Belgische regering telt de dagen

Halverwege twee totaal verschillende Belgische feestdagen is dinsdag een cruciale dag voor de regering van Yves Leterme. De impasse over de staatshervorming en het omstreden kiesdistrict ‘BHV’ zou op 15 juli moeten zijn uitgeklaard, zo staat in het regeerakkoord....

De met Pasen vastgelegde deadline is onbedoeld symbolisch geagendeerd. Gisteren nog namen de Vlamingen bezit van het overwegend Franstalige Brussel – 11 juli is de feestdag van de Vlaamse gemeenschap, de herdenking van de Guldensporenslag uit 1302. Destijds versloeg het Vlaamse voetvolk in Kortrijk de Franse ruiterij; nu togen duizenden Vlamingen naar de hoofdstad om onder andere Raymond Van het Groenewoud te horen op de Grote Markt.

Met een militair defilé volgt op 21 juli de nationale feestdag, de dag in 1831 waarop de eerste koning, Leopold I, de eed aflegde. Maar die feestdag wordt steevast vooral gevierd door de Walen en Franstalige Brusselaars. Als bewijs mag Leterme gelden. Vorig jaar vergiste de Vlaming zich van volkslied. De toenmalige formateur zette voor een tv-camera van de Franstalige publieke omroep RTBF niet de Belgische Brabançonne in, maar de Franse Marseillaise.

Wordt 15 juli grote verzoendag? Leterme beloofde bij de verkiezingen van 10 juni 2007 een ‘grote staatshervorming’. De gewesten Vlaanderen, Wallonië en Brussel moesten meer te zeggen krijgen over bijvoorbeeld hun arbeidsmarktbeleid, omdat federale oplossingen tegen de werkloosheid niet zouden werken. Maar de Franstalige partijen waren daar fel tegen. Zij vrezen dat het verdere opdelen van bevoegdheden ertoe leidt dat het rijkere Vlaanderen niet financieel solidair blijft met het armere Wallonië. Op termijn zou zelfs het voortbestaan van België op het spel komen te staan.

Ook eisen de Vlaamse partijen eensgezind de splitsing van het kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV). In 35 Vlaamse gemeenten rond het tweetalige Brussel kunnen Franstalige inwoners toch op Franstalige politici stemmen. Die situatie is ook volgens de hoogste rechters ongrondwettelijk, al hielden zij in het midden hoe het wél moet. De Franstaligen eisen echter een hoge tol voor de splitsing van ‘BHV’. Een van hun voorstellen is om Vlaams grondgebied bij het gewest Brussel te trekken. Zo zou er een ‘corridor’ ontstaan van Wallonië naar Brussel, dat nu geheel omringd is door Vlaanderen.

Deze en andere tegenstellingen zijn nog steeds niet overbrugd. Toch legt Leterme dinsdag een regeringsverklaring af. ‘Maar het is duidelijk dat het niet zal gaan om uitgeschreven teksten. Wie dat gelooft, is niet bij de les geweest’, aldus de premier vrijdag. ‘Als het even kan’ presenteert hij een akkoord over BHV.

Wel lijkt er consensus over de begroting, al waarschuwde de Vlaamse minister-president Kris Peeters in zijn 11 juli-rede dat Vlaanderen alleen de toegezegde 400 miljoen euro bijdraagt aan het federale huishoudboekje indien de staatshervorming wordt gerealiseerd.

Toch ziet de minister-president van Wallonië, Rudy Demotte, een lichtpuntje: ‘Donderdag en vrijdag hebben we Vlaamse toespraken gehoord die gematigder van toon waren dan de algelopen weken en maanden.’

De Belgische regering komt 15 juli niet ten val, zo verwachten de meeste waarnemers. Maar de crisis is nog lang niet bezworen, al was het maar omdat het geduld begint op te raken bij de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA), de separatistische partij waaraan de Vlaamse christen-democraten van Leterme gelieerd zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden