Beluister hier de vijftig beste albums van 2014

Dit jaar deden we het anders. We lieten alle recensenten hun persoonlijke lijst samenstellen, tot ver achter de komma, maar gooiden al die lijsten in een emmer en openden het debat. Want wat maakt een plaat van het jaar? Onweerlegbare kwaliteit, natuurlijk. Maar ook iets als verrassingseffect. Eeuwigheidswaarde: draaien we hem over zes jaar nog? En wat doet een plaat in het muzikale landschap: opent een album ineens nieuwe horizonten? We vreesden ons iets verschrikkelijks op de hals te hebben ­gehaald. Een bittere stammenstrijd, terugtrekking in de eigen territoria. Maar het viel reuze mee. De muziek­redactie was er eigenlijk snel uit. Er kon er maar één ­de plaat van het jaar zijn: Lobi Da Basi van Typhoon.

Beeld redactie

1. Typhoon - Lobi Da Basi (pop)

De allerbeste was dit jaar Typhoon, met de prachtplaat Lobi Da Basi. Verrassend, zeker, al kwam de Zwollenaar Glenn de Randamie niet helemaal uit het niets. Zijn debuutalbum Tussen Licht En Lucht uit 2007 was al een opmerkelijk mooi en poëtisch Nederlandstalig hiphoppareltje.

Maar voor Lobi Da Basi, dat in juni werd uitgebracht bij het Nederlandse hiphoplabel Top Notch, kwam de popredactie superlatieven te kort, en zodoende baande Typhoon zich een weg naar de hoogste trede van het ereschavot der allerbeste albums van 2014.

De argumenten waren onweerlegbaar. Typhoon leverde de soundtrack van de zomer (en eigenlijk ook de winter), werd gesteld. Zingevend, werd Lobi Da Basi zelfs genoemd, en een instant klassieker in de Nederlandse pop. Misschien zelfs de beste Nederlandse hiphopplaat ooit, vroeg bijvoorbeeld recensent Menno Pot zich af.

Want Typhoon maakte eigenlijk veel meer dan een hiphopplaat. Hij liet zich, net als ons eindejaarslijstje, helemaal niet vastleggen in een genre. Typhoon scheerde langs de hiphop, de jazz, pop, soul en kleinkunst, in liedjes vol van poëzie en jawel: liefde.

'Lobi Da Basi is een knap gearrangeerd popalbum', schreef recensent Gijsbert Kamer al, bij het verschijnen van de plaat. 'Typhoon zingt bijna meer dan hij rapt, de begeleiding is steeds prachtig. Van de gospelkoortjes in We Zijn Er en Yswater, de jazzy toetsenpartijen en de 'easy listening' zijn het de details die bij elke beluistering meer verbazen.'

Uiteraard werden de teksten geroemd, want Lobi Da Basi staat vol met fraaie zinnetjes. 'Ik wil niet per se goed maar doen wat juist is: mezelf zijn. Da's soms lastig: zelfde ticket, zelfde trein.' En dus tetterde de loftrompet nog maar eens, in het hartverwarmende eindoordeel: 'Verbluffend in muzikale rijkdom, tekstueel sterk, en altijd even toegankelijk als meeslepend.'

Daar moesten zelfs de onwerelds mooie fluitsonates van Bach (nummer 2) het tegen afleggen. Die waren er tenslotte ook al een tijdje. En ook Gideon van Gelder (nummer 5) kon niet tegen Typhoon op pianospelen.

Glenn de Randamie is dit jaar de beste. En met Typhoon moet u het doen.

(Abonneer je hieronder op de Volkskrant-afspeellijst met liedjes van de 50 beste albums van 2014)

Typhoon op Lowlands Beeld anp

2. J.S. Bach: Fluitsonates - Les Musiciens de Saint-Julien (klassiek)

Alleen al om het bedwelmende Andante uit de Sonate voor fluit en basso continuo in e-klein verdient Johann Sebastian Bach wereldroem. Rond de stut van een delicaat, steeds herhaald basmotief wikkelde hij een etherische fluitmelodie. Het Franse barokensemble speelt de vier sonates en de befaamde Partita subliem; superieur geblazen en geraffineerd begeleid op klavecimbel, viola da gamba en luit. (GVO)

3. Aaron Pilsan - Beethoven, Schubert (Klassiek)

Aaron Pilsan is een nieuwkomer van 19 die je op grond van deze cd onmiddellijk zou willen doorsluizen naar de categorie Meesterpianisten. Hij speelt Beethovens Sonate in G, die met die ritmische swing in het hoofdthema, met zoveel nuances dat het lijkt alsof er onder zijn Steinway een rij extra pedalen is geschroefd. Zijn tonen geeft hij een vol rode blos en de vaart waarmee hij de sonate speelt, houdt je in een stevige greep. (BL)

Beeld Albumhoes Beethoven Schubert

4. Spoon - They Want My Soul (pop)

Al jaren een gewaardeerde rockband, maar niet eerder klonk Spoon uit Austin, Texas zo soulvol en tegelijk to-the-point Stones-achtig als op dit album. John Britt Daniel is de fijnste rockzanger van het moment. (MP) Soulvolle zang, sterke riffs, prachtige koortjes. Het zijn de details in de arrangementen die de liedjes helemaal af maken. Maar hoe veel subtiel gedoseerde klanken ook om aandacht vragen, te vol of te zwaar klinkt They Want My Soul nergens. (GK)

Beeld Albumhoes They Want My Soul

5. Gideon van Gelder - Lighthouse (jazz)

De mooiste jazzplaat van dit jaar komt uit Nederland. Warmbloedige Braziliaanse ritmes, zwoele woordloze zang gecombineerd met Van Gelders altijd weer verrassend wendbare toetspartijen; soms funky, dan weer slepend, maar steeds volstrekt eigenzinnig. Een ongelooflijk sterk en veelzijdig album, dat niet ophoudt te betoveren. (GK)

Beeld Albumhoes Lighthouse

6. The War On Drugs - Lost In The Dream (pop)

Ineens klinkt de Amerikaanse indieband The War On Drugs niet meer als een kleine band, maar als een heel grote; weids en 'all American'. Lost In The Dream heeft dat beetje extra pit, tempo en melodieus vernuft om een breder publiek te pakken: die beat in Disappearing is als de heldere, synthetische hartslag die in de jaren tachtig Bruce Springsteen en Tom Petty voortstuwde. Psychedelische, meeslepende indie-americana van soms duizelingwekkend hoog niveau. (MP)

Beeld Albumhoes Lost in the Dream

7. Real Estate - Atlas (pop)

Er is eigenlijk helemaal niets modieus aan de New Yorkse indieband Real Estate. Maar wat schrijft (en zingt) voorman Martin Courtney een mooie liedjes! Prachtig, dat kleine Past Lives. Of de single Talking Backwards, die dansbaar is als het betere werk van The Feelies. Gewoon pure, bezwerende en roerende gitaarliedjes, die ook nog als trance-opwekkend kunnen worden ervaren. Zonder opsmuk, maar o zo treffend. (GK)

Beeld Albumhoes Atlas

8. Cavalli: Elena - Cappella Mediterranea (klassiek)

De Italiaan Cavalli, tussen 1640 en 1670 actief als operacomponist in Venetië, is de grote troost van ieder die treurt om de verloren gegane opera's van Monteverdi. Van zijn meer dan twintig opera's moeten er nog steeds een paar onder het stof vandaan gehaald worden en de uitvoering van zijn Elena, vorig jaar op het festival van Aix-en-Provence, was de eerste in meer dan drie eeuwen. Schitterende muziek, die je van de ene in de andere verbazing doet vallen. De jonge zangers, met voorop de Hongaarse Emöke Baráth als Elena, zijn hartveroverend. (FVDW)

Beeld Albumhoes Cavalli:Elena

9. Swans - To Be Kind (pop)

De Amerikaanse postpunkband Swans maakt grotestadsblues zoals je die in 2014 zou verwachten. De geluidsterroristen van weleer zijn na jaren herrie weer echt muziek gaan maken, en To Be Kind is intenser en vooral muzikaler dan alles wat Swans tot nu toe gemaakt heeft. Michael Gira laat zijn band uitnodigender klinken dan voorheen maar sleurt de luisteraar uiteindelijk toch nog mee de diepte in, in een muzikaal avontuur dat je twee uur in staat van hypnose houdt. (GK)

Beeld Albumhoes To Be Kind

10. SBTRKT - Wonder Where We Land (dance)

De leukste, meest radio- én clubvriendelijke en dus dansbare dansplaat van het jaar. De gemaskerde Londense producer SBTRKT prikt zich niet vast op stijlen of elektronische gimmicks, maar scheert dwars door de dance, de hiphop, de pop en de soul. Met een overvloed aan samenwerkingen, van vaste soulstem Sampha tot Ezra Koenig van Vampire Weekend en Warpiant. De overdaad schaadt niet, want SBTRKT weet met al die gaststemmen een feestje te bouwen. (RVG)

Beeld Albumhoes Wonder Where We Land

11. Sturgill Simpson - Metamodern Sounds in Country Music (roots)

Zalig jankende Nashville-country, versierd met psychedelische gitaren. Sturgill Simpson zingt als de oude countryhelden Waylon Jennings en Buck Owens en verzorgt al doende een van de prachtigste covers van het jaar, met de eighties-pophit The Promise. Een ontdekking. (RVG)

12. Kassé Mady Diabaté - Kiriké (wereld)

De oude vocale meester Kassé Mady Diabaté zingt zinderend van ingehouden spanning en laat de stem slechts spaarzaam jubelen, in diep traditionele en bijna abstract begeleide Malinese oermuziek. (RVG)

13. Reigning Sound - Shattered (pop)

Greg Cartwright van Reigning Sound is een meester in het combineren van primitieve garagepunk met gloedvolle soul en r&b. Op album Shattered maken slijpers als Never Coming Home, Once More en In My Dreams een onuitwisbare indruk. (GK)

14. Anton Bruckner - Zevende symfonie - Budapest Festival Orchestra olv Iván Fischer (klassiek)

Een intelligent, gevoelig en vervoerend essay in tonen. Dirigent Iván Fischer geeft Bruckner lucht, laat hem neuriën, en werkt toe naar een machtige orkestrale roes. (GVO)

15. Yob - Clearing the Path to Ascend (heavy)

Vier epische liederen, die tot de mooiste van de doomband Yob behoren. Oprechte emotie, wanhoop en een bijna ontroerende slechtheid, in bijvoorbeeld de intens rockende afsluiter Marrow, het mooiste metallied van het jaar. (RVG)

16. Julia Wolfe, Bang On A Can All - Stars en Trio Mediaeval - Steel Hammer (klassiek)

Componiste Julia Wolfe weet de scheidslijnen tussen hoge en lage cultuur te slechten. Muziek die zowel liefhebbers van pop als eigentijds klassiek moet aanspreken. (FVDW)

17. Moodymann - Moodymann (dance)

Briljant samengaan van Detroit techno, rubberen funk van Parliament en Funkadelic en een blaxploitation soundtrack. Duister en spookachtig hoogtepunt: het sinistere Born 2 Die. (RVG)

18. Sonny Rollins - Road Shows Vol. 3 (jazz)

Hij neemt geen nieuwe muziek meer op, maar de inmiddels 84-jarige tenotsaxofonist heeft nog genoeg onuitgebrachte live-opnamen op de plank liggen voor prachtcompilaties als deze. Zo vol, krachtig en tegelijk ontroerend speelt alleen Rollins. (GK)

19. Beck - Morning Phase (pop)

Eindelijk weer een écht goed Beck-album. In een kleine drie kwartier zuigt Morning Phase de luisteraar een universum in van grootse muzikale schoonheid. (GK)

20. Robert Ellis - The Lights From The Chemical Plant (roots)

Nasale, ietwat knauwende stem, maar wat een liedjes. Robert Ellis beheerst de traditionele rootsstijlen en de bluegrassgitaar, maar werkt zich net zo makkelijk langs pianopop en barballades. Weer een opkomende countryster. (RVG)

21. Vermont - Vermont (dance)

Het Duitse duo Vermont nam een weelderige instrumentale plaat op in een zelfgebouwd synthesizermuseum. Een plaat zo comfortabel dat je er een dag in zou willen blijven hangen. (RVG)

22 . Opeth - Pale Communion (heavy)

Overtuigender heeft progrock zelden geklonken. Het Zweedse Opeth weet het aloude genre nieuw leven in te blazen, dankzij sterke liedstructuren, zalvende meerstemmige zangpartijen en overweldigende arrangementen. (RVG)

23. Scottish Chamber Orchestra olv Robin Ticciati - Schumann

Robin Ticciati maakt korte metten met de kritiek op Schumanns instrumentaties. Het Scottish Chamber Orchestra klinkt als een horde nerveus sidderende veulens. (BL)

24. Morrissey - World Peace Is None Of Your Business (pop)

De muziek van Morrissey ademt weer, want World Peace Is None Of Your Business is meer dan voorheen op Morrisseys stem geschreven. Geen hitgevoelige nummers, maar er gebeurt eindelijk weer wat. (GK)

25. Mastodon - Once more 'Round The Sun (HEAVY)

Loeiend maar laagdrempelig gitaargeweld, vervuld van tintelende rockesthetiek. Voor liefhebbers van moddervette maar liedjesrijke mainstreammetal. (RVG)

26. Shabazz Palaces - Lese Majesty (POP)

Zeven bedwelmende 'suites' op een album dat niet eens meer als 'experimentele hiphop' door kan gaan. het klinkt niet eens gekunsteld, want Shabaz palaces blijft streetwise. (MP)

27. Ambrose Akinmusire - The Imagined Savior Is Far Easier To Paint (JAZZ)

Vloeiend spel van een van de boeiendste jazzmusici van zijn generatie. De Amerikaanse trompettist Ambrose Akinmusire raakt afwisselend aan klassiek en aan pop, maar als geheel werkt het stijlexperiment wel. (GK)

28. Monteverdi - Madrigali Vol. 2. Les Arts Florissants olv Paul Agnew (KLASSIEK)

De zangers en instrumentalisten van Les Arts Florissants brengen de ontluikende barok van Monteverdi met loepzuivere passie. Blind aan te raden. (FVDW)

29. FKA Twigs - LP1 (DANCE)

Orgastisch gezongen r&b van Britse sensatie FKA Twigs - ster in wording - bezorgt je de kriebels. Niet alleen supersexy, maar ook donker en gothisch en gedragen door unheimische beats en bassen. Brr. (RVG)

30. Orlando Julius with the Heliocentrics - Jaiyede Afro (WERELD)

Afrofunk zoals je hem hebben wilt: vet en smerig, zwaar en diep analoog opgenomen, en uitgevoerd door een 71-jarige Nigeriaanse funkveteraan. (RVG)

31. Poulenc - Stabat Mater, Sept Répons. Cappella Amsterdam olv Daniel Reuss (KLASSIEK)

Een van de sterkste composities van Poulenc, doordringend uitgevoerd door Cappella Amsterdam. De koorklank is helder als de lucht boven de Baltische Zee. (GVO)

32. Todd Terje - It's Album Time (DANCE)

Met de retrodiscotrend zijn we wel een beetje klaar in de dance, maar als je het doet zoals de Noor Todd Terje... vooruit. Een ambachtelijke prachtplaat, met zelfs een heerlijke gastrol voor Bryan Ferry. (RVG)

33. Within Temptation - Hydra (HEAVY)

Al te wollige orkestraties zijn weggesneden en de gitaren spelen weer de hoofdrol, in deze verrassend sterke zesde plaat van 's lands metaltrots Within Temptation. Sharon den Adel is in topvorm. (RVG)

34. Protomartyr - Under Color Of Official Right (POP)

Spannende gitaarrock met veel invloeden uit de jaren tachtig, van Joy Division tot The Fall. Protomartyr is toch geen kopiistenband, want klinkt fris en gedreven. (GK)

35. Avi Buffalo - At Best Cuckold (POP)

Zúlke rijke popmuziek, gedrenkt in de popgeschiedenis, dat je bijna zou vergeten de teksten te luisteren. Die zijn nogal ontwapenend. (MP)

36. John Adams- City Noir/ Saxophone Concerto. St. Louis Symphony olv Robertson (KLASSIEK)

John Adams slaagt er verbazend genoeg nog steeds in zichzelf als componist te verjongen. Dit maal in een symfonische extrapolatie van filmmuziek uit de jaren vijftig: meeslepend, soms desolaat, dan weer luidruchtig. (FVDW)

37. Cristian Vogel - Polyphonic Beings (DANCE)

De Chileen Vogel laat horen dat hij nog altijd een van de voornaamste spelers is in de harde maar toch ook best intellectualistische techno. Bij vlagen ondraaglijk spannend. (RVG)

38.Alcest: Shelter - Prohpecy (Heavy)

Het Franse duo Neige en Winterhalter maakte een zo ingetogen shoegazeplaat, dat die bijna kan doorgaan voor droompop. Zoemende gitaren, een spaarzame rockuitbarsting en vocale melodieën van een buitenwereldse schoonheid. (RVG)

39. Marc Ribot Trio - Live At The Village Vanguard (JAZZ)

Alles aan dit album ademt jazzgeschiedenis, maar de ode aan het verleden wordt nooit nostalgie omdat er op het scherp van de snede wordt gemusiceerd. (GK)

40. Claudio Abbado - Bruckner, Negende symfonie (KLASSIEK)

De begin dit jaar overleden Claudio Abbado laat zijn Lucerne Festivalorkest een kloppende bloedstroom door de negende symfonie van Bruckner vloeien. Hij brengt de noten terug naar hun uiterste eenvoud. (BL)

41. Benjamin Booker - Benjamin Booker (ROOTS)

Die komt er wel, die Benjamin Booker. Zijn titelloze, raggende debuut vol zwarte garagerock en rauwe straatblues smaakt naar heel veel meer. (RVG)

42. Sólstafir - Ótta (HEAVY)

Sólstafir is na Sigur Rós de grote IJslandse rockband van het moment. Ótta is een hoogtepunt in het oeuvre: dreunende maar ontroerende metal en postrock, met diepe wortels in de antieke IJslandse cultuur. (RVG)

43. Broeder Dieleman - Gloria (POP)

Een plaat van intense schoonheid, vol prachtige Zeeuwse folkmuziek, en sober maar treffend begeleid. (GK)

44. Caribou - Our Love (DANCE)

Een plaat vol subtiele verleidingen. Soms onbeschaamd nostalgisch, maar op een vreemde manier toch ook hypermodern en meezingbaar terwijl u danst. Producer/nerd Dan Snaith is een blijver. (RVG)

45. Mozart - Concentus Musicus olv Nikolaus Harnoncourt (KLASSIEK)

Nikolaus Harnoncourt presenteert de laatste symfonieën van Mozart als één avondvullend oratorium. Een overtuigende vondst. (BL)

46. Djessou Mory Kanté - River Strings (WERELD)

Een sublieme, want beheerste Afrikaanse instrumentale plaat, die zelden uitschiet maar in de details weet te schitteren. Parelende gitaartjes, vol opgewekt levensgevoel. (RVG)

47. Benjamin Herman feat. Daniel von Piekartz - Trouble (JAZZ)

Ingetogen nachtclubmuziek, met glorieuze gastrol voor de zanger Daniel von Piekartz, die soms zingt als een oudere dame met rookstem, en dan weer omfloerst als Chet Baker. (GK)

48. Objekt - Flatland (DANCE)

Bijna ouderwetse, maar prachtig gelaagde, technisch knappe en inventieve beuktechno: futuristische en opwindend. En dat voor een debuutplaat. (RVG)

49. Temples - Sun Structures (pop)

De Britse band Temples (sixtiesfetisjisme, psychedelische inslag, galmende drumklappen) is bepaald niet uniek. Maar wat een liedjes. Ze sprankelen, en nestelen zich in je hoofd. En dus is Sun Structures een plaat om in je hart te sluiten. (MP)

50. Run The Jewels - 2 (POP)

Krachtige statements, in een hard en agressief hiphopgeluid dat herinneringen oproept aan Public Enemy en N.W.A. De raps van Killer Mike komen aan als een mokerslag. (GK)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.