Belgrado

Nostalgisch zijn ze, de inwoners van Belgrado. Zelfs 'de televisies', flats uit de jaren zestig, zijn nu geliefd.

MIRJAM BOSGRAAF

Als ergens nog de ziel van het oude Joegoslavië rondwaart, dan is het in Belgrado. In de grijze reuzenwoontorens van Novi Beograd. In de cafés met vitrage en punjene paprike, gevulde paprika's, op het menu. En de Joegoslavische leider Tito ligt in de Servische hoofdstad begraven natuurlijk. 'Belgrado'ers zijn sowieso erg nostalgisch', zegt Bogdan Spasojevic (1991), blogger op website Spotted by Locals. 'We leven graag tussen onze herinneringen.'

Misschien heeft het ermee te maken, denkt hij, dat Belgrado in zijn stormachtige geschiedenis meer dan veertig keer is gebombardeerd. Op Spotted by Locals prijzen de locals met plezier nostalgisch tijdverdrijf aan, zoals bowling of buikdans, een kantkloswinkel, of die ene bakker aan de Glavna die nog dezelfde abrikozentaart bakt als in 1957. 'Weet je wat kavana's zijn?', vraagt Bogdan. 'Echt Servisch. Iets tussen een café en restaurant in.' Met geblokte tafelkleden en veel rook. Je eet er vlees, drinkt er honingrakija, en er speelt een Servische accordeonband. En iedereen zingt mee.

Bogdan Spasojevic houdt ook van zijn stad om de heuvels en de uitkijkpunten over de rivieren - in Belgrado kruisen de Sava en de Donau elkaar. En om Zemun, het lieflijke dorp aan de Donau dat aan Belgrado is vastgegroeid, en waarvan de inwoners blijven volhouden dat ze in Zemun wonen en niet in Belgrado. 'En dat de stad nooit slaapt', zegt Bogdan. 'Als je 's ochtends uit een café komt, kun je altijd ergens een broodje halen. En koffie natuurlijk. Wij zijn hartstochtelijke koffiedrinkers.'

Belgrado is geen opgepoetste stad. 'Een ruwe diamant', schrijft blogger Vladimir Dulovic (1977). 'Die ruigheid en wanorde hebben de Belgrado'ers gevormd. Spontane, aardse mensen bij wie je je snel thuisvoelt.'

undefined

1. Zeleni Venac

Een van de vele groene boerenmarkten van Belgrado. Deze is overdekt, midden in het centrum, en heeft Efteling-achtige torens. Er worden bergen groenten en fruit aangeboden. Strengen knoflook, een kistje rucola, bossen munt, lichtgele paprika's met vreemde vormen, reuzenlange sperziebonen, gedroogde appeltjes. Je kunt er een glas frambozen kopen om al winkelend uit te lepelen.

Adres: Jug Bogdanova b.b

undefined

2. Museum van de Joegoslavische geschiedenis

Het verblijf waar Tito vroeger, in de Joegoslavische tijd, zijn hooggeplaatste gasten ontving. Nu liggen in het Muzej Istorije Jugoslavije de overblijfselen van het land dat niet meer bestaat: foto's van Tito met Liz Taylor, een zilveren suikerpot die de grote leider van een bevriend staatshoofd kreeg, zijn antieke Rolls Royce met gordijntjes. Hij zelf ligt hier begraven in het belendende plantrijke mausoleum.

Adres: Boti¿eva 6

undefined

3. Dom Omladine Beograda

Een Belgraads jeugdcentrum in een strak jarenzestiggebouw dat alle woelingen van de geschiedenis trotseerde en nu al 50 jaar bestaat. In Dom Omladine zijn wel zes zalen met films, tentoonstellingen, voorstellingen en discussies. Altijd grootsteeds en over grenzen kijkend. Eddie Izzard kwam er stand-uppen, er was laatst een Iers muziekfestival, een paneldiscussie over de puberteit in horrorfilms, en de Belgraadse kunstweek. Volgende week vindt in Dom het Nederlandse filmfestival Images from flat earth plaats.

Adres: Makedonska 22

undefined

4. Park kod Prole¿a

Na (heavy) koffiedrinken de favoriete vrijetijdsbesteding van de locals: buiten rondhangen met zelf meegebracht bier. Het kleine parkje achter Kafana Prolecé is een geliefde hangplek. Op een mooie avond - Belgrado heeft warme zomers - leeft hier de nacht. De crowd wordt groter en groter, het bier gaat er grif doorheen, en er speelt altijd wel iemand gitaar. Of frisbee.

Adres: Topli¿in venac

undefined

5. Televizorke

'De televisies' is de bijnaam van Blok 28, dit jarenzeventiggebouw in socialistische stijl. De ramen lijken op jarenzestigtelevisietoestellen, daarom. Eerst was het een gehaat gebouw, maar nu heeft de nostalgie toch toegeslagen. Blogger Vladimir Dulovic: 'De jaren zeventig waren goede jaren voor Belgrado. Voor mij heeft Televizorke ook emotionele waarde, omdat ik er gewoond heb toen het gebouw en ik er net waren. Er was toen ook een helemaal houten speeltuin, maar die is verdwenen. De kleuterschool in de vorm van een ufo, althans zoals wij dachten dat een ufo er uitzag, is er wel nog steeds.'

Adres: Blok 28

undefined

6. Šlic

Fashionstad Belgrado is zich langzaam maar voortvarend aan het ontwikkelen. Bijvoorbeeld met de vrolijke zaak Uppa Druppa aan de Takovska, waar designer Tanja Aleksic haar apadrapa-collectie verkoopt (apadrapa betekent zoiets als 'slordig nonchalant'). En er is Šlic ('rits'), een winkel waar een clubje Servische designers de handen ineen heeft geslagen. Hier zijn allemaal modellen te koop waarvan er maar eentje is. En toch best te betalen. Van een zwarte zijden little black dress tot kleurige 'stadstrenchcoats', bruidsjurken en hoeden.

Adres: Palmoti¿eva 23

undefined

7. Illegale cinema

Sinds in Belgrado alleen nog blockbusters worden vertoond in megabioscopen, heeft een klein cultureel centrum naast de Zeleni Venac-markt de illegalni bioskop geopend. Heel kleine, heel anarchistische, heel obscure, heel onbegrijpelijke films: hier worden ze gedraaid. Een film aanvragen mag ook. Met als enige voorwaarde dat er na de voorstelling over de film wordt nagepraat.

Adres: Kraljevica Marka 4

undefined

8. Brod

'Wat Brod ('schip') nou precies zo populair maakt, ik weet het niet', zegt Spotted by Locals-blogger Vladimir Dulovic, maar geliefd is het café zeker. Hier komen de locals nou echt graag. Is het de huiselijke, toegankelijke sfeer, het Engelse pub-gevoel, de dartborden, de rook, het buitenterras aan de drukke Bulevar Despota Stefana? Vladimir: 'Misschien is het toch de muziek, de Indie-rock die ze er draaien. The Smiths, Blondie, Sonic Youth, Joy division, The White Stripes... En veel nummers waarvan je helemaal vergeten was dat ze ooit hebben bestaan.'

Adres: Bulevar Despota Stefana 36

undefined

SPOTTED BY LOCALS

Bogdan Spasojevic en Vladimir Dulovic bloggen over hun stad Belgrado op spottedbylocals.com.

Spotted by Locals werkt in 56 Europese en Amerikaanse steden samen met jonge bewoners die hun favoriete plekken delen. Spottedbylocals.com - ook als app.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden