NieuwsKoloniaal verleden

Belgische koning betuigt spijt voor ‘gruweldaden’ in voormalige kolonie Congo

De Belgische koning Filip heeft dinsdag zijn spijt betuigd voor wandaden die België beging in de toenmalige kolonie Congo. De koning ging echter niet zo ver om zijn excuses aan te bieden.

Een beklad standbeeld van koning Leopold II, van wie Congo een persoonlijk wingewest was.Beeld EPA

De stap van Filip, in een brief aan de Congolese president Félix Tshisekedi, komt onverwacht. Na de dood van George Floyd in Minneapolis ontstond discussie over hoe België was omgegaan met Congo. Er waren echter geen tekenen dat de koning zijn spijt zou betuigen.

Filip stuurde de brief naar aanleiding van de zestigste verjaardag van de onafhankelijkheid van Congo. De spijtbetuiging ligt extra gevoelig omdat Congo vanaf 1885 een tijd een persoonlijk wingewest was van koning Leopold II. In deze periode kwamen miljoenen Congolezen om het leven door het harde bewind van de toenmalige koning, die in het gebied de Congo Vrijstaat had uitgeroepen.

‘Deze geschiedenis bestaat uit gemeenschappelijke verwezenlijkingen, maar ook uit pijnlijke episoden’, aldus Filip in zijn brief over de band tussen beide landen. ‘Ten tijde van Congo-Vrijstaat werden geweld- en gruweldaden gepleegd die op ons collectieve geheugen blijven wegen. Gedurende de daaropvolgende koloniale periode werd eveneens leed veroorzaakt en zijn vernederingen toegebracht. Ik houd eraan mijn diepste spijt te betuigen voor die wonden uit het verleden.’

Juridische procedures

In de afgelopen weken werden in België diverse beelden van Leopold II beklad. Aanhangers van de Black Lives Matter-beweging vinden dat ze moeten worden verwijderd. De koning betuigt in zijn brief verder zijn steun voor een waarheidscommissie die door het parlement is ingesteld om het koloniale verleden van België te onderzoeken. ‘Ik moedig de reflectie aan die in ons parlement wordt aangevat om definitief met het verleden in het reine te komen’, aldus de koning.

Dat Filip niet zo ver gaat om zijn excuses aan te bieden, heeft mogelijk een juridische reden. Officiële excuses van het Belgische staatshoofd voor het koloniale verleden van België kunnen de weg openen voor juridische procedures van de Congolese regering en burgers voor schadevergoeding.

Hoe in Bristol de antiracistische beeldenstorm begon
In Engeland halen woedende demonstranten standbeelden neer van ‘foute figuren’ uit de koloniale tijd. In Bristol, gebouwd met geld van slavenhandelaren, is er kritiek op de actie, maar ook bijval. ‘We zien de statige panden, niet het bloed dat als onzichtbaar cement heeft gediend.’

De strijd tegen racisme is terug van nooit weggeweest
Met de knie van politieagent Derek Chauvin in zijn nek kwam George Floyd op 25 mei om het leven. Sindsdien verzamelen betogers zich onder de noemer Black Lives Matter in de VS en daarbuiten. In dit dossier vindt u een verzameling van stukken over de wereldwijde opstand tegen racisme. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden