NieuwsOnderzoek

Bellingcat: ‘Russische geheime dienst zat achter moord op Tsjetsjeen in Berlijn’

De Rus die vorig jaar een Tsjetsjeen doodschoot in een park in Berlijn werd aangestuurd door de Russische geheime dienst FSB. Volgens het onderzoekscollectief Bellingcat trainde hij bij de FSB en stond hij in contact met veteranen van een speciale commando-eenheid van de geheime dienst. 

Forensische experts van de Duitse politie zoeken in augustus vorig jaar naar sporen in het park waar een voormalige Tsjetsjeense strijder werd doodgeschoten. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de Russische geheime dienst FSB achter de moord zat.Beeld AFP

De Rus, Vadim Krasikov, werd vorig jaar augustus gearresteerd nadat hij in het Kleiner Tiergarten-park in het centrum van Berlijn Zelimchan Changosjvili had doodgeschoten. De uit Georgië afkomstige Tsjetsjeen vocht begin deze eeuw aan de kant van de beruchte Tsjetsjeense rebellencommandant Sjamil Basajev tegen de Russen en week later uit naar Duitsland. Krasikov werd eerder door de Russische justitie gezocht wegens een moord, maar in 2019 werden al zijn gegevens uit Russische registers gewist. In plaats daarvan kreeg Krasikov een vervalst paspoort op de naam van Vadim Sokolov.

Het wissen van Krasikovs gegevens en de uitgifte van zijn nieuwe paspoort duiden er volgens Bellingcat op dat het om een operatie ging die de zegen van de overheid had. Rusland ontkent echter iedere betrokkenheid. Maar volgens Bellingcat blijkt uit de gegevens van de mobiele telefoons van de gearresteerde Rus dat hij in de maanden voor de moord contact had met acht leden van Vympel, een organisatie voor veteranen van een vroegere commando-eenheid van de FSB. 

Ook bracht hij verscheidene bezoeken aan een trainingscentrum van de FSB in Balasjicha, even buiten Moskou. Uit de telefoongegevens blijkt ook dat hij vier dagen op een ander trainingscentrum van de geheime dienst verbleef waar het personeel wordt onderricht in speciale schiettechnieken.

Mogelijk afrekening door veteranen

Volgens Bellingcat, dat bij het onderzoek samenwerkte met Der Spiegel en de onderzoekssite The Insider, werd Krasikov vermoedelijk aangestuurd door Edoeard Benderski, een FSB-veteraan die nu een beveiligingsbedrijf leidt en nog contacten met de geheime dienst zou hebben. Mogelijk gaat het om een afrekening van de Vympel-veteranen voor de verliezen die hun eenheid leed bij de bloedige afloop van de gijzelingsactie in Beslan in 2004, waar Tsjetsjeense zelfmoordterroristen honderden schoolkinderen in gijzeling hielden. President Poetin zelf noemde Changosjvili een ‘moordenaar met bloed aan zijn handen’.

Opvallend is dat de Russische autoriteiten op geen enkele manier wilden meewerken aan het onderzoek naar de gearresteerde Rus, die nog steeds weigert te praten. Uit onvrede over het gebrek aan medewerking van Moskou wees Duitsland eind vorig jaar twee Russische diplomaten uit.

De moord op Changosjvili roept associaties op met een aantal andere aanslagen in het Westen waarvoor de Russische geheime diensten verantwoordelijk worden gesteld, zoals de mislukte poging in 2018 de  dubbelspion Sergej Skripal met een zenuwgas van Russische makelij om te brengen. Eerder brachten twee Russen de naar Londen uitgeweken voormalige FSB-officier Aleksandr Litvinenko om met het radioactieve polonium-210. Een van hen, de voormalige FSB-agent Andrej Loegovoj, kreeg later een hoge onderscheiding van president Poetin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden