Beleggers in paniek na daling werkloosheid VS

Een onverwacht sterke groei van de Amerikaanse werkgelegenheid heeft beleggers aan weerskanten van de oceaan de stuipen op het lijf gejaagd....

Van onze verslaggevers

WASHINGTON/AMSTERDAM

Meteen na de publicatie van de werkloosheidscijfers om half drie vrijdagmiddag kelderden de koersen op de Amsterdamse beurs. De graadmeter van de beurs, de Amsterdam EOE-index, daalde in een half uur met bijna tien punten tot 511,70, bijna 2 procent.

Een uur later, toen de beurs in New York open ging, was het van hetzelfde laken een pak. De Dow Jones index van de belangrijkste industriefondsen op Wall Street dook in het eerste half uur 116 punten omlaag, eveneens een daling met 2 procent, ondanks het tot tweemaal toe stil leggen van de computergestuurde handel.

Ook de obligatiekoersen gaven flink terrein prijs, waardoor de rendementen op staatsleningen omhoog schoten. In Amsterdam steeg het rendement op tienjarige staatsobligaties van 6,36 naar 6,47 procent. Na het eerste uur ebde de paniek in Amsterdam echter snel weg. In het laatste half uur van de handel werd het verlies al weer voor de helft goedgemaakt. Op Wall Street was het herstel van korte duur. Later op de dag de neergang zich voort.

De werkloosheidscijfers brachten de Amerikaanse president Clinton in vervoering. In februari groeide de werkgelegenheid met maar liefst 705 duizend niet-agrarische banen. Clinton constateerde zeer tevreden dat de economie groeit en dat de Amerikaanse banenmachine sinds hij het Witte Huis betrok, 8,4 miljoen nieuwe banen heeft geproduceerd. Eind maart komt de Federal Reserve, de centrale bank van de VS, opnieuw bijeen om zich te beraden over de rente, maar een nieuwe renteverlaging zit er niet in omdat in dit verkiezingsjaar de economie en de werkgelegenheid zich aanzienlijk beter ontwikkelen dan verwacht.

De groei van de werkgelegenheid vond plaats in vrijwel alle sectoren van de economie, maar de meeste banen - 287 duizend - werden geschapen in de dienstensector, gevolgd door het onderwijs, transport, verzekeringen en de gezondheidszorg. In de industrie werden duizenden werknemers die tijdens de stormen van januari waren ontslagen, weer aangenomen. Over een periode van een ruim jaar is echter de werkgelegenheid in de produktiesectoren afgenomen met ruim 260-duizend banen.

De jeugdwerkloosheid in de VS daalt ook, maar die is met ruim 16 procent nog steeds zeer hoog. De werkloosheid onder zwarte Amerikanen bedraagt ruim 10,3 procent. In februari daalde verder het gemiddelde uurloon (11,65 dollar). Bijna 8 miljoen Amerikanen hadden in de eerste maanden van 1996 twee of meer banen.

Vanuit de Air Force One, die hem van Washington naar Californië bracht, zei president Clinton dat uit deze cijfers blijkt dat hij zijn verkiezingsbelofte van 1992 heeft waargemaakt. 'Vier jaar geleden zei ik dat wij door bezuinigingen en investeringen in onderwijs en opleidingen 8 miljoen banen in vier jaar zouden kunnen scheppen. Nu blijkt dat onze economie 8,4 miljoen banen in 3 jaar heeft gecreëerd.'

Achter de schermen in Washington woedt in de regering een debat over de kwaliteit van de nieuwe werkgelegenheid. Eerder deze week constateerde minister van Arbeid Robert Reich opnieuw dat de werkloosheid weliswaar daalt, maar dat de kwaliteit van de banen en de beloning nog veel te wensen overlaat. Veel van de onrust in de Amerikaanse middenklasse verklaart Reich met het argument dat de beloning van het nieuwe werk te laag is en dat er te weinig wordt gedaan aan omscholing. Reich pleit al geruime tijd voor nieuwe initiatieven om het grote bedrijfsleven ertoe te bewegen massa-ontslagen te vermijden.

Reich heeft daarmee volgens The Washington Post voor aanzienlijke spanningen gezorgd in de regering en het team van economische adviseurs van president Clinton. Minister van Financiën Rubin en de voorzitster van de Nationale Economische Raad, Laura D'Andrea Tyson, maken grote bezwaren tegen wat zij 'de pessimistische retoriek' van Reich noemen.

Reich heeft bovendien met zijn voorstellen de belastingen te verlagen voor bedrijven die werknemers in dienst houden in plaats van ze te ontslaan, voor grote consternatie gezorgd in de regering, de vakbeweging en de Democratische Partij. President Clinton heeft zich in dit debat, dat ook een grote rol speelt in de verkiezingscampagne geen duidelijk stelling betrokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden