Belegger dumpt panisch valuta

Investeerders trekken zich massaal terug uit opkomende landen. Nationale valuta worden weer geruild voor dollars. In Turkije mocht zelfs een exorbitante renteverhoging niet baten.

AMSTERDAM/ISTANBUL - De financiële crisis in een reeks opkomende economieën is woensdag geëscaleerd. Investeerders dumpten in paniek onder meer hun Turkse, Russische en Braziliaanse tegoeden, om deze om te wisselen in dollars. In Turkije zette de koersval van de lira door, hoewel de centrale bank de nationale rente in één klap ruimschoots verdubbelde tot 10 procent. Ook de Zuid-Afrikaanse rand werd in de val meegesleept. India en Argentinië zitten eveneens in de problemen.

De massale kapitaalvlucht, waarbij nationale valuta worden ingewisseld voor dollars en in mindere mate euro's, nam woensdag panische vormen aan. Bill Gross, de baas van Pimco, het grootste obligatiebeleggingsfonds ter wereld, twitterde: 'Turkije en Zuid-Afrika worden door de markten op de korrel genomen. Wacht niet op het volgende land. Stap eruit. Koop Amerikaans staatspapier.'

Christian Lawrence van de Rabobank in Londen liet weten: 'We zijn in een stadium dat elke belegger zijn bank belt en roept: 'Heb ik beleggingen in opkomende markten? Ja? Meteen verkopen.' De paniek op de valutamarkten had zijn weerslag op de aandelenbeurzen, waar de koersen massaal daalden.

De Turkse lira is in korte tijd 16 procent in waarde gedaald. Hierdoor worden importproducten als auto's en smartphones aanzienlijk duurder. Woensdag probeerde de Turkse centrale bank een verdere val tegen te gaan door de rente radicaal te verhogen. Dat maakt beleggen in lira's lucratief. Even leidde dat tot een opleving van de koers, daarna zakte die weer in.

'De meeste economen hadden de renteverhoging verwacht', zei Sumru Altug, hoogleraar economie aan de Koç Universiteit in Istanbul. 'Wat verrast, is de omvang van de renteverhogingen. Nóg verrassender is dat ze niet werken.'

De centrale banken van Zuid-Afrika en India verhoogden de rente met een half en een kwart procentpunt. Dat zette evenmin zoden aan de dijk.

Veel opkomende landen hebben de laatste jaren geprofiteerd van de instroom van 'gratis dollars', die door de centrale bank van de VS werden bijgedrukt om de eigen economie aan te zwengelen na de crisis. Honderden miljarden daarvan stroomden naar opkomende landen, waar hogere rendementen konden worden behaald. Nu is de centrale bank van de VS bezig die geldkraan dicht te draaien.

Woensdagavond kondigde de Fed aan de monetaire stimulering nog eens met 10 miljard dollar per maand terug te draaien tot 65 miljard. Eerder was die al van 85 naar 75 miljard dollar per maand teruggebracht. Dit leidt in de VS tot hogere rentestanden, zodat het geld weer terugvloeit. Meteen na dit besluit daalden de koersen van de rand, de lira en de Mexicaanse peso.

In Turkije spelen ook nationale factoren een rol bij de val van de lira. Premier Erdogan is verwikkeld in een machtsstrijd met de invloedrijke moslimgeestelijke Fethullah Gülen, die de premier beschuldigt van corruptie. De Turkse centrale bank kondigde de renteverhogingen af tegen politieke druk in. Erdogan heeft een afkeer van rente, omdat hij deze in strijd acht met de islam. En hij beseft dat renteverhogingen de groei verminderen. Dat komt hem slecht uit in een verkiezingsjaar.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden