AchtergrondRechtszaak euthanasie

Belgische artsen staan terecht: euthanasie of moord door vergiftiging?

Het nauwelijks voorstelbaar dat de Vlaamse artsen die betrokken waren bij de euthanasie van een 38-jarige vrouw, donderdag werkelijk met geboeide handen als moordenaars worden afgevoerd. Maar dat is wel waar zij in Gent voor terechtstaan. Moord door vergiftiging.

Het begin van een zitting van de rechtszaak tegen drie Belgische artsen die beschuldigd worden van moord door vergiftiging, omdat zij een euthanasie niet zorgvuldig zouden hebben uitgevoerd. Beeld Belga

Het leven van Tine Nys (borderline, suïcidaal, uitbehandeld) werd in 2010 op haar eigen dringende verzoek beëindigd door huisarts Jo Van H. Volgens het Belgische Openbaar Ministerie hield hij zich echter niet aan de voorwaarden van de euthanasiewet. De twee andere artsen die Van H. verplicht raadpleegde, waren bovendien niet onafhankelijk, stelt het OM.

Het is de eerste keer sinds de invoering van de euthanasiewet in België in 2002 dat artsen terechtstaan voor het overtreden van die wet en het proces zorgt in Vlaanderen voor veel ophef. Staat de euthanasiewet nu op de helling? Heeft de katholieke kerk, nadat de zaak in eerste instantie werd geseponeerd, druk uitgeoefend om het proces toch door te laten gaan? En vooral: moeten deze artsen, van wie er één overduidelijk heeft geklungeld bij de uitvoering van de euthanasie, echt terechtstaan in een moordproces?

Pijnlijke  details

Het persoonlijke leven van Tine Nys is bij deze mediastorm in al zijn pijnlijke details op straat komen te liggen. Ze werd als kind veel geslagen, had op haar 14de al een doodswens en ondernam zes zelfmoordpogingen (waarna ze in één geval tien dagen in coma lag en nog anderhalf jaar in een rolstoel zat). Ze werd vijftien keer in een psychiatrische instelling opgenomen, prostitueerde zichzelf en was volgens vrienden en hulpverleners opgelucht dat haar lijdensweg voorbij was.

Maar de euthanasie verliep niet volgens het boekje. Tine werd gesteund door haar psychiater en haar huisarts, maar voor euthanasie bij psychisch lijden is een derde handtekening nodig. Daarom werd contact gezocht met Tines vroegere huisarts, Frank D. Deze had zich altijd tegen de doodswens van zijn patiënt verzet en schreef na een smeekbede van Tine op een briefje dat hij haar verzoek steunde, maar betreurde. Hij had nog een afspraak met haar staan en hoopte het alsnog uit haar hoofd te praten, maar ontdekte tot zijn schrik dat de euthanasie twee uur nadat hij het briefje had geschreven, al was uitgevoerd.

Walter van Steenbrugge, de raadsman van Joris Van H., tijdens zijn slotpleidooi woensdag. Beeld Belga

Er waren meer onregelmatigheden. Zo was huisarts Van H. zijn pleisters vergeten, waardoor uitgerekend de vader van Tine tijdens de injectie op de naald moest drukken. En het papierwerk dat normaal gesproken binnen vier dagen bij de Federale Controle- en Evaluatiecommissie moet zijn, kwam pas na 51 dagen aan. Hierin vermeldde Van H. zichzelf als ‘tweede arts’ die de euthanasie goedkeurde, terwijl hij de eerste was.

Achteraf besloot de familie van Tine dat het toch niet in de haak was: Tine was door de artsen ‘naar de dood geduwd’. In eerste instantie werd de zaak geseponeerd maar de familie ging in beroep, waarna werd besloten toch tot vervolging over te gaan. Het idee dat de kerk hierachter zit, wordt gevoed door het feit dat de familie wordt bijgestaan door twee advocaten die eerder bisschop Roger Vangheluwe en kardinaal Danneels hebben vertegenwoordigd in zaken rond kindermisbruik in de kerk. Eén van hen moest zich deze week terugtrekken toen bleek dat hij ook een rol had gespeeld in de euthanasiecommissie die de zaak van Tine moest evalueren.

Een tekening van de drie artsen die tijdens het proces terecht staan: psychiater Godelieve Thienpont (links), huisarts Frank D. en huisarts Jo Van H. Beeld Belga

In een opmerkelijke wending vroeg zowel de familie van Tine als de openbare aanklager woensdag om vrijspraak voor huisarts Frank D. omdat zijn handtekening ‘was misbruikt’. Voor de andere twee artsen waren zij onvermurwbaar. ‘Als de dokter de regels zelf gaat invullen, staat de deur open voor onfrisse praktijken. Euthanasie is onomkeerbaar.’

Het is aan de twaalf leden van de volksjury om donderdag te beoordelen of de twee artsen schuldig zijn aan moord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden