Belgisch Berlijn

Het Vlaamse stadje Mechelen groeide uit van groezelige provincieplaats tot spraakmakend alternatief voor Antwerpen.

Wist je dat Mechelen meer historische gebouwen telt dan Brugge? Trek een dagje op met een Mechelaar en de kans is groot dat hij het je vertelt. Want de Mechelaars zijn trots op hun stad, die na jarenlange verwaarlozing zijn oude glans heeft teruggevonden.

'Vroeger was ik helemaal niet fier op Mechelen', zegt Jana Kerremans (29), projectcoördinator van de Dienst Toerisme en onze gids voor één dag. Ze heeft me meegenomen naar de top van de Sint-Romboutstoren, 538 trappen hoog, en wijst enthousiast het stadhuis, het begijnhof en de vele kerken aan. In de verte ligt de haven van Antwerpen, aan de andere kant de kantoortorens van Brussel. Mechelen ligt er precies tussenin.

'Je ziet, een stad op mensenmaat', zegt Kerremans. 'Je kunt hier alles te voet doen, of op de fiets. Zo kun je een heerlijk weekendje doorbrengen in Mechelen. Een bezoek aan de Kazerne Dossin, een namiddag shoppen, 's avonds uitgaan op de Vismarkt en op zondag een fietstocht langs de Zenne.'

Had je haar tien jaar geleden om een rondleiding in haar geboortestad gevraagd, dan had ze helemaal anders geklonken. 'Als tiener vond ik het hier vreselijk', zegt Kerremans, die op haar achttiende naar Leuven verhuisde. 'Alles was verloederd, 's avonds was het gevaarlijk. Ik wou hier zo snel mogelijk weg.'

Omwille van de liefde keerde ze zes jaar geleden terug, met tegenzin. 'Maar nu ben ik helemaal omgedraaid. Ik heb mijn fierheid hervonden. Mechelen is uit zijn winterslaap ontwaakt. De stad is echt aan het boomen.'

Jarenlang stond Mechelen bekend als het 'Chicago aan de Dijle'. Het Vlaamse provinciestadje, in de 16de eeuw de verblijfplaats van landvoogdes Margaretha van Oostenrijk en daarmee het centrum van de Habsburgse Nederlanden, bezit inderdaad heel wat erfgoed, maar dat was helemaal verloederd. Drugsproblemen, criminaliteit en racistische opstootjes schrokken toeristen af.

Sinds de eeuwwisseling is daar verandering in gekomen. De liberale burgemeester Bart Somers voerde de nultolerantie in, maakte het centrum autoluw en liet de historische gebouwen en straatjes piekfijn renoveren. Soms wekken de vele boetes en alcoholcontroles ergernis, maar Somers' aanpak wordt door vriend en vijand geprezen. Want de opgesmukte stad lokte jonge culturo's en bakfietsgezinnen, die op hun beurt nieuwe restaurants, hippe koffiebarretjes en originele boetiekjes aantrokken.

'Soms herken ik mijn eigen stad niet meer', zegt Tom Kestens (39), muzikant, gemeenteraadslid voor Groen en creativiteitsadviseur bij ondernemersorganisatie Unizo. Ook hij trok als twintiger weg uit zijn geboortestad. Maar na tien jaar in Gent en een avontuur in Spanje keerde hij - omwille van de goede scholen - naar Mechelen terug. 'Vroeger was het hier grauw en leeg, nu zie ik overal hippe en creatieve initiatieven.'

Zijn woorden worden kracht bijgezet door onze plaats van afspraak. We dineren in Mille, een prachtig ingericht restaurant dat vorig jaar de deuren opende. Na het eten lopen we via een vlonderpad over de Dijle - uit 2010 - naar het gloednieuwe eetcafé ViaVia. Het is gelegen in een oud molenaarshuis in de Kruidtuin, een park dat - jawel - in 2012 werd heraangelegd.

Zo is zo'n beetje alles in Mechelen de afgelopen tien jaar veranderd. Het stijlvolle restaurant Lamot, in een glazen aanbouw van een oude brouwerij: 2005. De brasserie in de historische brouwerij Het Anker, op kruipafstand van het bijbehorende hotel: 2010. De hippe winkeltjes (Supergoods, Lily, RoseMamuze) en creatieve hotspots (Stitch & Co, Swelvet, Unspill) in de Onze-Lieve-Vrouwstraat: 2012.

De meest spraakmakende verandering is zonder twijfel de Kazerne Dossin, het nieuwe museum over holocaust en mensenrechten. Het museum huist in een groots, maar toch ingetogen gebouw van architect Bob Van Reeth, naast de Mechelse legerkazerne waarlangs tijdens de Tweede Wereldoorlog 26 duizend Joden, Roma en Sinti werden afgevoerd naar kampen. Sinds de opening in december trok het museum al 40 duizend bezoekers. 'Een museum van Europese allure', zegt Kerremans, die me trots rondleidt over de vier etages.

Al die veranderingen maken Mechelen steeds populairder onder toeristen, die afkomen op de gouden combinatie van erfgoed, cultuur, gastronomie en unieke winkeltjes. 'Niet langer een Chicago aan de Dijle, maar een Berlijn aan de Dijle', zegt Tom Kestens. Hij lacht, beseffend dat het kleine Mechelen - hoe trots ook - in een andere categorie thuishoort dan de Duitse hoofdstad. 'Oké dan, misschien eerder een Berlijnse buitenwijk.'

VRAAG HET AAN EEN MECHELAAR

Leukste kroeg?

Jana Kerremans (29):

De Hanekeef: een echte bruine kroeg, waar oude, volkse Mechelaars en nieuwkomers door elkaar zitten. De waardin praat plat Mechels, en is heel hartelijk. Klein en soms erg druk, ideaal voor een avond 'toogplakken'.

Keizerstraat 8

Tom Kestens (39):

Irish Pub O'Fiachs: verzamelplaats van alternativo's, volkse figuren en politici. Een clash van culturen, met als bindende factor: voetbal en bier. Op de achtergrond speelt altijd ongelofelijk goede muziek van Ierse songwriters. Grote Markt 24

Lekkerste ontbijt?

Jana

Sister Bean: kleinschalig koffietentje op de Vismarkt, uitgebaat door twee zussen die alles zelf maken. Soms wat chaotisch, maar dat wordt goedgemaakt door de verse, biologische quiches, taarten en soep.

Vismarkt 26

Tom

Beans: een piepklein barretje met heerlijke bagels en heel goede koffie. Zeker als de zon schijnt op het terras, is dit een prachtig plekje.

IJzerenleen 37

Beste restaurant?

Jana

Lamot: voor de goede keuken, maar vooral voor het prachtige zicht op de Dijle. Op mijn huwelijksdag heb ik hier een etentje georganiseerd.

Guldenstraat 18

Tom

Mille:een van de mooiste ruimtes van Mechelen, ik hou van de combinatie van industriële en warme materialen. De papieren luchters zijn gemaakt door de eigenares. De keuken is heel divers, ze serveren er de beste vegetarische schotels van Mechelen.

Nauwstraat 10

Culturele topper?

Jana

Kunstencentrum nOna: heel experimenteel en verrassend programma, in een mooi verbouwde oude cinema. Van jonge rockers tot onbekende theatercollectieven.

Begijnenstraat 19

Tom

Contour:een 'biënnale voor bewegend beeld', op diverse plekken in Mechelen. De kunstwerken zijn heel slim. Zelfs mensen die niet gewend zijn aan hedendaagse kunst, zien er iets in. (24 augustus - 3 november)

contourmechelen.be

Favoriete winkel?

Jana

De Zondvloed: fantastische boekwinkel in een prachtig pand, een oude meubelzaak vol jarenvijftig-elementen. Op de tweede etage is een goede ramsjafdeling, en bovenin zit een rustig café.

Onze-Lieve-Vrouwestraat 70

Tom

Supergoods: ecodesignwinkel, voor mij hét symbool van het nieuwe Mechelen. Ik heb er mijn Freitagtas gekocht en speelhuisjes voor de kinderen, gemaakt van gerecycled karton. Niet goedkoop, maar kwalitatief zeer hoogstaand.

Onze-Lieve-Vrouwestraat 116

VAN MECHELEN

De Mechelse sfeer opsnuiven kan nu ook in Nederland. Vorige week opende in Amsterdam-Zuid het eetcafé 'Van Mechelen', ingericht met Mechelse attributen en met enkele Mechelse bieren - Gouden Carolus Classic en Tripel - op tap. Zaakvoerders Rik van der Gaag en Pieter van der Schaaf kregen het idee na een aantal bezoekjes aan Mechelen, waarbij ze zeer gecharmeerd waren van de biercafeetjes, de terrasjes en van brouwerij Het Anker. Maar ook marketingtechnisch is Mechelen interessant. 'Mechelen is nog niet zo bekend als Antwerpen of Brugge', aldus Van der Gaag. 'Deze naam maakt nog nieuwsgierig.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden