Belangrijkste Oscars naar Birdman

Met Oscars voor beste film, regie, script en camera werd Birdman afgelopen nacht in Hollywood de grote winnaar van de 87ste Oscar-uitreiking. In de zwarte komedie van de Mexicaanse cineast Alejandro González Iñárritu tracht een uitgerangeerde, egomane Hollywoodacteur (Michael Keaton) zich te bewijzen in het New Yorkse theater.

Regisseur Alejandro Gonzalez Inarritu won met Birdman naast de felbegeerde Oscars voor beste film en beste regie ook de prijzen voor beste orginele screenplay en beste cinematografie. Beeld afp

Zo kozen de zesduizend leden van de Academy voor een film over het acteren zelf, over de showbizz, juist in een jaar waarin opvallend veel 'waargebeurde' films meedongen in die belangrijke categorieën. Dat past in de tendens; ook in 2012 en 2013 zegevierden films over het vak (The Artist, Argo). Met Iñárritu won na Alfonso Cuarón (voor Gravity) wederom een Mexicaanse regisseur de Oscar voor beste regie. 'Kan iemand z'n greencard afpakken?', grapte acteur Sean Penn, die het beeldje voor beste film mocht uitreiken. 'Twee Mexicanen op rij', beaamde de winnaar, 'dat is verdacht.'

Birdman spot met de huidige superhelden-manie te Hollywood, met roemzucht en al die zichzelf te serieus nemende acteurs, maar kennelijk zonder die (acteurs maken het grootste deel van de Academy uit) werkelijk voor het hoofd te stoten. De grandioos acterende Hollywoodcast in de film (o.a. Keaton, Edward Norton, Emma Stone) zal daarbij hebben geholpen, al werd geen van de genomineerde acteurs uit Birdman ook daadwerkelijk bekroond.

De Amerikaan Wes Anderson schaarde zich getalsmatig naast Iñárritu. Zijn wonderschoon gestileerde hotelkomedie The Grand Budapest Hotel won eveneens vier beeldjes, maar dan in minder belangrijk geachte categorieën, waaronder die voor kostuums en muziek.

Grote verrassing was de schamele oogst voor Richard Linklaters over een periode van twaalf jaar bijeen gefilmde opvoeddrama Boyhood. Slechts één bekroning, voor de moederrol van Patricia Arquette. Ook het drama The Imitation Game, over de briljante homoseksuele wetenschapper Alan Turing, kreeg slechts één beeldje, voor beste bewerkte scenario.

Het independent-drumdrama Whiplash won er drie: voor de sterk ritmische montage, de geluidsmix en beste bijrol voor J.K. Simmons, als sadistische muziekdocent.

Cate Blanchett geeft Eddie Redmayne de prijs voor Beste Acteur. Beeld ap

Birdman (*****)

Volgens filmrecensent Berend Jan Bockting van de Volkskrant is Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) 'een vorm van livefilm: een unieke showbizzsatire in de gedaante van een even speelse als superieur geregisseerde jamsessie'. Lees hier zijn volledige recensie over Birdman

Perfecte vertolkingen van ernstig zieke personages

De beste hoofdrollen gingen naar technisch perfecte vertolkingen van ernstig zieke personages. De jonge Britse acteur Eddie Redmayne won voor zijn ingesnoerde, vrijwel acrobatische vertolking van de lichamelijke gehandicapte Britse natuurkundige Stephen Hawking in het drama The Theory of Everything . De winnaar droeg de Oscar op aan alle mensen die strijden tegen de ziekte ALS. 'En ik wil één hele bijzondere familie uitlichten, namelijk Stephen, zijn vrouw en zijn kinderen. Ik beloof jullie dat ik heel, heel goed op dit beeldje zal passen.'

Julianne Moore won een Oscar voor haar overtuigende emotionele spel als vrouw met vroeg intredende Alzheimer, in Still Alice (volgende maand in de Nederlandse bioscoop). Moore was voor de vijfde maal genomineerd. De vorige vier keer greep zij naast het felbegeerde beeldje. De actrice, die diep ontroerd was, werd door de zaal beloond met een staande ovatie. 'Ik las laatst dat je van het winnen van een Oscar vijf jaar langer leeft', vertelde ze. 'Ik ben de Academy dus heel dankbaar, want mijn man is jonger dan ik.' Ook vroeg zij aandacht voor Alzheimer-patiënten, die zich 'vaak zeer geïsoleerd voelen. Laat ze merken dat ze niet alleen zijn.'

De Snowden-documentaire Citizenfour, van Laura Poitras, was een verwachte, maar daarmee niet minder opmerkelijke winnaar. Het in Rusland ondergedoken NSA-lek is nu toch ook officieel tot held verklaard, in eigen land.

Presentator Neil Patrick Harris, die ervaring opdeed als host van diverse Tony-uitreikingen, zong en danste als de beste, maar zat onvoldoende los in zijn vel om z'n grappen juist te plaatsen. De show, die ook nog eens behoorlijk uitliep, was daardoor op veel momenten tam. Een vooraf in te schatten, maar daarom niet minder emotioneel hoogtepunt was de vertolking en bekroning van het 'beste liedje' van Selma, het burgerrechtendrama van Ava DuVernay. Staande ovatie, betraande gezichten van acteurs in de zaal.

Julianne Moore, die de Oscar won voor Beste Actrice, wordt geknuffeld door collega s Emma Stone, die haar nominatie voor beste vrouwelijke bijrol niet verzilverd zag worden. Beeld afp

Nederlandse nominatie niet beloond

De enige Nederlandse kanshebber, het in de categorie beste korte animatiefilm genomineerde A Single Life, van het trio Job Roggeveen, Joris Oprins en Marieke Blaauw, werd niet bekroond. Disney won de prijs voor de korte film Feast, over een vraatzuchtig hondje. Wel was er een kleine Nederlandse knipoog tijdens de openingsdans van presentator Neil Patrick Harris. Hierin refereerde hij onder meer aan de beroemde verhoorscène van actrice Sharon Stone in de thriller Basis Instinct van regisseur Paul Verhoeven.

De Oscar voor beste buitenlandse film ging naar Ida, de zwart-witfilm van de Poolse regisseur Pawel Pawlikowki. De film gaat over een kloosterzuster die erachter komt dat ze van joodse afkomst is en op zoek gaat naar haar wortels.

Joris Oprins, Marieke Blaauw en Job Roggeveen. Beeld epa
Lady Gaga trad op tijdens de uitreiking. Beeld afp

Politiek statement

Opvallend veel winnaars maakten een politiek statement of vroegen aandacht voor achtergestelde minderheden. Patricia Arquette vroeg om meer gelijkheid voor vrouwen. John Legend en Common - die een beeldje wonnen voor het nummer Glory uit het mensenrechtendrama Selma - verwezen naar de recente rassenconflicten in de Verenigde Staten en regisseur Gonzalez Iñárritu droeg zijn Oscar op aan alle Mexicaanse immigranten.

De leden van de Academy lagen dit jaar onder vuur vanwege de afwezigheid van zwarte en Aziatische acteurs in vier belangrijke categorieën. Het was sinds 1998 niet meer voorgekomen dat voor de beste mannelijke- en vrouwelijke hoofd- en bijrollen alleen blanke acteurs genomineerd waren. Vorig jaar wonnen zwarte actrice Lupita Nyong'o en regisseur Steve McQueen allebei nog een Oscar, voor de film 12 Years a Slave.

De hashtag OscarsSoWhite was na de bekendmaking van de nominaties een tijdje erg populair op social media en maakte tijdens de uitzending van de uitreiking in Los Angeles een comeback.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.