Belbedrijven misbruiken klantendata

Rond eenvijfde van de telecombedrijven misbruikt de bel- en internetgegevens van klanten, blijkt uit een maandag onthuld rapport. Met de gegevens, waaronder locatiedata van mobieltjes, kan het gedrag van consumenten gedetailleerd in kaart worden gebracht.

AMSTERDAM - Het rapport, in 2012 geschreven door het Agentschap Telecom, is met een beroep op de Wet openbaarheid bestuur in handen gekomen van privacywaakhond Bits of Freedom. 'Deze telecombedrijven kunnen zo een indringend beeld krijgen van iemands persoonlijke leven', zegt een woordvoerder.


Veertig van de 229 ondervraagde telecomaanbieders erkennen de persoonsgegevens 'louter te gebruiken voor andere dan wettelijk toegestane doelen', zo staat te lezen in het rapport. Een onbekend aantal andere bedrijven zegt de gegevens 'in voorkomende gevallen' illegaal te gebruiken.


Welke doelen dat zijn, is onduidelijk. Wettelijk mogen de bel- en internetgegevens worden gebruikt voor facturering, marktonderzoek, verkoopactiviteiten en 'de levering van diensten met toegevoegde waarde'. Vooral dat laatste laat nog veel ruimte voor interpretatie, maar wat in elk geval niet lijkt te mogen, is de gegevens doorverkopen aan derden.


En juist die verleiding wordt steeds groter. Marketingbureaus hebben veel geld over voor individuele gedragsgegevens, omdat ze daarmee consumenten en huishoudens kunnen 'profileren'. 'Big data' wordt de berg aan informatie genoemd, waarin met software patronen worden herkend die een individu karakteriseren: hoe iemand reist, waar iemand winkelt, wat iemand googlet en met wie iemand omgaat.


Doordat mobiele telefoons steeds contact maken met de dichtstbijzijnde zendmast, kunnen met de locatiegegevens iemands gangen vrij nauwkeurig worden nagegaan.


'Het onderzoek heeft ons met de neus op de feiten gedrukt', zegt een woordvoerster van het Agentschap Telecom, onderdeel van het ministerie van Economische Zaken. Volgens haar wisten veel bedrijven ten tijde van het onderzoek simpelweg nog niet wat wel en niet mocht. Inmiddels is een vervolgonderzoek begonnen, om te kijken of de betrokken bedrijven hun leven hebben gebeterd. Als dat niet het geval is, worden er juridische stappen ondernomen.


Het Agentschap Telecom noemt geen namen, maar zegt dat alleen kleine en middelgrote aanbieders zich niet aan de wet houden.


In de gebruiksvoorwaarden waarschuwen sommige kleinere mobiele aanbieders zelf voor hun activiteiten. Zo zegt Lebara: 'We kunnen uw informatie gebruiken om u te analyseren inclusief uw belpatronen, zoeken, browsen en locatiegegevens, op een geaggregeerde of persoonlijke basis. We kunnen deze gegevens doorgeven aan derden.' Een woordvoerder van Lebara bezweert dat daarvan nu nog geen sprake is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden