NieuwsOnderzoek

Bellingcat: Generaal van Russische geheime dienst regelde vervoer Buk-raket die MH17 neerhaalde

Het onderzoekscollectief Bellingcat zegt dat het samen met de Russische nieuwssite The Insider de identiteit heeft achterhaald van een Rus die toezicht hield op het vervoer van de Buk-installatie waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten. Volgens Bellingcat gaat het om generaal Andrej Ivanovitsj Boerlaka, die deel uitmaakt van de top van de geheime dienst FSB.

Een soldaat van de pro-Russische separatisten inspecteert een wrakstuk van de Maleisische Boeing die in juli 2014 werd neergeschoten boven rebellengebied in het oosten van Oekraïne. De ramp met MH17 kostte het leven aan alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders. Beeld AP

Boerlaka is volgens Bellingcat de man die te horen is in verscheidene onderschepte gesprekken tussen de leiders van de separatisten en hun Russische contacten over militaire operaties en de levering van wapens. In die gesprekken wordt hij aangesproken als ‘Vladimir Ivanovitsj', maar tot nog toe was onduidelijk wie achter die naam schuilging.

Op grond van een stemanalyse en gegevens over de vluchten die Boerlaka maakte rond de tijd van het neerhalen van MH17 in juli 2014, stelden Bellingcat enThe Insider vast dat hij ‘Vladimir Ivanovitsj’ is. Als dat klopt is Boerlaka de hoogste Russische functionaris van wie vaststaat dat hij betrokken was bij de levering van in raketinstallatie waarmee het toestel werd neergeschoten. Boerlaka is plaatsvervangend hoofd van de grensbewakingsdienst van de FSB, maar twee trapjes lager dan FSB-chef Aleksandr Bortnikov.

Toezicht

Uit gesprekken van onder meer Igor Girkin, destijds de militaire commandant van de separatisten in het oosten van Oekraïne, blijkt dat deze hem als als zijn meerdere beschouwde. Girkin is een van de vier verdachten die (bij verstek) terechtstaan in het MH17-proces dat in maart begon.

Uit andere gesprekken wordt duidelijk dat hij het toezicht had op de levering van wapens aan de separatisten, die toen onder de voet dreigden te worden gelopen door het Oekraïense leger. Zij zaten te springen om luchtdoelraketten waarmee ze zich tegen Oekraïense militaire toestellen konden verdedigen. Het is volgens Bellingcat onwaarschijnlijk dat zij de Buk-installatie kregen zonder dat Boerlaka daarvoor het groene licht gaf.

Rol van Rusland

De rol van Boerlaka past in het beeld dat uit het onderzoek van het internationale onderzoeksteam JIT oprijst: de FSB en de militaire inlichtingendienst GROe waren actief betrokken bij de strijd van de pro-Russische separatisten. Uit de onderschepte gesprekken bleek eerder ook dat Vladislav Soerkov, een naaste adviseur van president Poetin, zich bemoeide met de selectie van de leiding van de door de rebellen uitgeroepen Volksrepubliek Donetsk (DNR).

In een van de onderschepte gesprekken over mogelijke wapenleveranties krijgen de separatisten ook te horen dat de Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe gaat ‘over wie wat krijgt’. Tot nog toe ontkent Rusland dat het betrokken was bij de strijd in het oosten van Oekraïne en bij het neerschieten van MH17.

Lees ook 

Russische manipulatie en sabotage in MH17-onderzoek
Nadat vlucht MH17 is neergestort in Oost-Oekraïne begint een venijnige strijd om de waarheid. Moskou zet onder meer zijn beruchte militaire veiligheidsdienst GROe in, schaduwt Nederlandse onderzoekers in Oekraïne en stuurt een eliteteam naar Rotterdam.

Het MH17-proces is begonnen. Hoe werkt het, wie zijn de verdachten en wat is het bewijs?
Maandag begint in de extra ­beveiligde rechtbank op Schiphol het ­proces tegen vier verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne, op 17 juli 2014. Het megaproces kan jaren gaan duren. Welk bewijs is er en wat wordt mogelijk de strategie van de verdediging?

Terug in Oekraïne, in de zone van de hoop
De 450 kilometer lange frontlinie in Oost-Oekraïne kent één miniem lichtpuntje, een voetgangersbrug waar burgers de grens met het seperatistengebied kunnen oversteken. ‘Mijn zoon zit daar.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden