Belgische formateur Yves Leterme stelt ultimatum

De Belgische formateur Yves Leterme heeft de potentiële regeringspartijen een ultimatum gesteld. Hij heeft ze drie vragen voorgelegd, waar de onderhandelaars zaterdag ‘ja’ op moeten antwoorden. Gebeurt dat niet, dan lijkt de formatiepoging van de Vlaamse christen-democraat mislukt.

Volgens Le Soir wilde Leterme vrijdagmiddag al bij de koning zijn ontslag indienen. Maar de afspraak zou zijn afgezegd omdat een vergadering, de zoveelste reddingspoging, langer duurde dan voorzien. Vandaag is het 174 dagen geleden dat de Belgen naar de stembus gingen. Sindsdien is er geprobeerd een ‘oranje-blauwe’ regering te vormen van christen-democraten en liberalen.

Drie voorwaarden
Leterme heeft de onderhandelaars drie vragen voorgelegd. Ten eerste moeten ze bereid zijn tot een open gesprek over de staatshervorming. Die onderhandelingen moeten plaatsvinden binnen een ‘Conventie’, naar voorbeeld van de Europese Conventie, de werkgroep van 105 mensen die tot 2003 de Europese grondwet heeft voorbereid.

Leterme wil dat niet op voorhand al wordt vastgelegd welke thema’s wel en niet bespreekbaar zijn. Zo willen de Vlamingen ook kunnen praten over het deels splitsen van de sociale zekerheid. Voor de Franstalige christen-democraten (CDH) ligt dat zeer gevoelig.

Anderzijds moet het ook mogelijk zijn te onderhandelen om bepaalde bevoegdheden weer terug te halen van de regio’s naar het federale (landelijke) niveau. Nu kent België bijvoorbeeld drie soorten geluidsnormen. Dat is in de praktijk zeer ingewikkeld is voor Brussels Airport, ofwel de luchthaven van Zaventem. Maar de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) is fel tegen ‘herfederalisering’, omdat de partij op termijn het einde van België nastreeft.

Fiscale autonomie
Ten tweede wil Leterme weten of de gewesten (Vlaanderen, Wallonië, Brussel) meer fiscale zelfstandigheid kunnen krijgen. Dat moet de regio’s meer flexibiliteit kunnen geven. Zo zouden ze zelf belastingvoordelen kunnen geven aan bedrijven die zich in de regio willen vestigen. Ook dit ligt gevoelig bij de Franstalige christen-democraten (CDH).

De derde vraag gaat over de staatshervorming. Voor een aantal (Vlaamse) wensen van de staatshervorming is een tweederde meerderheid nodig in het parlement. Dat betekent dat ook de socialisten, die niet aan de formatie meedoen, deze eisen zouden moeten steunen. Yves Leterme vraagt de onderhandelaars nu ‘ja’ te antwoorden op de vraag of bij zo’n tweederde meerderheid geen voorwaarden vooraf hoeven te worden gesteld.

Wachten op Franstalige christen-democraten
Zaterdagochtend hebben zowel de Vlaamse liberalen (Open VLD) als de Franstalige liberalen (MR) al ingestemd met de drie eisen van Leterme. De Franstalige christen-democraten (CDH) hadden om half elf nog geen antwoord gegeven. Vervolgens zeiden ook het kartel (samenwerkingsverband) van Letermes eigen Vlaamse christen-democraten (CD&V) en de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) drie keer ja. Het wachten is nu nog op de Franstalige christendemocraten (CDH).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.