Beleggingsadvies vaak ondermaats

De kwaliteit van het beleggingsadvies van banken en vermogensbeheerders is ver onder de maat. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) concludeert op basis van eigen onderzoek dat beleggingsportefeuilles heel vaak niet aansluiten bij de wensen en het risicoprofiel van de klant.

AMSTERDAM - Slechts een kleine minderheid van de instellingen voldoet op alle punten aan de wet, blijkt uit het onderzoek. Het gros slaat weinig acht op risico's en beheerskosten, terwijl die het beleggingsrendement sterk kunnen beïnvloeden. Het merendeel van de instellingen baseert zijn beleggingskeuzes (in welke fondsen, aandelen of obligaties wordt belegd) hoofdzakelijk op historische rendementen. Dat is opmerkelijk, omdat reclames voor beleggingsproducten altijd de volgende waarschuwing bevatten: 'Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst'. Professionals negeren deze disclaimer dus niet alleen, maar baseren er in veel gevallen zelfs hun beleggingsbeleid op.


De uitkomst van het onderzoek is des te pregnanter, omdat de klanten van vermogensbeheerders en banken soms forse tarieven betalen voor professioneel beleggingsadvies. Met ingang van dit jaar geldt een provisieverbod voor beleggingsadviseurs. Alle advieskosten worden nu rechtstreeks bij de klant in rekening gebracht. 'Dan moet dat advies wel toegevoegde waarde hebben', reageert AFM-woordvoerder Martijn Pols.


De AFM hekelt de gemakzucht waarmee de meeste instellingen de financiële positie, kennis, beleggingsdoelen en risicobereidheid van hun klanten in kaart brengen. Vaak gebeurt dat via een oppervlakkig vragenformulier dat niet regelmatig geactualiseerd wordt. Een klant geeft bijvoorbeeld in 2007 aan dat zijn beleggingshorizon (de termijn waarin hij zijn beleggingsdoel wil halen) vier tot zes jaar is. In 2014 belegt de klant nog steeds bij dezelfde instelling, maar uit niets blijkt dat de adviseur tussentijds bij de klant heeft geïnformeerd wat zijn nieuwe beleggingsdoel is.


In 35 procent van de onderzochte dossiers hebben banken of vermogensbeheerders hun klanten opgezadeld met een beleggingsportefeuille die duidelijk niet passend is, bijvoorbeeld omdat er riskanter wordt belegd dan de klant wenst. Bij nog eens 35 procent ontbreken cruciale gegevens over de wensen en het risicoprofiel van de klant. Dat betekent dat in slechts 30 procent van de bekeken dossiers de cliëntgegevens passen bij de beleggingsportefeuille.


Conclusie: 'Bij het merendeel van de banken en beleggingsondernemingen dient de kwaliteit verbeterd te worden', omdat zij op een of meerdere punten niet voldoen aan de Wet op het financieel toezicht. De AFM heeft alle overtreders opgedragen de dienstverlening te verbeteren. Ook de niet onderzochte instellingen hebben een brief gekregen met het verzoek hun dienstverlening nog eens goed tegen het licht te houden. De toezichthouder sluit niet uit dat hij boetes oplegt als aangeschreven instellingen zijn aanmaningen negeren.


De AFM onderzocht 142 klantendossiers van 13 dienstverleners. Deze dertien beheren ongeveer de helft van het totale belegde vermogen in Nederland. De steekproef is dus een goede afspiegeling van de markt. In Nederland zijn ongeveer 50 banken en 150 vermogensbeheerders die beleggingen voor (vermogende) particulieren beheren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden