Benedictus doet kerk dicht

Af en toe wordt de brave misdienaar in me wakker. Dan moet de ontluistering over de katholieke kerk even plaatsmaken voor de oprechte liefde voor de parochie van mijn jeugd....

Tim Overdiek

Terwijl de wereld speculeerde of er inderdaad een nieuwe paus was gekozen, stelde ik mezelf de vraag: hoor ik nog steeds bij de 1,086 miljard katholieken die volgens de prafdeling van het Vaticaan een loyale kudde vormen? Ja, aarzelde het ontwaakte kind. Nee, baste de afvallige gelovige in mij, met een triomfantelijk 'zie je wel' toen Ratzinger op het balkon verscheen.

Ontluistering over de katholieke kerk zit dieper dan ik dacht. Op de dag dat paus Johannes Paulus II overleed, vierde ik mijn 40ste verjaardag. Na jaren van religieuze rebellie had ik altijd de mogelijkheid opengehouden dat een terugkeer naar de kerk waarschijnlijk was. Benedictus gooide de deur steviger dan ooit in het slot.

Zoals een schuldbewust katholiek betaamt, knaagt dat besef aan alle kanten. Want, in vogelvlucht: Gedoopt, communie, vormsel, ijverig misdienaar, de Volkskrant, en zelfs een tienerdroom over het priesterschap. De nederige realiteit is dat ik als journalist anno 2005 een cynische misstap verwijderd ben van de hel.

De absolute veiligheid van de Brabantse dorpspastoor heb ik lang geleden verruild voor een meer wereldse visie. Alle wegen naar Rome liepen dood. Zeker na ruim tien jaar in de Verenigde Staten voel ik me persoonlijk gesterkt in ongenadige kritiek op de katholieke kerk. De schier eindeloze reeks priesterschandalen waren de spreekwoordelijke druppel. Als pauselijk politieagent gaf kardinaal Ratzinger vanuit Rome geen enkel signaal dat de uitspattingen van honderden priesters afdoende zouden worden vervolgd. Sterker, Rome werd een toevluchtsoord voor Bernard Law, als aartsbisschop in Boston verantwoordelijk voor het wegmoffelen van j aren kindermisbruik door collega's.

Amerikaanse bisdommen stevenen af op faillissementen. Onroerend goed wordt verkocht om schadevergoedingen aan slachtoffers te betalen. De cynicus in me zegt dat de katholieke kerk allang moreel bankroet is. De idealist in me houdt vast aan het geloof dat de kerk meer biedt. De realist in me vreest dat paus Benedictus de cynicus in me gelijk gaat geven.

Ik ben getrouwd in een katholiek klooster in Princeton. Hypocriet? Misschien, maar doorslaggevend was voor ons het spirituele karakter van de plechtigheid, waaruit vooral respect moest spreken voor onze wederzijdse ouders. De priester stelde ons gerust. 'Rome' was ook voor hem lichtjaren verwijderd van zijn dagelijkse praktijk.

Toch, als een van meer dan een miljard katholieken is mijn kans op terugkeer naar de kerk hooguit theoretisch. De ondergeschikte rol van vrouwen, afwijzing van homoseksualiteit, verwerping van abortus en voorbehoedsmiddelen, de waanzin van het celibaat, en nu dus de benoeming van Ratzinger tot paus van een vervlogen eeuw. Deze kerk heeft voor mij geen toekomst, Een veertiger die de weg kwijt is?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden