NieuwsBelarus

Belarussen gaan ondanks toenemende repressie toch weer massaal de straat op

Een vrouw knielt voor de politie die een blokkade heeft opgeworpen tegen de protesten.Beeld AP

De Russische president Vladimir Poetin heeft politie-eenheden klaarstaan om de Belarussische president Loekasjenko bij te staan, als protesten uit de hand lopen. Deze steun leidt tot een hardere aanpak tegen demonstranten, die zondag desondanks weer massaal de straat op zijn gegaan. 

De massale aanwezigheid van politie, ordetroepen en het leger, heeft zondag niet kunnen verhinderen dat tienduizenden Belarussen op de verjaardag van president Loekasjenko in de Belarussische hoofdstad Minsk opnieuw de straat opgingen om zijn vertrek te eisen. Ook in andere steden in het land, zoals Brest, Gomel, Grodno en Mogilev, protesteerden vele duizenden mensen.

Belarussen brengen al drie weken massale en vreedzame protesten in stelling tegen de uitkomst van oneerlijke en frauduleuze presidentsverkiezingen van 9 augustus, waarin Loekasjenko de overwinning claimde. Na de ongemeen gewelddadige onderdrukking van protesten in de eerste dagen na die verkiezingen leek voor het eerst in de 26 jaar durende regeerperiode van Loekasjenko de hele bevolking tegen hem op te staan – in alle lagen van de bevolking en alle delen van het land.

Loekasjenko weet zich zich sinds afgelopen week openlijk gesteund door de Russische president Vladimir Poetin, en sindsdien draait hij op tal van manieren de schroeven aan om het protest klein te krijgen. Dat het zondag – ondanks blokkades en pantservoertuigen in het centrum van Minsk – opnieuw lukte een enorme menigte bijeen te brengen, is een overwinning van het volk op de president wiens ‘verkiezingszege’ door burgers niet erkend wordt. 

Tienduizenden Belarussen gingen op de verjaardag van president Loekasjenko in hoofdstad Minsk opnieuw de straat op.Beeld REUTERS

Arrestaties

Bij de protestacties zijn zondag in heel het land meer dan honderdveertig mensen opgepakt. Ook in de afgelopen dagen zijn er tientallen arrestaties gepleegd – niet alleen lukraak van mensen die zich in de roodwitte vlag hullen, maar ook van sleutelfiguren in lokale protesten, onder wie mensen die een rol speelden in fabrieksstakingen. Ook worden talloze mensen van hun baan of bedrijf beroofd om de samenleving weer in het gareel te krijgen.

Dat gebeurt steeds vaker buiten het gezichtsveld van internationale media. Nadat donderdag al een vijftigtal journalisten werd opgepakt en uren vastgehouden, volgde zaterdag een nog rigoureuzer maatregel: van een vijftiental journalisten dat voor internationale media werkt werd de accreditatie ingetrokken. Zondag werd ook het internet opnieuw deels plat gelegd.

De Russische president Vladimir Poetin, die westerse landen streng gemaand heeft zich afzijdig te houden, mengde zich afgelopen week zelf rechtstreeks in de politieke patstelling tussen Loekasjenko en zijn volk. Hij verklaarde in een interview dat hij – naar eigen zeggen op verzoek van Loekasjenko – een ‘speciale politie-interventiemacht’ klaar houdt om in het buurland in te grijpen ‘als dat nodig is’.

Politie maakt zich klaar om de protesten in het centrum van Minsk te beëindigen.Beeld Getty Images

Concessies

Zondag belde Poetin bovendien met Loekasjenko om hem te feliciteren met zijn verjaardag. De twee leiders spraken af, zo meldde het Kremlin, dat Loekasjenko ‘de nabije weken’ voor overleg naar Moskou komt om te werken aan de ‘verdere versterking’ van de unie tussen beide landen. Een ernstig verzwakte Loekasjenko zal makkelijker te dwingen zijn tot concessies waar hij zich de afgelopen jaren – ondanks druk van Poetin – heftig tegen verzette, is de verwachting in Moskou.

Een voorschot gaf Loekasjenko als antwoord op de EU-sancties die worden voorbereid tegen personen die verantwoordelijk zijn voor de oneerlijke verkiezingen en/of het geweld tegen vreedzame demonstranten in Belarus. Loekasjenko dreigt de doorvoer van EU-producten naar Rusland te stoppen en Belarussische petrochemische en andere producten niet langer te zullen uitvoeren via EU-havens in Litouwen en Letland, maar via het verder gelegen Russische Oest-Loega. Dat is een lang gekoesterde wens in Moskou, die Belarus veel geld zal kosten, en bovendien zijn afhankelijkheid van het Kremlin zal vergroten.

Lees meer over de situatie in Belarus

EU hoopt met bemiddeling grip te houden op Belarus, maar Russische inmenging blijft ‘olifant in de kamer’
De Europese Unie hoopt – om de indruk van een geopolitieke confrontatie met Rusland weg te nemen – op een bemiddelingsrol in Belarus van de OVSE, de enige club waar alle Europese landen deel van uitmaken. Maar in Minsk en Moskou staan de ontwikkelingen niet stil.

Loekasjenko kan verkiezingen vervalsen, maar de corona-uitbraak laat zich niet wegmoffelen
Olaf Tempelman legt bekende buitenlanders op de sofa. Deze week: Belarus’ baas Loekasjenko vervalste vele verkiezingsuitslagen – dit jaar kwam daarbij dat hij corona flauwekul vond.

Timoer werd in Belarus van straat geplukt en gruwelijk gemarteld
In tegenstelling tot andere gemartelde gevangenen werd Timoer na zijn vrijlating uit een Belarussisch detentiecentrum niet naar een gewoon ziekenhuis gebracht, maar naar Kinderziekenhuis nummer 3. Timoer is 16 jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden