NIEUWSStakingen Belarus

Belarus staakt, maar niet massaal genoeg om Loekasjenko te verontrusten

Met stakingen door het hele land hebben Belarussen de druk opgevoerd op zelfverklaard president Aleksandr Loekasjenko. Maar het aantal deelnemers lijkt te klein om de impasse tussen het regime en de oppositie te doorbreken.

Ook studenten gaven gehoor aan de stakingsoproep. Ze kregen op straat gezelschap van enkele duizenden gepensioneerden bij acties om solidariteit te betuigen met stakers.Beeld AFP

Het lukte de oppositie niet om Loekasjenko’s grote staatsbedrijven plat te leggen. De meeste olieraffinaderijen leken maandag te functioneren. Wel waren er stakingen bij enkele staatsbedrijven waar al eerder gestaakt werd, zoals fabrieken voor militaire voertuigen en elektriciteitsgeleiders. Nieuw is een staking bij een grote chemicaliënfabriek, waar ongeveer tweehonderd mensen het werk neerlegden. Inwoners van de nabijgelegen stad Grodno kwamen aangesneld met pizza’s en thee voor de stakers.

Maar oppositieleider Svetlana Tichanovskaja had gehoopt op een landelijke staking die Loekasjenko’s staatsbedrijven zou ontwrichten. Na 2,5 maand van staatsrepressie lijkt de angst voor repercussies bij de meeste Belarussen groter dan de hoop op verdrijving van Loekasjenko.

Een video-oproep van Tichanovskaja aan medewerkers van staatsmijnen haalde bijna niemand over: het stakingscomité in mijnwerkersstad Salihorsk meldde dat het aantal stakende mijnwerkers maandag toenam met 5 naar een totaal van 40. De autoriteiten hebben twee van de stakende mijnwerkers 15 dagen opgesloten. Een andere staker leverden ze af bij een psychiatrische hulppost.

De exacte schaal van de staking is onduidelijk, omdat onafhankelijke nieuwsorganisaties hun werk nauwelijks kunnen uitvoeren: journalisten zitten in de gevangenis en websites zijn gesloten. Ook komen niet alle stakers uit voor hun beslissing: sommigen meldden zich simpelweg ziek met ziektebriefjes die artsen aanbieden aan medewerkers van staatsbedrijven.

De stakingsoproep lijkt de meeste opvolging gekregen te hebben onder jongeren en werknemers van private bedrijven. Terwijl grote winkels in Minsk openbleven, sloten kleine ondernemers de deuren, waaronder kappers, cafés en kledingwinkels. Video’s op sociale media toonden vooral grote stakingen bij ict-bedrijven, de succesvolste commerciële sector van het land. Honderden werknemers van het Hi-Tech Park aan de rand van Minsk verzamelden zich met oppositievlaggen langs een snelweg. Automobilisten moedigden de ict’ers massaal aan met getoeter, totdat de oproerpolitie met vuurwapens arriveerde.

Studentenprotesten

Ook duizenden studenten hielden protestacties, soms tot frustratie van docenten – op de Taalkundige Staatsuniversiteit van Minsk kwam het tot een scheldpartij tussen studenten en docenten. De studenten kregen op straat gezelschap van enkele duizenden gepensioneerden bij acties om solidariteit te betuigen met stakers.

De studenten kunnen rekenen op bestraffing, zei de onderwijsminister maandag: ‘Het agressief opleggen van een mening is onacceptabel en zal gestopt worden.’ Volgens een arrestantenregister van mensenrechtenorganisatie Viasna zijn zeker 230 mensen gearresteerd, onder wie veel studenten.

Een dag eerder werden bij protesten meer dan vijfhonderd mensen gearresteerd. Gemaskerde agenten zonder insignes schoten lukraak met stungranaten en rubberkogels op mensenmassa’s en drongen appartementen binnen waar demonstranten schuilden.

Oppositieleider Tichanovskaja probeerde maandag met een videoboodschap de moed erin te houden. ‘De landelijke staking is heel actief begonnen’, zei ze vanuit Litouwen. Ze hoopt dat de staking de komende dagen groeit bij de staatsbedrijven die het fundament vormen van Loekasjenko’s regime. ‘Dit is nog maar het begin.’

Lees ook:

Deze Belarussen overwonnen hun angst. Doet de rest van het land ook mee met stakingen tegen het regime?
Hoeveel mensen zijn bereid hun baan te verliezen om een dictator te verdrijven? Het antwoord op die vraag zal van cruciale betekenis zijn voor de kansen van de Belarussische oppositie. Na elf weken van straatprotesten heeft de oppositie een landelijke staking aangekondigd om het regime van Aleksandr Loekasjenko te ontwrichten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden