Belastingdienst bewaarde ten onrechte miljoenen kentekenfoto's

De Belastingdienst heeft tegen de regels jarenlang miljoenen privacygevoelige kentekenfoto's bewaard. Dat blijkt uit documenten die op verzoek van persbureau ANP zijn vrijgegeven. De fiscus kreeg de foto's van de politie. De Belastingdienst bewaarde de foto's en de bijbehorende 'metadata' zoals plaats en tijdstip jarenlang om het privégebruik van auto's van de zaak te controleren. De Belastingdienst erkent dat dat jarenlange bewaren onterecht was.

Beeld anp

Inmiddels verzamelt de fiscus geen kentekenfoto's meer voor dat doel, omdat de Hoge Raad in februari oordeelde dat er geen wettelijke basis is om ze te gebruiken voor het aantonen van privégebruik van leaseauto's.

De Wet bescherming persoonsgegevens zegt dat data niet langer mogen worden bewaard dan noodzakelijk. In interne memo's van de Belastingdienst die ANP kreeg, staat dat er 'geen schoning' was van de miljoenen kentekenfoto's die de politie elke maand aan de fiscus ter beschikking stelt. En: 'De fotogegevens en metadata zijn vanaf 2010 nog beschikbaar.'

De Hoge Raad repte in februari niet over het gebruik van camerabeelden om te bepalen of autorijders en transportbedrijven hun motorrijtuigenbelasting en belasting op zware motorvoertuigen betalen. Daar gaat de Belastingdienst dan ook 'binnenkort' mee door, schreef staatssecretaris Wiebes (Financiën) eind juni aan de Tweede Kamer. 'Hierover treedt de Belastingdienst in overleg met de Autoriteit Persoonsgegevens.'

Wiebes meldde ook dat de Belastingdienst al systematisch bezig was met het wissen van alle gegevens en het verwijderen van alle kentekenfoto's toen de Hoge Raad nog arrest moest wijzen. Wat echter 'niet eenvoudig is', stelde de staatssecretaris, is het verwijderen van foto's die in belastingdossiers van individuele belastingbetalers verzeild zijn geraakt. De Belastingdienst zoekt nog naar een manier om zulke foto's gestructureerd uit individuele dossiers te wissen.

Miljoenen foto's

Totdat de hoogste rechter van Nederland er een einde aan maakte, stuurde de politie automatisch beelden van zogenoemde ANPR-camera's (Automatic Number Plate Recognition), die boven de weg hangen, naar de Belastingdienst. Dat begon in 2011. Het gaat om circa 130 miljoen foto's per jaar. Niet-relevante gegevens dienden binnen twee weken gewist te worden, waarna circa 50 miljoen beelden overbleven die enkele jaren werden bewaard.

De gedachte achter de samenwerking was dat als de fiscus aangiftes controleert, hij wettelijk gebruik mag maken van informatie van andere overheidsorganen. De Hoge Raad interpreteerde dat als het verzamelen van één of enkele waarnemingen in de openbare ruimte. Dat botst met een overheidsinstantie die op grote schaal gegevens verzamelt, vastlegt en jarenlang bewaart over waar voertuigen zich op welk moment bevinden.

In juli oordeelde de Raad van State, op grond van het arrest van de Hoge Raad, dat de ANPR-gegevens die de Belastingdienst verwerkt, moeten worden aangemerkt als persoonsgegevens. Dat betekent volgens de Raad van State dat het verzamelen, vastleggen, bewerken, bewaren en gebruiken van ANPR-gegevens het privéleven van gefotografeerde autorijders raakt. Daarom moeten zulke gegevens worden verstrekt aan een ieder die ze over zichzelf opvraagt, oordeelde de Raad van State. Vervolgens moeten deze gegevens worden vernietigd.

Lees meer: de aangeslagen Belastingdienst

Het imago van de Belastingdienst verandert. Na het succesverhaal uit de jaren negentig gaat er in een gehavende organisatie nu meer fout dan goed. Een serie over hoe het zover heeft kunnen komen.

Aflevering 1: Het rommelt bij de Belastingdienst sinds ze naast geld innen ook moet uitdelen (+).

Aflevering 2: De Belastingdienst doet alles om goede mensen te lozen - en dat kost zo'n 700 miljoen (+).

Aflevering 3: Met niet minder dan 600 veelal verouderde computersystemen is ICT de achilleshiel van de Belastingdienst (+).

Aflevering 4: 'Den Haag' verzint allerlei fiscale maatregelen waarvan de Belastingdienst maar moet uitzoeken hoe ze die uitvoert (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.