Beleggers krijgen les in geduld

Toen het goed ging op de beurs, schoten beleggingsstudieclubs als paddestoelen uit de grond. Nu het al tijden wat minder gaat, haken velen af....

door Pieter Klok

Een keer per maand komen de leden van de Beleggingsclub Zonder Naam (BZN) samen in een voormalige boerenschuur aan de rand van Gaanderen, midden in de Achterhoek. Aan de wanden hangen geweien en landbouwgereedschap en in de zaal debatteren de dertig leden over de laatste ontwikkelingen op de beurs.

Twaalf duizend Nederlanders zijn lid van beleggingsstudieclubs. Ze geloven dat studeren helpt om zoveel mogelijk winst te maken op de beurs. Nu de aandelenkoersen dalen, wordt dat geloof zwaar op de proef gesteld. En sommigen hebben het geloof al opgegeven.

Marcel niet. Vanavond mag hij een lezing houden voor de dertig aanwezige leden van BZN. Hij gelooft nog heilig dat er iets zinnigs gezegd kan worden over het koersverloop. 'Als je goed kijkt, kun je bepaalde stadia onderscheiden', meent Marcel. En als je weet in welk stadium de koers zich bevindt, dan weet je of je moet kopen of verkopen.

'Op het hoogtepunt moet je kopen en op het dieptepunt verkopen', legt Marcel uit. 'Ja, dat is logisch', wordt er op de laatste rij gemompeld. 'Maar hoe weet je nu of je op een hoogtepunt zit?', vraagt een van de drie aanwezige vrouwen. Die vraag begrijpt Marcel niet zo goed. 'Dat zie je toch. Kijk, daarna gaat ie naar beneden.'

'Ja maar hoe weet je van te voren dat ie daarna naar beneden gaat?' 'Dat kan je toch zien', houdt Marcel met het zweet op zijn voorhoofd, dapper vol. 'Daarom zeg ik ook: je moet altijd die steunlijn of weerstandslijn trekken. Bij de tweede uitbraak moet je verkopen.' De achterste rij blijft sceptisch. 'Het probleem is: op het moment dat je een beslissing moet nemen ken je de rest van de grafiek niet', vat een van hen samen.

De leden van BZN blijven vooralsnog braaf komen. 'De opkomst is constant. En de stemming lijdt er niet onder', zegt penningmeester Theo Bussink. 'Zolang je er niet van hoeft te leven, is het zo erg niet', vindt lid Hans van de Water.

Beleggingsstudieclub Joet uit Amsterdam is er een jaar geleden wel mee gestopt. 'Niemand had nog zin om er tijd in te steken want we haalden geen winst meer', zegt lid Juul Mulder. 'Er is geen peil meer op te trekken.'

De club werd eind 1998 opgericht door vier studenten bedrijfwiskunde, 'om te leren en met als doel winstmaximalisatie'. Elke maand kregen de leden de opdracht om enkele fondsen te bestuderen. Op basis daarvan stelden ze hun beleggingsportefeuille samen. Het begon goed. Met aandelen UPC, ASML en KPNQWest haalde Joet het eerste jaar flinke winsten. 'We dachten dat we het door hadden', zegt Timo Schrama.

De beursgang van Via Networks, het eerste internetfonds aan de Amsterdamse beurs, in februari 2000 werd Joet fataal. De leden hadden de opdracht gegeven om tegen elke prijs ('bestens') aandelen te kopen. De openingskoers was 89 euro, maar dezelfde dag kelderde die naar 50 euro en Joet was in een keer bijna tienduizend gulden kwijt.

De club heeft de aandelen nog heel lang aangehouden. 'We dachten wie weet slaat de internethype alsnog toe', zegt Timo. Maar in april luidt de laatste boodschap op de Internetsite. 'Joet krijgt nog steeds les. Verder heb ik er vandaag geen zin in. Het gaat slecht met Tie en Via, dus slecht met Joet.'

De Nederlandse Centrale Vereniging van Beleggingsstudieclubs (NCVB) beweert dat de neergang op de beurzen weinig invloed heeft op beleggingsclubs. 'Na de groei van de afgelopen jaren stagneert het ledenaantal wel iets, maar van een daling is nog niets te merken', zegt een woordvoerder. Een telefonische rondgang langs de leden leert echter dat opvallend veel beleggingsclubs hun vergaderingen keer op keer uitstellen.

BZN niet. Na de pauze komt André Teut van de plaatselijk Rabobank college geven. 'Marcel, ik vond het een knap verhaal, maar het is niet zo eenvoudig als je het voorstelt. Kopen op het laagste punt en verkopen op het hoogste punt is in 99 van de 100 gevallen een kwestie van geluk.'

'Er is in mijn ogen een verkeerd beeld ontstaan wat nu eigenlijk beleggen is', houdt Teut de leden van BZN voor. Beleggen is volgens hem geen zaak voor snelle jongens. 'Je moet alleen beleggen met geld dat je weg kunt zetten voor de lange termijn.' En het motto voor de moderne belegger is volgens Teut: 'Als je wordt geschoren, moet je stil blijven zitten.'

De leden die na de toespraak van Teut in vier groepen bij elkaar zitten om zich over de portefeuilles te buigen, gehoorzamen braaf. Ze kopen of verkopen niets, maar schrijven alleen wat opties uit. 'Onze leden verkopen alleen met winst', zegt Bussink, 'met verlies houden ze. Hierdoor loopt het verlies vaak onnodig op.' 'Je verlies nemen is ook wel eens winst', zegt lid Laurens Jansen, alsof hij Johan Cruijff zelf is, 'want met het geld kun je rendabelere fondsen kopen.'

De leden van Joet hebben het resterende geld, dat ze elke maand met enkele honderden guldens aanvullen, in een beleggingsfonds gestoken. Van de opbrengst gaan ze een keer per maand uit eten 'om te ouwehoeren en te hopen op betere tijden'. Mulder gelooft niet meer in het nut van studeren: 'Volgens mij is er niemand die het doorgrondt. Het enige wat je kan doen is risico spreiden en geduld hebben.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden