Benedictus wekt toorn van Joden

Paus Benedictus XVI heeft woensdag zware kritiek gekregen van Joodse gelovigen en overlevenden van de Holocaust, vanwege zijn opstelling in de kwestie rond de Britse bisschop Richard Williamson, die in een recent interview de Holocaust ontkende.

Het opperrabbinaat van Israël dreigde gisteren alle contacten met het Vaticaan op te zeggen. ‘De paus heeft geloofwaardigheid gegeven aan de meest vulgaire vorm van antisemitisme’, stelde schrijver en Nobelprijswinnaar Elie Wiesel, die Auschwitz overleefde.

Williamson zei vorige week ‘dat het historische bewijs sterk in tegenspraak is met het idee dat zes miljoen Joden opzettelijk zijn vergast in gaskamers als onderdeel van opzettelijk beleid van Hitler’. Op de vraag van de Zweedse interviewer of er dan geen gaskamers waren, antwoordde hij: ‘Ik denk dat er geen gaskamers waren, ja.’

Deze uitspraken weerhielden de paus er zaterdag niet van de ultra-orthodoxe Williamson weer in het katholieke midden op te nemen. In 1988 was hij door de vorige paus verbannen, omdat hij zonder diens toestemming tot bisschop was gewijd door de conservatieve aartsbisschop Marcel Lefebvre.

De paus maakte de excommunicatie van Williamson en drie andere ‘illegaal’ gewijde bisschoppen ongedaan om de relatie met Lefebvres Broederschap Sint Pius X ‘te versterken’. In 1988 gold dit broederschap als obstakel voor modernisering van de katholieke kerk.

Met zijn besluit lijkt Benedictus XVI geheel voorbij te gaan aan Williamsons omstreden visie op de massamoord op Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Joodse vertegenwoordigers reageren dan ook woedend. ‘Zonder publiekelijke verontschuldigingen en herroeping zal het moeilijk zijn de dialoog voort te zetten’, schrijft Oded Weiner van het opperrabbinaat van Israël aan het Vaticaan. Volgens Elie Wiesel moet Benedictus XVI op de hoogte zijn geweest van Williamsons ideeën. ‘De kerk weet wat ze doet, vooral als de paus deze man weer toelaat. Ze weten wat ze doen en ze deden het bewust. Maar waarom weet ik niet.’

Wiesel memoreerde dat de relatie tussen Joden en de katholieke kerk dankzij paus Johannes XXIII (1958-’63) en Johannes Paulus II (1978-2005) nog nooit zo goed was. ‘Maar nu geldt het tegenovergestelde.’ Benedictus XVI wekte eerder wrevel met zijn voornemen paus Pius XII (1939-’58) zalig te verklaren. Die zou weinig hebben gedaan tegen de Jodenvervolging.

Het Vaticaan deed er woensdag alles aan om de schade te beperken. Een woordvoerder onderstreepte dat de Heilige Stoel Williamsons opvattingen over de Holocaust niet deelt. De paus zelf sprak gisteren zijn ‘volledige en onbetwistbare solidariteit’ uit met het Joodse volk en zei: ‘Ik hoop dat de herinnering aan de Shoah de mensheid aanzet tot nadenken over de onvoorspelbare kracht van de haat wanneer die het hart van een mens verovert.’

Het opperrabbinaat noemde deze woorden gisteravond ‘een grote stap vooruit naar de oplossing van deze kwestie’.

Paus Benedictus XVI (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden