Benaderd door de Marokkaanse geheime dienst

In een bar werd de Amsterdamse politieman aangesproken door een werknemer van het Marokkaanse consulaat. ‘Jij werkt toch voor de politie?’, vroeg hij....

De politieman heeft zijn vermoeden niet kunnen verifiëren. Maar aannemelijk is het wel, zeggen diverse Nederlandse Marokkanen die maatschappelijke sleutelposities bekleden. Zij vinden het heel plausibel dat de 38-jarige brigadier van de politie Rotterdam-Rijnmond op soortgelijke wijze is benaderd. Het actualiteitenprogramma NOVA meldde maandag dat hij werd ontslagen, omdat hij spioneerde voor de Marokkaanse geheime dienst. De politie houdt het op ‘ernstig plichtsverzuim’.

Het is een patroon, zegt het Rotterdamse PvdA-raadslid Fouad el Haji. Marokkaanse Nederlanders die belangrijke functies bekleden, worden aangesproken door de geheime dienst. ‘Dat gaat heel plat’, legt El Haji uit. ‘Je wordt uitgenodigd voor galafeestjes en met alle egards behandeld. Als je Marokko bezoekt, word je nog meer in de watten gelegd. Het subtiele vlei- en trekwerk noem ik dat.’

Zelf is El Haji ook weleens ‘bewerkt’. ‘Ik walg daarvan. Als agent, Tweede Kamerlid of raadslid moet je je grenzen kennen.’ Bovendien staat hem glashelder bij hoe het Marokkaanse regime in de jaren tachtig zijn linkse studievrienden oppakte en martelde. ‘We hebben allemaal onze littekens.’

Tot begin jaren negentig – onder de vorige koning Hassan II – dienden moskee- en mantelorganisaties als Amicales als de lange arm van Rabat, zegt Mohammed Rabbae, voorzitter van het Landelijk Beraad Marokkanen (LBM). Leden werden geworven met snoepreisjes naar Marokko en kregen daar stukjes land. Op papier was Amicales een vereniging ter bevordering van het culturele en sociale welzijn van Marokkanen in Nederland. Maar de gemeenschap wist beter. De organisatie moest onderdanen in het gareel houden en schuwde intimidaties niet.

De greep op Marokkanen in het buitenland is volgens Rabbae sindsdien ‘een beetje verzacht, maar zeker niet verdwenen’. Nu worden goed geïntegreerde individuen van de tweede en derde generatie geronseld. ‘Ze zoeken de spinnen in het web, opereren veel slimmer dan vroeger.’ Het doel is al die jaren hetzelfde gebleven: ‘Onderdanen financieel, cultureel en politiek aan zich binden.’

Het integratieproces wordt volgens El Haji bewust gefrustreerd, opdat Marokkanen in de diaspora geld blijven overmaken naar Marokko (in 2006 ging het om 4,4 miljard euro). De AIVD maakt ook al jaren melding over ‘ongewenste beïnvloeding van migranten’. Buitenlandse diensten beschikken volgens de Nederlandse inlichtingendienst over ‘beheers- en beïnvloedingsnetwerken’ die zich richten op onder andere ‘het tegengaan van de integratie van voormalige landgenoten’.

Daarnaast hebben de terroristische aanslagen in Casablanca van mei 2003 geleid tot nieuwe belangstelling voor Marokkanen in Nederland en elders. Rabat heeft niet alleen te kampen met radicalisering in eigen land, maar ook met de export van extremisme vanuit Europa. De Marokkaanse en Nederlandse geheime dienst werken op dit terrein samen, aldus bronnen in de Marokkaanse gemeenschap. Maar niet alles wordt gedeeld, onder andere omdat terreurgevangenen in Marokko worden gemarteld of verdwijnen. Dus ronselt de Marokkaanse dienst ook op eigen houtje.

El Haji neemt dit de Marokkaanse overheid ‘zeer kwalijk’. Zeker wanneer het politiemensen betreft. ‘Hoe zullen nu al die Marokkaans-Nederlandse agenten die hun best doen worden bekeken?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden