Benefietveiling voor Rijksakademie

Sotheby’s in Amsterdam veilt vanavond 118 werken van oud-Rijksakademie kunstenaars, ten bate van de nieuwe lichting...

Amsterdam ‘Heel erg akelig’, vindt Sineke Middel het portret Distrust van Marlene Dumas. Haar vriendin Jeanette Selderbeek vindt het zelfs ‘een beetje viezig’. Middel, procesmedewerkster van de gemeente Amsterdam (‘Ik beheer alle auto’s’) en Selderbeek, medewerkster van een makelaarskantoor, zijn al lang niet bij Sotheby’s geweest, maar nu Middel net een nieuw huis heeft gekocht, en een witte plek aan de wand schreeuwt om een schilderij, dacht ze: gaan.

118 Werken van oud-Rijksakademie kunstenaars gaan vanavond bij Sotheby’s onder de hamer. Al het werk, van onder anderen Marijke van Warmerdam, Michel François, Michael Raedecker, Koen Vermeule, Carla Klein, Jan Fabre en Richard Deacon, is beschikbaar gesteld door de kunstenaars zelf. Het topstuk is Antony Gormleys Domain LXXVII, een mensenlichaam opgebouwd uit roestvrij stalen staafjes, dat is getaxeerd op een bedrag tussen de 120 duizend en 180 duizend euro. De opbrengst van de veiling gaat naar het nieuwe Rijksakademie Artists’ Endowment Fund, initiatief van scheidend directeur Janwillem Schrofer. Met de rente van het bedrag uit het fonds kunnen de materiaalkosten van nieuwe lichtingen kunstenaars van de Rijksakademie worden betaald.

Strakker
Sineke Middel is geen geregelde koper van kunst. Haar eerste schilderij, van Anke Labrie, kocht ze in 1983 in het voormalige gebouw van Het Handelsblad aan de Nieuwezijds Voorburgwal. ‘Dat is over. Ik wil het nu wat strakker.’ Als het oude huis eindelijk wordt verkocht, heeft ze 2000 tot 3000 euro te besteden. Haar blik gaat langs de wanden. Ooievaar van Jan Roeland: ‘Mooi, met die jarenzestigkleuren. Maar het wordt nog moeilijk kiezen. Ik ben net in het MOMA in New York geweest, en in Barcelona, en gisteren was ik in de Hermitage. Ik heb te veel mooie dingen gezien.’

Jan Deiters, tot een paar jaar geleden directeur fondswerving van het Concertgebouw, komt niet om te kopen. ‘Ik zou alles wat hier hangt wel willen hebben, maar ik heb er geen plaats voor.’ Hij heeft zelf wat foto’s en voorwerpen van Pieter Laurens Mol, een vriend. Een verrassing vindt hij Zal ik jou eens schilderen, een kleurrijk portret van een boom van Peter Keizer. ‘Zo vrij en zo wellustig geschilderd. En in een betaalbare prijsklasse: tussen de 2500 en 3500 euro.’

Deiters noemt de verzameling ‘buitengewoon eclectisch’ en dat is precies wat Mark Grol, algemeen directeur van Sotheby’s, voor ogen had toen er uit de driehonderd werken die waren aangeboden, moest worden gekozen. Het belangrijkste criterium, behalve diversiteit, zegt hij, was het bevestigende antwoord op de vraag: is de kunstenaar veilingrijp? Grol: ‘Als dat niet zo is, loop je de kans dat je iemand affakkelt nog voor zijn carrière op gang is gekomen. Dat is niet goed voor de kunstenaar, niet voor de galerie, en niet voor ons. Want ja, wij moeten hiermee gewoon zo veel mogelijk geld verdienen.’

Twee jaar geleden heeft Grol gepitcht op het initiatief van Schrofer. ‘Ik woon vlakbij de Rijksakademie, een briljante instelling, de MBA voor kunstenaars. Ik wilde daar op de een of andere manier bij betrokken zijn.’

Mark Grol is er trots op dat Sotheby’s de veiling heeft binnengehaald. ‘Ik heb al heel wat benefietveilingen gedaan, maar een veiling van deze omvang en van dit niveau is in Nederland uniek. Dat de kunstenaars zo ruimhartig werk hebben afgestaan heeft absoluut te maken met het feit dat het geld bestemd is voor een nieuwe generatie kunstenaars.’

Hanneke Verschuur en Karin Vaneker, beiden ‘liefhebbers’ en ‘diep in de kunst’, staan voor Zal ik jou eens schilderen. ‘Het zal wel’, zegt Vaneker, als ze hoort dat er al veel schriftelijke biedingen zijn op het werk. ‘Het is lekker vrolijk, je kunt zeggen dat je het bij Sotheby’s hebt gekocht, maar mij raakt het niet.’ Departure, van Koen Vermeule vinden Verschuur en zij prachtig, maar boven budget.

Vaneker, kunstacademiestudent voor ze culinair publicist werd, beent naar een beeld van Folkert de Jong. ‘Kijk, dat is authentiek. Maar ik ben er nog niet klaar voor. Vergelijk het met een relatie: dan duurt het ook even voor je iemands taal spreekt.’

De geschatte opbrengst vanavond ligt tussen de 700 duizend euro en een miljoen. Op termijn moet het bedrag aangroeien tot 3 miljoen euro; in het najaar start de online veiling, met het werk dat niet door de eerste selectie van Sotheby's kwam.

Aan de Duitse kunstverzamelaar (‘Ik heb een aardige verzameling Memphis, Nieuw Realisme, Arte Povera, ik heb Sottsass, en Picasso’) die het beeld van Gormley op het oog heeft, zal het niet liggen. Ook al is er op 1 juni ook in Keulen een veiling waar hij gaat bieden op een werk dat hij unbedingt wil hebben, Gormley is ‘super, met afstand de beste hier te koop’. Gaat hij telefonisch bieden? Zijn vrouw trekt hem aan zijn jasje mee; duidelijk te veel gezegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden