nieuws

Belastingdienst keek voor frauderisico’s ‘met enige regelmaat’ naar nationaliteit en uiterlijke kenmerken

Om een inschatting te maken van het risico op fraude met aangiftes keek de fiscus ‘met enige regelmaat’ naar nationaliteit en uiterlijke kenmerken van belastingbetalers. Ook burgers die aangifte van inkomstenbelasting deden, konden op die manier op de omstreden fraudelijst van de Belastingdienst belanden.

Hessel von Piekartz
Een blauwe belastingenvelop valt in een brievenbus. Het harde oordeel van accountantsbureau PwC over de fiscus past in een reeks vernietigende rapporten over de werkwijze van de dienst. Beeld ANP
Een blauwe belastingenvelop valt in een brievenbus. Het harde oordeel van accountantsbureau PwC over de fiscus past in een reeks vernietigende rapporten over de werkwijze van de dienst.Beeld ANP

Dit concludeert accountantsbureau PricewaterhouseCoopers (PwC) na onderzoek naar de zwarte lijsten van de dienst. De onderzoekers kwamen tijdens het doorlichten van de fraudelijst enkele tientallen voorbeelden tegen van mensen die op basis van hun nationaliteit of uiterlijke kenmerken op deze lijst stonden. Het is aannemelijk dat zij door hun vermelding op de lijst zijn benadeeld.

Zo kwamen ze waarschijnlijk niet in aanmerking voor een soepele schuldsanering, kwijtschelding van schulden of een persoonlijke betalingsregeling. De lijst heeft volgens PwC geen rol gespeeld bij het beoordelen van aangiftes voor de inkomstenbelasting, zoals wel het geval was in de toeslagenaffaire.

Vernietigende rapporten

Marnix van Rij, sinds kort als staatssecretaris verantwoordelijk voor de Belastingdienst, noemt de conclusies hard en keurt de vroegere werkwijze af. Het oordeel van PwC past in een reeks vernietigende rapporten over de werkwijze van de fiscus. Uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) bleek in oktober al dat de dienst zich bijna twintig jaar schuldig maakte aan een ‘ongekende’ overtreding van de privacywetten. Zo was de zogenoemde ‘zwarte lijst’ van de dienst volgens de AP een groot digitaal databestand geworden van persoonsgegevens waar niemand meer toezicht op hield. De aanleiding voor een vermelding op de lijst was daardoor niet altijd duidelijk. Zowel onschuldige burgers als daadwerkelijke fraudeurs konden erop terechtkomen.

De fiscus kan een boete krijgen voor het jarenlange gebruik van de lijst. Begin december kreeg de Belastingdienst al een boete van 2,75 miljoen euro van de AP voor het ‘onrechtmatig’ en ‘discriminerend’ gebruik van persoonsgegevens. Volgens de toezichthouder gebruikte de Belastingdienst tegen de regels in persoonsgegevens zoals de (dubbele) nationaliteit om aanvragen van kinderopvangtoeslag te beoordelen. De gegevens hadden volgens nieuwe wetgeving al in 2014 gewist moeten zijn, maar in 2018 stonden de dubbele nationaliteit van 1,4 miljoen Nederlanders nog in de systemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden