is, het publiek vertrekt en politieagenten weer met elkaar beginnen te kletsen. 'Zet aaaaaaf...., g'weer!'

Voor de zesduizend militairen die dinsdag een erehaag vormden langs de negen kilometer lange route, moet de stoet als een flits voorbij zijn gegaan.

De meesten van hen waren om halfvier gewekt in hun kazernes en per bus naar het Feyenoord-stadion gebracht. Daar aten ze massaal een ontbijt, zittend in kuipstoeltjes en mochten een laatste keer naar het toilet. Daarna stond het gros ruim twee uur langs de kant. De stoet was in tien, vijftien minuten voorbij.

'Het protocol is goed en strak uitgevoerd', oordeelt Frans Smits, conservator van het legermuseum en lid van de zogeheten uniformencommissie van de landmacht. 'We kunnen ons op dit gebied met alle landen meten.'

Hij prijst de Koninklijke Militaire Kapel: vijftig koperblazers, houtblazers en slagwerkers met berenmutsen op, hun donkerblauwe jassen versierd met geel galon.

De mariniers met pieken op hun helm, daarachter de honderd grenadiers en het ere-squadron van de luchtmacht. De bereden escortes van politie, marechaussee en cavalerie reden met vier paarden naast elkaar: sabels getrokken en pluimen op het hoofd.

Dat paste hier en daar niet. Zo moesten voor het hek van het Instituut Defensie Leergangen, waar de koningin zich bij de stoet voegde, sommige veteranen snel achterwaarts de berm instappen. Daar stond tegenover dat zij een van de beste plekken in de erehaag hadden gekregen. Alleen daar kwam de stoet twee keer voorbij.

De nacht ervoor hadden de driehonderd veteranen in een sporthal naast de Kuip op gehuurde bedden geslapen, nog niet de helft van de 780 veteranen die hadden aangeboden om te komen. De meesten zijn zeventigers die in Indië of Korea hadden gevochten.

'Ik wil mijn respect tonen aan de prins', zegt de 74-jarige Klaas Schuitemaker. Op zijn borst de zogeheten combat rifle, het lichtblauwe insigne voor minstens zestig dagen aan het front. Daarnaast het kruisvormige gewonden-insigne. 'Een granaatscherf in mijn...' Schuitemaker wijst op zijn linkerbil.

Als de koningin na anderhalf uur wachten langskomt, salueren de veteranen met ernstige gezichten. Dat geldt ook voor de beroepsmilitairen elders langs de route: zij nemen hun taak serieus. Niemand probeert stiekem in de koets te kijken.

Brigade-generaal Strik, die in een open terreinwagen ver vooruit reed om zijn mannen en vrouwen te inspecteren, was na afloop tevreden. 'Alles is volgens plan verlopen', zegt een defensie-woordvoerder.

Behalve misschien die paar militairen die flauw vielen langs de route. 'We hadden er meer verwacht.' In de bus hadden de soldaten en matrozen nog laatste tips gekregen van hun sergeant. De benen blijven bewegen om de bloedcirculatie richting hersenen op peil te houden, de blik nooit fixeren op een punt in de verte. Sommige militairen droegen een vuilniszak onder hun uniform uit angst voor hevige regen.

'Helemaal fout', zegt adjudant Danny Villanueva van het Bataljon Limburgse Jagers uit het Duitse Seedorf. Die eenheid vertrok maandag al om tijdig in de buurt van knooppunt Ypenburg te kunnen staan.

'Van plastic word je alleen maar klam', stelt de jager die een stukje van zijn hightech-ondershirt laat zien. De lange onderbroek heeft hij thuis gelaten. 'We zijn infanteristen, we houden niet van panty's.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden