België moet EU-burger laten stemmen

België wordt verplicht binnen een jaar alle EU-burgers in het land stemrecht te geven bij gemeenteraadsverkiezingen. Blijft de Belgische regering in gebreke, dan kan zij worden veroordeeld tot een boete, variërend van 6800 tot 410 duizend gulden per dag....

Van onze correspondent

Geert-Jan Bogaerts

BRUSSEL

Het is het gevolg van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. In 1994 besloten alle EU-landen actief en passief kiesrecht voor de gemeenteraden te verlenen aan EU-burgers binnen hun grenzen. In 1996 werd deze verplichting van kracht. België is het enige land waar zij nog niet wordt toegepast.

Deze nalatigheid is het gevolg van de taalstrijd. De Vlaamse politieke partijen zijn benauwd dat Europese anderstaligen massaal op Franstalige politieke partijen zullen stemmen. EU-burgers die het Nederlands of Frans niet machtig zijn, leren in België over het algemeen eerder Frans dan Nederlands.

Dat zou vooral gevolgen hebben voor de een aantal gemeenten rondom Brussel. In deze Vlaamse gemeenten woont vanwege de aanwezigheid van veel internationale instellingen in Brussel een groot percentage anderstaligen. Het ligt voor de hand dat Franstalige partijen bij lokale verkiezingen de meerderheid zouden krijgen.

De Belgische Raad van State besliste dit voorjaar dat een wijziging van de grondwet nodig is om het stemrecht tot buitenlandse ingezetenen te kunnen uitbreiden. Minstens tweederde van het parlement moet zich in een voorstel kunnen vinden. Tot nog toe is dat niet mogelijk geweest. De Vlaamse liberalen en nationalisten eisen garanties voor het behoud van het Vlaamse karakter van de gemeenten in de Brusselse rand, terwijl radicaal links en de Franstalige oppositie ook stemrecht wil voor buitenlanders, die afkomstig zijn uit een niet-EU land.

'Je zou anders de paradoxale situatie krijgen dat een Fin die een half jaar in Sint Gilles woont meteen mag stemmen, terwijl een Marokkaan die al 25 jaar in het huis ernaast verblijft, dat recht niet krijgt', aldus Andrea Rea van het Centrum voor Politieke Sociologie in Brussel. Maar ook hier liggen de Vlamingen dwars, die bang zijn dat de overwegend Franstalige Marokkanen de basis van de Franstalige partijen zullen versterken.

Met de hulp van de PRL is een grondwetswijziging haalbaar, maar de Franstalige liberalen hebben wel een voorwaarde verbonden aan hun medewerking. Zij willen een versoepeling van de naturalisatieprocedure, iets waar premier Dehaene helemaal niets in ziet. De Vlaamse christen-democratische regeringsleider voelt er bovendien weinig voor zich afhankelijk te maken van de steun van een Franstalige splintergroepering, die de PRL in de Belgische verhoudingen is.

Het meest voor de hand liggende compromis is dat EU-burgers nog voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen in 2000 stemrecht zullen krijgen, niet EU-burgers in de jaren daarna. Dehaene heeft dit plan gisterochtend aan de coalitiepartijen voorgelegd. De Vlaamse liberale leider Guy Verhofstadt liet gisteren weten in te kunnen stemmen met het voorstel van Dehaene, maar hij houdt wel vast aan zijn eis dat er garanties komen voor de Vlaamse rand rondom Brussel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden