België weet het niet na aftocht Leterme

Nadat de Belgische premier maandagavond zijn ontslag heeft aangeboden aan koning Albert II, is de Belgische politiek in een patstelling geraakt.

De Vlaamse christen-democraten (CD & V) en de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) vinden dat de Franstaligen nu de leiding moeten nemen om uit de crisis te raken. Zij vinden dat Leterme en andere Vlaamse kopstukken ‘al meer dan hun nek hebben uitgestoken’. Ze wijzen impliciet naar de Waalse liberaal Didier Reynders (MR), nu vicepremier.

Dictatuur minderheid
‘De Franstaligen oogsten wat ze gezaaid hebben’, aldus partijvoorzitter Bart De Wever van de separatistische N-VA. ‘Dit is de dictatuur van de minderheid.’

Leterme trok maandagavond zijn conclusies uit het feit dat hij dinsdag niet volgens afspraak in het regeerakkoord een plan voor een staathervormingen kon voorstellen. Maar de Franstalige partijvoorzitters zeggen verbaasd te zijn over zijn vertrek. Ze zeggen zijn ontslag te betreuren en vinden dat Leterme als premier een nieuwe poging moet wagen.

Ernstige situatie
‘We hadden een akkoord over de begroting en over sociaal-economische zaken’, aldus Joëlle Milquet, de vicepremier namens de Franstalige christen-democraten (CDH). ‘De sfeer was tamelijk goed, maar nu is de situatie ernstig.’

Koning Albert II heeft het ontslag van Leterme nog niet aanvaard. Eerst praat de vorst zeker tot en met vrijdag met de partijleiders en de voorzitters van Kamer en Senaat. Opmerkelijk was dat hij gisteren ook de ministers-presidenten van Vlaanderen, Wallonië, Brussel en de Duitstalige gemeenschap uitnodigde. Het was voor het eerst dat hij hen raadpleegde tijdens een crisis die zich op federaal niveau afspeelt.

Dat besluit houdt mogelijk verband met de schriftelijke verklaring die Leterme na zijn bezoek aan de koning rondstuurde. Hij stelde dat ‘de tegengestelde visies tussen de gemeenschappen over het noodzakelijk tot stand te brengen nieuwe evenwicht in onze staatsinrichting vandaag niet te overbruggen zijn. Dit toont aan dat het overlegmodel op louter federaal niveau zijn limieten heeft bereikt.’

Plan B
Een oplossing zou dus niet moeten worden gezocht op federaal niveau, maar op gewestelijk niveau. Dit ‘plan B’ van Leterme ging zijn eigen partij echter te ver. De weerstand was onder meer dat namens Vlaanderen de Vlaamse minister-president Kris Peeters zou onderhandelen, terwijl aan Waalse zijde niet de socialistische minister-president Rudy Demotte, maar Reynders zichzelf naar voren schoof. Reynders is weliswaar vicepremier onder Leterme, maar zijn liberale partij voert in het Waalse en Brusselse parlement oppositie.

Over het uitschrijven van nieuwe verkiezingen wordt nog niet uitvoerig gespeculeerd. Volgens voorzitter Bruno Valkeniers van de rechts-nationalistische oppositiepartij Vlaams Belang is dat ook overbodig: ‘De politici moeten niet wachten op nieuwe oekazes van het Paleis, maar zelf de moed hebben om finaal de stekker uit de Belgische constructie te trekken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden