belgische inhaalslag

Tot ver in de jaren tachtig kwamen Belgische kunstenaars slechts spaarzaam aan bod. Dat is veranderd. Kunst uit België zie je nu op alle exposities, en ze is inspirerend....

Belgofoob Charles Baudelaire vond België een land 'om je te bescheuren'. Het was te traag en te mollig, slaapdronken en idioot, 'een land dat vegeteerde als een wonderbaarlijk weekdier'. Een Belg, schreef de dichter in Pauvre Belgique, het meest venijnige smaadschrift dat ooit tegen een heel volk is geschreven, 'kijkt achterom als ie loopt' en daarom ook botsen Belgen onophoudelijk tegen elkaar. Paul van Ostaijen heeft het Vlaams expressionisme ooit vergeleken met 'de ongecontroleerde ornamentiek van een Perzisch tapijt'. Hoe zou het zijn met de kunsten nu, in België?

In 1980 maakte Jacques Charlier een tekening, een parafrase op een bekende prent van Félicien Rops, La Belgique à la recherche de l'art moderne, 'België op zoek naar moderne kunst'. Een geblinddoekte naakte vrouw gaat met een varken op stap in de donkere nacht. Ze speurt naar kunst, maar dat valt in België (althans in de jaren tachtig) niet mee. Jean Schwind, collega-kunstenaar, legde vijf jaar eerder een krans neer: à notre cher art belge. Dat was, twintig jaar geleden, de slakkengang van de moderne kunst in België. De overheid had geen geld, er waren nauwelijks musea, alleen collectioneurs en liefhebbers van hedendaagse kunst. D t is veranderd. Bij het Mercatorfonds, uitgever van schitterende kunstboeken, verscheen een tweedelig overzicht van de Belgische kunst, een herdruk van Karel J. Geir landts Kunst in België na 1945 (uitgegeven in 1983) en het nieuwe relaas Kunst in België na 1975 van Florent Bex, voormalig directeur van het Antwerpse Museum voor Hedendaagse Kunst. Beide boeken laten zien hoe de folies belgères niet langer een witte vlek zijn in de geschiedschrijving van de beeldende kunst. Er is sinds enkele jaren sprake van een opvallende renaissance van Belgische kunst. De museacollecties zijn er overweldigend.

'We zijn van ver gekomen', schrijft Jan Hoet in zijn voorwoord. Beste Flor, 'weet je nog hoe het allemaal begonnen is?' In een catalogus uit 1979 schreef Bex een tekst met als titel: 'Er bestaat geen Belgische kunst' De tijden zijn veranderd. Tot ver in de jaren tachtig kwamen Belgische kunstenaars, zegt Bex, 'maar spaarzaam aan bod in het buitenland'. Er werden toen weinig kunstenaars geselecteerd voor de toonaangevende internationale manifestaties. Ook de aandacht van kunstgaleries is maar laat op gang gekomen. Maar de inhaalmanoeuvre, zeker door de inspanningen van Geirlandt, Hoet en Bex, veroorzaakte een aardverschuiving: kunst uit België zie je op alle exposities, en ze is inspirerend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden