Nieuws Rellen Nantes

Bellen met onze correspondent: ‘Woede van jongeren in Nantes richt zich op alles wat met de staat te maken heeft’

In de nacht van donderdag op vrijdag vonden in de buitenwijken van Nantes voor de derde keer op rij rellen plaats. Onze correspondent in Frankrijk, Daan Kool, is in Nantes. Wat is daar precies aan de hand?

In brand gestoken auto’s in Nantes, waar al drie nachten op rij rellen plaatsvinden. Foto AFP

‘Dinsdagavond is hier een 22-jarige jongen van Afrikaanse komaf, Aboubakar Fofana, doodgeschoten door een politieagent. Fofana, gezocht door de politie, werd staande gehouden en gecontroleerd. Toen hij probeerde weg te rijden, werd hij doodgeschoten. De politie stelt dat hij achteruit is ingereden op de politieagenten en een van hen heeft geraakt. Dat incident is het startsein geweest voor rellen in buitenwijken van de stad. 

‘In een van de banlieues werd een winkelcentrum deels vernield. Alles wat daar ook maar enigszins met de staat te maken heeft, zoals de dependance van het gemeentehuis, was verwoest, net als een bibliotheek. Winkels die met de overheid niets te maken hebben, zoals de slager, de supermarkt en de apotheek, werden juist bewust met rust gelaten. 

‘Zo lijkt de woede van de jongeren zich steeds gerichter te uiten. Ook de auto van de burgemeester werd in de fik gestoken. Zij was zelf op dat moment in een ‘quartier sensible’, een van de probleemwijken. In haar eigen wijk, een van de betere van Nantes, heeft iemand dus blijkbaar haar auto weten te vinden.’

Hoe is de sfeer?

‘Explosief. Gister was ik bij een herdenking voor de doodgeschoten jongen, een soort stille tocht. Daar kwamen naar schatting duizend mensen op af. Er waren veel mensen die niet uit dezelfde buurt kwamen maar wel hun solidariteit wilden tonen. Er waren families met kinderen en er werden witte rozen uitgedeeld. 

De herdenking voor Aboubakar Fofana verliep vreedzaam, totdat er een auto met gierende banden door de menigte scheurde. Foto AP

‘Het was vreedzaam. Tot er ineens een auto met gierende banden door de menigte scheurde. Hij raakte niemand, maar de gezinnen waren snel verdwenen. Er stonden ineens alleen nog jonge mannen uit de wijk op straat. Sommigen van hen sprongen in de auto om achter de automobilist aan te rijden en riepen dat hij van extreem-rechts was. Achteraf bleek het iemand uit de buurt, waarschijnlijk een psychiatrisch patiënt of drugsverslaafde. Maar zo zie je hoe gespannen de sfeer is, hoe snel iets van heel vreedzaam omslaat naar: pas op, er staat iets te gebeuren.’

Waar zijn de relschoppers precies zo kwaad over?

‘Veel jongeren in de buitenwijken zijn als Fransen van Arabische en Afrikaanse komaf gewend om veel gecontroleerd te worden door de politie. Een schietincident maakten ze niet eerder mee, maar het wantrouwen tegen de politie was al groot. Waarom werd er gericht geschoten op Fofana en niet gewoon op zijn autobanden?, vragen mensen zich hier af. En waarom werd de agent die schoot niet gelijk in hechtenis genomen? 

‘Tijdens de herdenking werd er ‘politie moordenaars’ gescandeerd. De bewoners hier zeggen: de politie beschermt ons niet. In tegendeel, wij moeten oppassen voor de politie. De agent zit inmiddels vast, de politie onderzoekt of er fouten zijn gemaakt. Vermoedelijk is hij ook in hechtenis genomen omwille van zijn eigen veiligheid. Op sociale media circuleerde zijn foto en werd hij met de dood bedreigd.’

De rellen doen denken aan de wekenlange rellen in de banlieues van Parijs in 2005. Is wat er in Nantes gebeurt vergelijkbaar?

‘Ja en nee. Het is vergelijkbaar, omdat dit soort rellen overal kunnen gebeuren. Elke Franse stad heeft buitenwijken waar ’s nachts drugs worden gedeald en waar veel jongeren wonen. Om die reden wordt er vaak gecontroleerd, met name onder jongeren van Arabische en Afrikaanse komaf. Zo lopen de spanningen tussen politie en jeugd hoog op. Maar Nantes is geen Parijs. De hoofdstad heeft banlieues die fysiek ver verwijderd zijn van het centrum en slecht zijn onderhouden.

‘Ook Nantes heeft typische banlieues waar rijen vierkanten betonnen flats staan, zoals die waar Fofana vandaan kwam. Maar in andere buitenwijken woont juist de middenklasse. Het zijn geen achterstandswijken waar geen voorzieningen zijn. De helft van de bevolking is autochtoon. Mensen voelen zich sociaal achtergesteld, omdat ze zich oneerlijk behandeld voelen door de politie. En dat sentiment leeft bij heel veel jongeren in de buitenwijken. Parijs in 2005 is wel nog altijd het schrikbeeld van de Franse autoriteiten: wat als dit soort rellen zich weer verspreiden naar tientallen andere buitenwijken in het land?’

Hoe berichten Franse media over de rellen? Is het groot nieuws?

‘Bij die stille tocht waren heel veel media aanwezig, van de Franse equivalent van het achtuurjournaal tot regionale pers. Het was vandaag in het ochtendjournaal het tweede onderwerp, achter Les Bleus op het WK. Dus het wordt groot opgepikt. Aan de andere kant verbaast het de Fransen niet meer dat dit soort dingen gebeuren, want het gebeurt vaker. In april berichtten de media ook over ‘derde nacht rellen op rij’, dat ging toen over Toulouse. Ook dat is toen weer uitgedoofd.’

Jongeren leggen bloemen op de plek waar Fofana is doodgeschoten. Daarnaast een leus die het politiegeweld veroordeelt. Foto AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.