Belgische regering bereikt akkoord, maar verdeeldheid blijft

Met een State of the Union op zondag probeerde de Belgische premier Charles Michel (MR) zondag het beeld van een regering in crisis te keren. Hij presenteerde er het begrotingsakkoord, dat de diepe impasse in de Belgische politiek beëindigt. Maar hij kon niet verhullen dat de vier coalitiepartijen de meest heikele dossiers voor zich uit hebben geschoven, en dat zijn regering verdeeld blijft.

Belgische premier Charles Michel presenteert het begrotingsakkoord Beeld epa

Oorspronkelijk had Michel zijn beleidsverklaring al afgelopen dinsdag moeten uitspreken, maar de belangrijke politieke toespraak werd uitgesteld omdat de regeringspartijen het niet eens konden worden over enkele grote hervormingen. Met name de christendemocratische partij CD&V en de Vlaams-nationalistische N-VA, die electoraal uit dezelfde vijver vissen, lagen op ramkoers.

Pas vrijdagavond laat, op tijd voor de deadline van de Europese Unie maar vier dagen later dan gepland, besloten de regeringspartijen dan toch de strijdbijl te begraven. 'Wat ons bindt is sterker dan wat ons scheidt', zei Michel op de persconferentie na het sluiten van het begrotingsakkoord. En ook: 'Ik blijf in mijn team geloven.'

Volgens Belgische analisten is het begrotingsakkoord zelf best te pruimen. De benodigde 3 miljard euro om binnen de Europese begrotingsnormen te vinden, werd vlot gehaald. Lof is er ook over de maatregelen om de Belgische arbeidsmarkt te versoepelen en ondermeer nachtwerk goedkoper te maken, zodat Belgische webshops makkelijker kunnen concurreren met die in Nederland.

Maar de aandacht gaat vooral uit naar wat niét in het akkoord staat: de grote probleemdossiers, waarover de regeringspartijen zo verdeeld waren dat ze er een crisis voor uitlokten, zijn niet opgelost, maar tot nader order uitgesteld. 'Ze hebben beslist over de heikele thema's niets te beslissen', aldus politicoloog Dave Sinardet in de krant De Tijd.

Concreet wilde N-VA al langer de vennootschapsbelasting verlagen, wat de concurrentiepositie van België drastisch zou verbeteren. CD&V, die als centrumpartij ook linksere kiezers moet behagen, eiste in ruil een meerwaardebelasting op aandelen, wat tot een botsing met N-VA en het Vlaams-liberale Open VLD leidde. In het begrotingsakkoord is nu afgesproken dat beide belastingen 'verder onderzocht' zullen worden. Lees: het probleem wordt op de lange baan geschoven.

Veel Belgische analisten denken dat de regering opnieuw aan het ruziën slaat zodra de twee knelpuntdossiers weer op de tafel komen. Veelzeggend was dat CD&V en N-VA in de eerste interviews na het begrotingsakkoord een andere interpretatie van de afspraak gaven. 'Het onderlinge wantrouwen is zo zichtbaar dat ik me afvraag of er wel iets van in huis zal komen', aldus politicoloog Dave Sinardet. 'Ik vraag me af hoe ze het samen nog twee jaar (tot de verkiezingen van 2019, red.) kunnen volhouden.'

Stond de regering-Michel al bekend als het 'kibbelkabinet', dan is het beeld van een verdeelde regering en een machteloze premier nu nog sterker. De teleurstelling in België is groot, zeker in Vlaanderen: kwam er in 2014 eindelijk een liberale coalitie aan de macht, die beloofde om lang uitgestelde economische hervormingen door te voeren, blijkt daar door intern politiek gekrakeel weinig van terecht te komen. De regeringspartijen staan in de peilingen alle vier op verlies.

Partijvoorzitter van de Nieuw-Vlaamse Alliantie Bart de Wever voor aanvang van de presentatie van het begrotingsakkoord. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden